Redactioneel Maja Haanskorf
Show
Alles was er weer tijdens de laatste G8-top in Heiligendamm, Duitsland, begin deze maand. Zanger Bono prijkte samen met Bondskanselier Angela Merkel op de voorpagina van menige krant. Daags voor aanvang van de top raakten duizenden demonstranten slaags met eenheden van de ME. Het ligt er maar net aan welke foto’s je ziet en welke verslagen je leest, om te constateren dat de politie onnodig provocerend optrad of dat het geweld werd uitgelokt door stenengooiende autonomen, al dan niet gehuld in clowneske kledij. Er waren tentenkampen, onneembare hekwerken en een agenda van uitgeklede onderwerpen. En er was een ruime mate van overschatting van de eigen macht. Noch de acht regeringsleiders, noch de duizenden demonstranten zijn in staat om de belangrijke problemen waar de wereld mee worstelt, op te lossen. Niet op deze manier en niet binnen deze circuits.
Ook vonden beide partijen, de deelnemers aan de top en de oppositionele groepen, dat hun bijeenkomsten zeer geslaagd waren, zo niet een radicale ommekeer inhielden van alles wat daarvoor had plaatsgevonden. Volgens Merkel markeerde het milieuakkoord het begin van een proces dat zal leiden tot nieuwe, bindende afspraken die voor het verlopen van het Kyoto –protocol (2012) zullen worden gemaakt. In de Duitse media sprak men al van een wereld voor en een wereld na Heiligendamm. Dat terwijl het enthousiasme op weinig meer is gebaseerd dan de vage belofte om serieus te overwegen de uitstoot van broeikasgassen voor 2050 te halveren. Een woordvoeder van de demonstranten meldde dat de wegblokkade, waardoor de presidenten per helikopter in plaats van in een gewone auto naar hun vergaderbunker moesten, een enorme sprong voorwaarts was in het verzet tegen alles waar de G8 voor stond. Je moet het zien, denk ik dan maar.
Mij lijkt het geheel een nogal achterhaald en clichématig gebeuren. Daarvoor hoef je alleen maar te kijken naar wie bij de G8 buiten spel staan en welke thema’s op de agenda ontbreken. Zo ontbreken landen als China en India, de toekomstige industrietoppers en topvervuilers, in dit selecte clubje. Ook Brazilië, een van de grootste leveranciers van de biobrandstof ethanol, mag niet meedoen. Tegelijk waren hoofdthema’s op de top een evenwichtige groei van de wereldeconomie en de klimaatverandering. Om de opkomende economieën wel bij de mondiale verantwoordelijkheid te betrekken, waren deze drie landen, samen met Mexico en Zuid-Afrika, uitgenodigd voor een ontmoeting. Die lieten alvast weten dat de gevestigde industrielanden ernst moeten maken met de reductie van CO-2 uitstoot. Zij zijn tenslotte de grootste veroorzakers van het broeikaseffect. Op het lijstje van thema’s geen woord over mensenrechten, niets over sociale gevolgen van economische groei, niets over toenemende ongelijkheid.
Zelfs de meest simpele afspraken van voorgaande tops zijn niet nagekomen. Ontwikkelingshulp is niet toegenomen, schulden van arme landen zijn niet kwijtgescholden en de wereldhandel is niet eerlijker verdeeld. Je kunt je afvragen wat deze bijeenkomsten voor zin hebben, wanneer het bedrijfsleven en non-gouvernementele organisaties er niet bij worden betrokken. Er is immers geen politicus meer die eigenhandig het elektriciteitsknopje aan of uit kan zetten. Net zo min is er een activist die eigenhandig de ontbossing te lijf kan gaan. In Heiligendamm is door beide kanten een nutteloze en verkwistende show opgevoerd.
Ambivalente relatie tussen Latijns-Amerika en China
Alexander E. Fernandez Jilberto & Barbara Hogenboom
De economische groei van China en haar toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO) in 2001 maakt dat de wereld wordt overspoeld met goedkope Chinese producten. Latijns-Amerika voelt het ontwaken van de economische reus uit Azië aan den lijve. Waar Zuid-Amerika nog profiteert van de Chinese hoogconjunctuur door een groeiende export van grondstoffen, raakt Midden-Amerika ondergesneeuwd door de goedkopere Chinese arbeid. Zo vertelt een taxichauffeur in Mexico dat hij zijn bedrijfje in lederwaren heeft moeten opdoeken. “Om nog iets te verkopen waren we gedwongen onze prijzen te verlagen. Daardoor werden onze inkomsten zo laag dat we er bijna niets meer aan overhielden.”
De ‘nieuwe’ Latijns-Amerikaanse roman Dorien Dijkhuis
De 'nieuwe' Latijns-Amerikaanse roman Dorien DijkhuisIn het boek 'Het experiment en de revolutie' behandelen de auteurs Klaas Wellinga en Francisco Lasarte (beiden verbonden aan de Universiteit Utrecht) de 'nieuwe' Latijns-Amerikaanse roman.
De literaire beweging die zij beschrijven speelt tussen 1960 en 1980. Die periode was voor de literatuur in Latijns-Amerika van onschatbare waarde. Het is de tijd van de 'boom' waarbij de mens centraal staat bij schrijvers als Vargas Llosa, Fuentes en García Márquez. In die periode was er enerzijds de Cubaanse Revolutie en anderzijds de periode van het experiment. Dorien Dijkhuis sprak met de beide schrijvers van het boek.
Bedrieglijke rust in Mexicaanse deelstaat Oaxaca
Wim Gijsbers
Stilte voor een nieuwe storm
Een jaar geleden kwam de bevolking van de Mexicaanse deelstaat Oaxaca in opstand. Ze eiste het vertrek van de gouverneur, die bruut had opgetreden tegen stakende onderwijzers in de maand mei. Nadat de federale regering troepen had gestuurd, kwam er een einde aan de staking en de barricades. Nu, een jaar later is de rust ogenschijnlijk teruggekeerd, maar deze rust is echter bedrieglijk. Zo was er op het centrale plein al weer een massale demonstratie. En een woordvoerder van het volksfront Appo werd gearresteerd. Wim Gijsbers trok naar Oaxaca en sprak met die aangehouden woordvoerder van het volksfront, die een jaar geleden nog leefde op een grote barricade aan de rand van de stad.
CMC Mensen met een Missie bestaat 75 jaar Maja Haanskorf
CMC Mensen met een Missie bestaat dit jaar 75 jaar. De katholieke ontwikkelingsorganisatie bouwt verder op de missionaire traditie. Ze komt op voor kwetsbare groepen in de samenleving en creëert een maatschappijgerichte kerk. De organisatie is ook actief in Latijns-Amerika, zoals bij projecten tegen vrouwenhandel in Brazilië. Ook worden internationale waarnemers gestuurd naar Colombia en Mexico en wordt een pastoraal project gestart in Chili. "De essentie van CMC
Mensen met een Missie is kleinschaligheid, pioniersgeest en de wil om over grenzen heen te kijken", vertelt directeur Vanderkaa aan Maja Haanskorf, hoofdredacteur van LA Chispa.
Portfolio: Foto's van de binnenlanden van Brazilië
In het Portfolio van dit nummer zijn kleurenfoto's te zien van de Nederlandse fotograaf Mark Nozeman en zijn Braziliaanse vakgenoot Marcelo Greco. Beiden maakten een reis door de sertão: de dorre binnenlanden van Brazilië, om er foto's te maken van de mensen die er wonen. Het gaat om een geïsoleerde en langzaam verdwijnende wereld, die haaks staat op de grootstedelijke Braziliaanse samenleving. De foto's van Nozeman en Greco zijn tussen 2 juni 2007 en 27 januari 2008 te zien in het Tropenmuseum in Amsterdam.
’Ik ben een haan met een kroon op mijn hoofd’ Walter Lotens
De Utrechtse historicus Wim Hoogbergen heeft zich zijn gehele wetenschappelijke carrière bezig gehouden met Surinamistiek. Ter gelegenheid van het afsluiten van zijn carrière stelden de historici
Peter Meel en Hans Ramsoedh het lijvige boek samen onder de titel "Ik ben een haan met een kroon op mijn hoofd". Vijftien specialisten op het gebied van Suriname leveren in dit boek een bijdrage. Zo schetst
Latijns-Amerikakenner Dirk Kruijt een beeld van de ontwikkelingen in Suriname nadat het land onafhankelijk is geworden van Nederland in 1975.
Surinaamse decembermoorden werpen schaduw over het land Walter Lotens
De decembermoorden van 1982, waarbij 15 tegenstanders van het militaire regime van Bouterse werden vermoord, maken nog altijd heftige emoties los in de Surinaamse samenleving. Het proces van de eeuw tegen de verdachten, onder wie Desi Bouterse, is nog altijd niet begonnen. En dat terwijl eind 2004 de verdachten al een kennisgeving van vervolging kregen van het Openbaar Ministerie. De Surinaamse samenleving is hopeloos verdeeld over deze kwestie. De ene helft van
de bevolking vindt dat het proces moet doorgaan, terwijl de andere helft dat niet meer zinvol vindt. Ondertussen gebruiken Bouterse en zijn partij de NDP alle middelen om een dreigende procesgang af te wensen. Oud-ministerpresident Sedney vindt dat het strafproces moet
doorgaan. Hij pleit voor het verlenen van amnestie aan de verdachten nadat die zijn berecht, zo is te lezen in het artikel van Walter Lotens.
De Nieuwe Argentijnse Film in historisch perspectief Klaas Wellinga
Het gaat goed met de film in Argentinië. Omdat de laatste jaren steeds meer films subsidies ontvingen, werden alleen al vorig jaar in totaal 70 films geproduceerd. Een belangrijke rol speelt de zogeheten Nieuwe Argentijnse Film, die in 1994 van start is gegaan. Deze stroming levert onafhankelijke films op die furore maken op internationale festivals en in arthouses. Het gaat om 'kleine' films met een documentaireachtig karakter die gaan over het dagelijks leven van gewone mensen. Vaak worden onbekende locaties en personages in beeld gebracht. In dit genre zijn ook films verschenen waarin op aangrijpende wijze de militaire dictatuur tussen 1976 en 1983 naar voren komt. De cineasten van deze filmcultuur vormen geen beweging met een duidelijk programma, maar zijn eerder een losse verzameling filmmakers, zo is te lezen in het artikel van Klaas Wellinga. Van verre zijn de hoeden met fel gekleurde pluimen en lange linten al zichtbaar. De kleurrijke indiaanse kostuums steken scherp af tegen de grauwe kleur van de lemen huizen langs de weg. In synchroon uitgevoerde wilde sprongen en met drukke bewegingen komt het spektakel langzaam dichterbij. Het gejoel en geschreeuw van de jongeren overstemt zelfs het fanfarecorps dat driftig de bijbehorende tinku-deuntjes speelt.
Nieuw boek over 30 jaar neoliberaal beleid in Chili Jan de Kievid
Het boek ‘From Pinochet to the 'Third Way'. Neoliberalism and Social Transformation’ van de Canadese socioloog Marcus Taylor gaat over 30 jaar neoliberaal sociaal-economisch beleid in Chili.
Chileense economen mochten in 1975, tijdens het regime van Pinochet, het neoliberale model invoeren. Die moest leiden tot een grote economische groei en een harmonieuze samenleving van consumerende individuen. Waren er eind jaren tachtig en in de jaren negentig inderdaad prachtige groeicijfers, de grote tegenstellingen in Chili zijn nog altijd niet verdwenen. Ook onder de democratische regeringen vanaf 1990 is de sociale ongelijkheid tussen bevolkingsgroepen niet verminderd. Hoewel de Wereldbank al 30 jaar lang Chili opvoert als economisch voorbeeldland, is de neoliberale droom daar toch niet helemaal uitgekomen. Dat blijkt uit de kritische recensie van Jan de Kievid over het boek van Taylor.
Twee boeken Colombiaanse auteurs vertaald Mark Weenink
Twee boeken van Colombiaanse auteurs zijn onlangs in het Nederlands vertaald. Het gaat om ‘Delirium’ van Laura Restrepo en ‘De voorlaatste droom’ van Ángela Becerra. Delirium vertelt het verhaal van Aguilar en Agustina. Als Aguilar na een korte werkreis thuis terugkeert, herkent
Agustina hem nauwelijks. Hulp komt uit onverwachte hoek van tante Sofi. Langzaam ontvouwt zich het familiedrama dat de crisis heeft veroorzaakt. De voorlaatste droom vertelt het liefdesverhaal van de Catalaanse Joan en de Colombiaanse Soledad. Het boek opent met het tweetal dat dood ligt op de keukentafel van een appartement in Barcelona. Hun laatste droom is uitgekomen, want ze zijn in de dood verenigd. Hoe zit het met hun voorlaatste droom, dat ze bij leven verenigd zijn? Het zijn Joans zoon en Soledads dochter die samen deze mysterieuze liefdesgeschiedenis ontrafelen. Wilt u meer weten over beide boeken? Lees dan de recensies van Mark Weenink! .
|
