De strijd van Noticias
Van nieuwsbrief tot multimediaal platform
Een oude computer, een goed idee en een enorme dosis
enthousiasme en idealisme. Daar is het tien jaar geleden
allemaal mee begonnen. Inmiddels is de website uitgegroeid
tot een professioneel medium, dat een ander licht schijnt
op de gebeurtenissen in Latijns-Amerika. De twee oprichters,
Pablo Eppelin en René Lieshout, vertellen over de
turbulente geschiedenis van Noticias: "Wij behoorden
tot de pioniers van de alternatieve communicatie via het
net."
Zet de twee oude vrienden bij elkaar, vraag ze naar het
tijdperk waarin het idee voor het nieuwe medium Noticias
ontstond en vol passie en nostalgie komen de herinneringen
naar boven drijven. Over de tijd dat ze elkaar leerden kennen
in het actiecentrum Ultimatum, over de conflicten in de
actiebeweging, de opkomst van internet en de snelle groei
van hun internationale netwerk.
"Kort nadat ik 1988 naar Nederland was gekomen, ging
ik bij Ultimatum aan de slag voor Radio Corazón",
vertelt Pablo. De 41-jarige Chileen wilde zich in zijn nieuwe
thuisland intensief bezig blijven houden met de politieke
processen in Latijns-Amerika. Door zijn werk in de actiebeweging
kwam hij al snel in aanraking met een nieuw en nog onderontwikkeld
communicatiemiddel. "In het pand van Ultimatum stond
een computer waarmee je nieuwsgroepen kon opvragen. Dat
ging heel moeilijk met die oude computers en het duurde
vaak lang. Het was ook een ramp om artikelen te versturen.
Het duurde soms uren en dan ging het vaak alsnog mis. Maar
toch begonnen we er voorzichtig mee te experimenteren."
Ook René herinnert zich nog hoe primitief het digitale
medium in die tijd was. "Langzaam maar zeker werden
de eerste bulletins verspreid, maar de uitwisseling van
informatie was nog heel beperkt. Alleen universiteiten maakten
toen gebruik van een soort intern netwerk."
In eerste instantie wilden de twee media-activisten en enkele
andere medewerkers van Ultimatum, een Spaanstalige nieuwsgroep
opzetten over Europa voor Latijns-Amerikanen. René:
"Voor ons was het relatief gemakkelijk om informatie
uit Latijns-Amerika te krijgen, maar voor de mensen daar
was het vrijwel onmogelijk om iets te weten te komen over
wat zich hier afspeelde. Zo ontstond het idee voor een bulletin
met de naam Noticias."
Halverwege 1993 verscheen het eerste bulletin en tot 1998
bleven de nieuwsbrengers onderzoeken, schrijven en hun artikelen
rondsturen. In de tussentijd groeide het aantal abonnees
op de bulletins snel en maakte de piepjonge organisatie,
net als de technologie, allerlei nieuwe ontwikkelingen door.
Als eerste was er het afscheid van René, die voor
een lange tijd naar Cambodja vertrok om daar onderzoek te
doen naar het drink- en afvalwater. "Ik zou voor drie
maanden gaan, maar het beviel zo goed dat ik er bleef. Ik
kreeg er weer nieuwe energie. Iets dat ik miste in Amsterdam.
Maar ook al was ik zo ver weg, ik ben altijd betrokken gebleven
bij Noticias. Ik beschouw mezelf als een vriend van de organisatie"
Pablo is zijn vriend nog steeds dankbaar voor zijn steun
in de begindagen. "René heeft ons altijd moreel
en financieel gesteund. Ook liet hij zijn computer bij ons
achter. Die hebben we jarenlang als database gebruikt. Zo
konden we verder groeien en een echte redactie vormen."
Hoewel Noticias ondertussen een groot lezersbestand had
opgebouwd, moesten de digitale journalisten in de tweede
helft van de jaren negentig drastisch van koers wijzigen.
Internet breidde zich in vogelvlucht uit over de wereld
en het werd voor Latijns-Amerikanen steeds makkelijker om
aan informatie uit Europa te komen. Tegelijkertijd nam de
belangstelling voor het continent in Nederland sterk af.
Door de politieke ontwikkelingen en de relatieve rust die
er in veel landen kwam, verdween het nut van de vele solidariteitscomités
die er in die tijd bestonden. Ook de media kregen steeds
minder aandacht voor het wel en wee van de Latino's.
Noticias wist daar handig op in te spelen. "Door al
deze gebeurtenissen moesten we goed nadenken over een andere
aanpak", vertelt Pablo. "Toen Ultimatum werd opgeheven
door onderlinge conflicten, ben ik begonnen met een documentatiecentrum
in het Latijns-Amerikaans centrum aan de Nieuwe Herengracht.
Daar kwam ik opnieuw in een zinkend schip terecht. Alle
landencomités hadden ruzie met elkaar en de onderlinge
fusies verliepen erg moeizaam. Het voortbestaan van het
centrum was zelfs onzeker op dat moment. Hoewel niemand
er echt van overtuigd was, stelde ik toch voor om er computers
met een internetaansluiting neer te zetten. Zo konden we
in het LAC verder werken. We kregen technische ondersteuning
en iemand hielp ons met de lay-out, zodat we onze bulletins
op het web konden plaatsen. Maar een echte belangrijke verandering
was dat we andere organisaties de gelegenheid gaven om informatie
op de site te plaatsen. Ook bloeide onze relatie op met
bewegingen uit Latijns-Amerika. We gingen steeds meer groepen
ondersteunen, zoals een vereniging voor dienstweigeraars
of de cocaboeren in Bolivia."
Ook al heeft Noticias altijd een sterke solidariteit getoond
met de sociale bewegingen van Latijns-Amerika, de organisatie
moest zelf ook een hevige strijd voeren om het hoofd boven
water te houden. Met minimale middelen en veel creativiteit
sloegen de vrijwilligers zich door de financiële moeilijkheden
heen. Pablo: "We hadden geen subsidies of ander vormen
van financiële hulp, dus doneerden de medewerkers zelf
wat geld om te sparen voor nieuwe computers. We kregen ook
hulp van kraakpanden en we begonnen diensten te leveren
door andere clubs aan te sluiten op het internet, die ons
in ruil daarvoor wat geld schonken."
Door de vele nieuwe werkzaamheden dreigde het primaire doel
van de website verloren te gaan. Maar in plaats van commercialiteit
koos Pablo voor integriteit. "We konden er zelfs voor
kiezen om een soort bedrijf te worden. Maar de inhoud en
de functie die we op dat moment hadden waren belangrijker:
een plek bieden waar organisaties en groeperingen terecht
kunnen met hun informatie."
In de komende jaren hoopt Noticias haar taken nog meer uit
te breiden. Zowel in de journalistieke richting als de platformfunctie
die de site heeft voor Latijns-Amerikanen in Nederland.
Zo is er onder meer een digitaal radioproject gestart en
zijn de medewerkers bezig de database met adressen en links
te vergroten.
Na 10 jaar heeft de huidige organisatie niets meer te maken
met de eenvoudige nieuwsgroep uit het begin. Sinds zijn
vertrek heeft René de ontwikkelingen altijd met veel
belangstelling gevolgd. "Noticias is een dynamische
organisatie die voortdurend verandert. Het is allemaal een
stuk professioneler geworden, maar nog altijd een werkplaats
waar veel mensen terecht kunnen met hun ideeën. Die
laagdrempeligheid is zowel de kracht als de zwakte van Noticias.
Het is niet erg efficiënt om een heleboel verschillende
groepen een ruimte op je site te bieden, maar het is wel
altijd een bewuste keuze geweest."
