Solidariteitskomitee Mexico
opgeheven sinds maart 1998, disuelto desde Marzo de 1998


Nieuws uit Mexico en Chiapas Juli 2000 
overgenomen uit de rubriek "Wist je dat...?" van het Belgische tijdschrift Sombrero
  

Tussen haakjes ( ) wordt de bron en eventueel de website vermeld waaraan het bericht ontleend is.

Guerrilla-aanval op bureau Federale Preventieve Politie in Mexico-Stad

Een verzetsgroep heeft op 23 juli met AK-47 geweren en een R-15 geweer zo'n 100 schoten gelost op een gebouw van de Federale Preventieve Politie (PFP) in Cuajimalpa, een wijk van de hoofdstad Mexico-Stad. Er vielen twee gewonden; een politie-agent die in het ziekenhuis opgenomen werd en het 12- jarige zoontje van een leger-officier die in de auto zat te wachten terwijl z'n vader op het bureau het toilet bezocht. Een massale zoektocht door de politie leverde geen arrestaties op. In een persverklaring nam de verzetsgroep FARP (Revolutionair Leger van het Volk) verantwoordelijkheid voor de aanval. In de persverklaring werd gesteld dat de Mexicaanse bevolking na de verkiezingsoverwinning van Vicente Fox Quesada het verzet tegen het neo-liberale beleid op alle fronten zal moeten opvoeren. Het FARP liet voor het eerst van zich horen op 8 april, toen het een korte gewapende demonstratie in de wijk Xochimilco uitvoerde. De groep zou een afsplitsing van het EPR zijn. (Weekly Update on the Americas 548, 30/07/2000)

(America Ventana, E-MAILBIJLAGE nr.108, 02-08-2000)

Politieke gevangenen in Oaxaca zwaar veroordeeld

Acht Zapotec-indianen uit de regio Loxicha (Oaxaca) zijn op 8 juli tot 40 jaar gevangenis veroordeeld wegens terrorisme, moord en sabotage. De veroordeelden zaten al lange tijd vast in de Almoya de Juarez gevangenis. Een negende gevangene werd tot drie jaar veroordeeld wegens "samenspanning". Ook kregen alle veroordeelden een boete van ruim 10.000 dollar aan de broek.

De veroordeelden maken deel uit van een groep van 86 Zapotec-indianen die gevangen zijn genomen tijdens verschillende operaties nadat het Revolutionair Volks Leger (EPR) in 1996 aanvallen uitgevoerd had op leger- en politie-posten in zeven verschillende deelstaten. De gearresteerde inwoners van Loxicha zouden onder meer deelgenomen hebben aan gewapende acties in de stad Huatulco. De arrestanten zelf beweren geen banden met de guerrillagroep te hebben. Ze zouden zijn gemarteld en gedwongen om blanco verklaringen te ondertekenen.

Een groep onderzoekers van de UNAM-universiteit in Mexico-Stad verklaart dat de regering wellicht probeert de bevolking van de regio te intimideren omdat in het gebied rijke uranium-voorraden in de grond zitten. Het Canadese mijnbouwbedrijf Kennecott heeft haar ogen op het gebied gericht en bodemonderzoek verricht. Familieleden van de gevangenen hebben in Oaxaca en Mexico-Stad gedemonstreerd voor vrijlating. (meer informatie is te verkrijgen bij de Vereniging tegen Repressie en Militarisering in de regio Loxica (arador@correoweb.com) en de mensenrechtenorganisatie LIMEDDH (limeddh@spersoaxaca.com.mx) (Nvdr SoMBrero: ZIE OOK website van Laneta)

Op 24 juli zijn 21 gevangenen in de Cereso 10 gevangenis in Comitan (Chiapas) in hongerstaking gegaan om een herziening van hun rechtszaak te eisen. In de gevangenis zitten 110 politieke gevangenen die allen beweren dat ze zonder bewijs vastgehouden worden om ze te straffen voor hun steun aan de Zapatistische bevrijdingsbeweging EZLN of aan civiele inheemse groepen. (Weekly Update on the Americas 547, 23/07/200 en 548, 30/07/2000, bericht Enlace Civil 30/07/2000)

(America Ventana, E-MAILBIJLAGE nr.108, 02-08-2000,

Ondervoeding treft 66 % van de Mexicaanse gemeenten

Het Nationaal Voedingsinstituut INN rondde zopas een onderzoek af naar de patronen van ondervoeding in Mexico. Volgens de studie verdient 66 % van de Mexicaanse gemeenten prioritaire aandacht inzake armoedebestrijding. In deze 66 % wonen 30 miljoen Mexicanen (van de ruim 97 miljoen). Het is hoog tijd, zo stelt de studie, dat de armoedebestrijdingsprogramma's zoals Progresa (Programa de Educación, Salud y Alimentación) deze gemeenschappen bereiken. Tot nu toe was hulp vanuit bijv. Progresa selectief, want gericht op personen. Het INN vindt dit een methode van uitsluiting, omdat vele arme bevolkingsgroepen nog uit de boot vallen. Nogmaals bevestigt deze studie bovendien dat de hoogste graad van ondervoeding te vinden is in het Zuiden van Mexico (Oaxaca, Chiapas, Yucatán, Puebla, Guerrero, Veracruz, Hidalgo, Querétaro, San Luis Potosí, Campeche en Quintana Roo) en in de inheemse gebieden. De polarisatie tussen rijk en arm wordt steeds groter.

(La Jornada, 21-07-2000)

Het equipe voor de transitie van Fox bereidt nieuwe regering voor

Het team waarmee Fox een nieuwe regering en een regeringsprogramma voorbereidt, bestaat uit ex-PRIisten, 'onafhankelijke' intellectuelen, bedrijfsleiders en privé consultancies. Opvallend is dat de politici of partijgenoten van de PAN (Nationale Actie Partij), de rechts-conservatieve partij waarmee Fox samen met de Groenen naar de verkiezingen stapte, relatief afwezig zijn in het nieuwe team. De enige PANistas die deelnemen, zijn Rodolfo Elizondo (senator uit Durango) en Santiago Creel Miranda (die op 2 juli voor de PAN-PVEM gouverneurskandidaat was voor Mexico-Stad, maar de duimen moest leggen voor de PRD). Creel en Elizondo zullen samen met ex-PRD-stichter Porfirio Muñoz Ledo (die op 2 juli opkwam als presidentskandidaat voor de kleine partij PARM, maar op het laatste moment de kandidatuur van Fox steunde) verantwoordelijk zijn voor de staatshervorming en politieke zaken. Fox heeft reeds 3 dagen na zijn overwinning als president duidelijk gemaakt dat hij zal regeren en niet de PAN (''Gobernaré yo, no Acción Nacional''). Tijdens de eerste rondreis van Fox als nieuwe president door Zuid-Amerika (in Chili) heeft de delegatie ook meteen de nieuwe definitie van de PAN en de regering gegeven: de som van links en rechts, met een beetje meer links. Volgens de delegatie is de PAN nooit echt rechts geweest, maar een centrum-partij. Fox had eerder gezegd centrum-links te zijn.

Het 'transitie-team'

Als persoonlijke secretaris heeft Fox ex-PRIist Alfonso Durazo aangeduid. Als raadgevers benoemt hij de bedrijfsleiders Pedro Cerisola y Weber en Lino Korrodi (vertrouwenspersoon van Fox toen hij CoCa-Cola-directeur was). Communicatie komt in handen van Martha Sahagún Jiménez en Gina Morris. Begrotingszaken zullen gecoördineerd worden door Luis Ernesto Derbez, ex-funcionaris van de Wereldbank. Eduardo Sojo Garza Aldape, eveneens uit de bedrijfswereld, zal economische ontwikkeling behartigen. Het trio Creel-Elizondo-Muñoz Ledo zal (zie hoger) de commissie politieke en staatshervorming leiden. Nog eens twee mensen uit de bedrijfswereld, met wie Fox tijdens zijn gouverneurschap van Guanajuato goede relaties had, Carlos Flores en Carlos Rojas, krijgen de commissies sociale ontwikkeling en de relatie met leger en presidentiële wacht (Estado Mayor Presidencial) toegewezen Tenslotte zullen de onafhankelijke politologen Jorge G. Castañeda en Adolfo Aguilar Zinser dec internationale relaties coördineren.

(La Jornada, 17-07-2000)

Profiel van Carlos Slim, industrieel en topman van Telmex, een Mexicaan met de hand van Midas (Uit De Standaard)

Is de Mexicaanse ondernemer Carlos Slim een nationalist of een opportunist? Beide, vindt Andrea Mandel-Campbell.

Telkens de Mexicanen een croissant eten of naar hun bank gaan, telkens ze de telefoon gebruiken of een sigaret aansteken, is de kans groot dat Carlos Slim daar geld aan verdient. Hij verkocht hen waarschijnlijk zelfs de kleren die ze dragen.

Het nauwgezet uitgebouwde en alomtegenwoordige imperium van Carlos Slim heeft van hem de rijkste man van Latijns-Amerika gemaakt. Zijn persoonlijk fortuin wordt geschat op 7,9 miljard dollar. Maar tot voor kort wisten maar weinigen in Mexico iets over de man die hen voorziet in zoveel dagelijkse behoeftes. Foto's van de geheimzinnige ondernemer waren zeldzaam. Pas de jongste jaren is hij naar buiten gekomen en gaf hij enkele interviews.

Nu waagt Carlos Slim zich uit zijn Mexicaans bolwerk. Vorige maand maakte Telmex, het telecombedrijf dat wordt gecontroleerd door Carlos Slim, bekend dat het een alliantie ter waarde van 3,5 miljard dollar was aangegaan met Bell Canada en SBC Communications.

Die alliantie brengt het grootste telecombedrijf van Canada samen met een belangrijke Amerikaanse operator en de leidende Mexicaanse telefoonmaatschappij. Samen gaan ze zich op de Latijns-Amerikaanse markten voor breedband, draadloze communicatie en het Internet werpen. Dat machtige Noord-Amerikaanse pact is een concurrent voor het Spaanse Telefónica en Telecom Italia die ook een deel van de snelgroeiende markt willen. Telmex is het enige Latijns-Amerikaanse bedrijf dat zich in de strijd mengt en dat stemt Carlos Slim tevreden: ,,Telmex is de kleinste van de internationale operatoren en het enige bedrijf uit een ontwikkelingsland. Maar ik twijfel er niet aan dat we alleen of in een alliantie met iedereen kunnen concurreren. En dat is geen machismo '', voegt hij eraan toe.

De Mexicaanse pers vergelijkt Carlos Slim graag met Midas en dat is niet te verwonderen. Telmex werd tien jaar geleden geprivatiseerd en in die tijd kon hij het wankele staatsbedrijf en monopoliehouder omturnen tot het steraandeel van Latijns-Amerika met een marktkapitalisatie van meer dan 50 miljard dollar. Carlos Slim, de zoon van Libanese immigranten, heeft zelfs de trekken -- een grijzende baard en een gezonde buikomvang -- die je zou verwachten van een legendarische koning uit het gebied van de Middellandse zee.

En niemand in Mexico twijfelt eraan dat hij de macht van een koning heeft. Een netwerk van contacten binnen de regering en de administratie en een directe lijn naar verschillende presidenten hebben Carlos Slim geen windeieren gelegd. Hoewel zijn partij vorige week het presidentschap verloor na 71 jaar aan de macht, maken zijn enorme rijkdom en invloed van hem een noodzakelijke bondgenoot voor elke nieuwe regering.

Carlos Slim heeft zeker voordeel gehaald uit de privatiseringen in het land. Het beste voorbeeld daarvan is Telmex zelf. In Mexico zeggen ze dat het vooraf vastlag dat Carlos Slim het winnende bod zou uitbrengen. Want hij had Carlos Salinas de Gortari, de toenmalige president, een onbekend aandeel beloofd in het bedrijf. De geruchten werden nooit bewezen maar staken vorig jaar weer de kop op. Een vice-voorzitter van de Citigroup, de Amerikaanse financiële groep, vertelde aan een Amerikaanse senaatscommissie dat de familie Salinas inderdaad een belang bezat in Telmex.

Carlos Slim heeft de beschuldigingen ontkend maar het is duidelijk dat Telmex en zijn zusterbedrijf Carso Global Telecom veel macht bezitten. Samen vertegenwoordigen de twee bedrijven 40 procent van de Mexicaanse aandelenbeurs. Daardoor lijkt de Mexicaanse overheid niet happig om de macht van Telmex in te perken.

Toen de telefoonmaatschappij nog in overheidshanden was, maakte ze met moeite winst. Nu is het een van de meest winstgevende telecombedrijven ter wereld. Vorig jaar bedroeg de netto winst 2,6 miljard dollar op een omzet van 10,1 miljard dollar en de marges zijn dubbel zo hoog als bij de meeste Europese telefoonmaatschappijen.

AT&T en WorldCom slaagden er niet in om meer dan een kwart van de Mexicaanse markt voor internationale gesprekken te veroveren. Vier jaar geleden deden ze hun intrede in Mexico. Ze verliezen er nog altijd geld. De nieuwkomers op de markt klagen over de wurggreep van Telmex en de Amerikaanse regering heeft ermee gedreigd klacht tegen Mexico in te dienen bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO), totnogtoe zonder resultaat.

Maar zelfs de grootste tegenstanders van Carlos Slim geven toe dat de geheimzinnige ondernemer ook zonder zijn uitzonderlijke invloed een heel rijke man zou zijn. Van jongs af aan is hij al bezig met geld verdienen. Op zijn twaalfde hield hij al een balans bij om zijn beleggingen in obligaties bij te houden en was hij een hevige aanhanger van de samengestelde interest.

Zijn vader vergaarde een fortuin door in het centrum van Mexico City goedkoop eigendommen op te kopen na de bloedige revolutie van 1910. Net zoals zijn vader combineert Carlos Slim een oog voor buitenkansen met een nationalistisch gevoel. In 1982 zat de Mexicaanse economie in een neerwaartse spiraal door het ineenzakken van de olieprijzen en te grote uitgaven van de overheid. Carlos Slim haalde zijn chequeboekje boven en begon enkele bedrijven te redden. Die combineerde hij dan in de Grupo Carso, het grootste industrieel concern van Latijns-Amerika.

Was dat uit nationalisme of opportunisme? ,,Dit is mijn land en het is het enige land dat ik heb. Je moet investeren in je land'', zegt Carlos Slim. ,,En daarbij, ze gaven de bedrijven gewoon weg.''

Carlos Slim bezit de buitengewone gave om te ruiken wanneer een goede kans zich aanbiedt en daarbij beperkt hij zich niet tot de binnenlandse economie. In 1997 kocht hij ongeveer drie procent van Apple Computer, enkele dagen voordat Steve Jobs naar het bedrijf terugkeerde. Na 12 maanden en de lancering van de iMac computer is het aandeel van Apple gestegen van 17 naar 100 dollar.

De IT- en telecomsector hebben zijn aandacht getrokken. Met succes heeft hij in de VS gezocht naar bedrijven in moeilijkheden die hem konden helpen om van zijn imperium een pionier te maken van wat hij noemt ,,de nieuwe beschaving''. In 1997 kocht hij Prodigy, een noodlijdende Amerikaanse Internet service provider, en sindsdien heeft hij in samenwerking met Microsoft een Spaanstalige portaalsite gelanceerd.

Eerder dit jaar betaalde hij 800 miljoen dollar voor CompUSA, een grote maar slabakkende computerdetailhandel die hij wil omvormen tot een ,,provider van geïntegreerde oplossingen''.

Vele van de overnames werden verricht met SBC dat net geen 10 procent bezit van Telmex. SBC heeft ook een belang van 20 procent in Bell Canada, de holding van BCI. Samen vormen de drie een krachtige alliantie.

Zoals gewoonlijk wil Carlos Slim niet veel details kwijt. ,,Onze prioriteit is de VS en Latijns-Amerika. Maar niet tot elke prijs. Het is duidelijk dat we internationaal gaan. Het project is nieuw maar het gaat snel vooruit en we zijn van plan om vooruit te gaan zolang we vinden dat de voorwaarden gunstig zijn.''

Die beoordeling zal Carlos Slim zelf maken, daarbij zo goed als niet gehinderd door de minderheidsaandeelhouders van Telmex. Hij leidt zijn bedrijven volgens een traditionele, top-down , familiestructuur. Zij drie zonen leiden Grupo Carso en zijn financieel zusterbedrijf Grupo Inbursa, sinds hij in 1998 de teugels uit handen gaf. Zijn twee schoonzonen zijn verantwoordelijk voor de internet- en gsm-afdelingen van Telmex. El Ingeniero (de ingenieur), zoals hij wordt genoemd, staat nog altijd aan het hoofd van Telmex en heeft nog altijd het laatste woord bij de meeste beslissingen.

Met die instelling heeft Carlos Slim het heel goed gedaan in Mexico. De vraag is hoe het zal verlopen in landen waar hij niet kan rekenen op zijn machtige connecties. Het antwoord van Wall Street is, nu toch nog, dat hij dat goed zal doen en het de moeite loont hem te steunen.

(c) The Financial Times

(De Standaard, 11-07-2000)

De stemmen zijn geteld

Eén week na de Mexicaanse verkiezingen, tien juli 2000, zijn alle stemmen geteld. Van de 58.782.737 kiesgerechtigden ging 63,97 % naar de stembus. Er werden 789.838 blanco stemmen geteld (2,1 %) en 32.457 Mexicanen kozen voor niet-geregistreerde kandidaten. Voor de eerste keer in de Mexicaanse verkiezingsgeschiedenis vocht geen enkele partij de uitslag aan, althans niet wat de presidentsverkiezingen betreft (zie lager).

15.988.740 Mexicanen of 42,52 % van de stemmers kozen voor Vicente Fox van de Alliantie voor de Verandering van de rechts conservatief liberale PAN en de groene PVEM. 36,1 % (13.576.385 kiezers) stemde op Francisco Labastida van de regeringspartij PRI en 16,64 % (6.259.048 Mexicanen) koos voor Cuauhtémoc Cárdenas van de centrumlinkse Alliantie voor Mexico. De 3 kleinere kandidaten/partijen bereikten de 2 %-grens niet en worden niet meer geregistreerd. 592.075 Mexicanen (1,57 %) kozen voor Gilberto Rincón Gallardo van de PDS, Manuel Camacho van de PCD kreeg 208.261 stemmen (0.55 %) achter zijn naam en ex-PRD en ex-PRI kopstuk Muñoz Ledo van de PARM, die zich enkele weken voor de verkiezingen aansloot bij Fox, kreeg het laagste aantal stemmen (157.119 of 0,42 %). De PDS liet al weten toch verder te werken als partij, met of zonder registratie.

Op niveau van de deelstaten ziet de verkiezingsvoorkeur voor de drie belangrijkste kandidaten er als volgt uit. Fox wint in 20 staten. Als ex-gouverneur van Guanajuato haalde hij in deze deelstaat een 'topscore' van 62,41 %. Labastida wint in 11 van de deelstaten (waaronder Chiapas, Oaxaca, Guerrero, Hidalgo,...). Afkomstig uit Sinaloa haalt hij daar 49,65 % van de stemmen. Cárdenas wint enkel in Michoacán (37,93 %), van waar hij afkomstig is, maar wordt tweede in Guerrero, Tabasco en Distrito Federal.

Wat de resultaten van het parlement betreft, betwist centrum-links de uitslagen voor de diputadsoTribunal Electoral del Poder Judicial de la Federación - TEPJF) moet deze dossiers vóór 23 augustus behandeld hebben, zodat het Verkiezingsinstituut IFE de parlementsverkiezingen geldig kan verklaren. De nieuwe verhoudingen in het parlement zouden als volgt liggen: 38,23 % PAN-PVEM, 36,91 % PRI, 18,69 % centrum-links 1,88 % PDS, 1,15 % PCD en 0,73 % PARM. Ze zijn dus pas definitief op 23 augustus. De Cámara de Diputados (vergelijk met Tweede Kamer) met 500 parlementszetels zou volgens de voorlopige uitslagen als volgt samengesteld zijn: 209 zetels voor de PRI, 208 zetels voor de PAN, 53 zetels voor de PRD, 15 voor de groenen (PVEM), 9 voor de PT en telkens 2 voor PSN, PAS en CD. Om als parlementaire fractie te mogen handelen, moet men met minstens 5 zijn. De kleine partijen PSN, PAS en CD - die samen met de PRD tot de Alliantie voor Mexico behoorden - hebben een akkoord met de PRD om tot die fractie te behoren. Het is duidelijk dat geen enkele partij een absolute meerderheid heeft. PRI en PAN hebben samen een absolute meerderheid.

Voor de senaat, waar de PRI al 71 jaar de absolute meerderheid had, zijn de resultaten als volgt: 38,10 % voor PAN-PVEM, 36,74 % voor de PRI, 18,85 % voor de PRD-alliantie, 1,80 % voor de PDS, 1,40 % voor de PCD en 0,74 % voor de PARM. Ook hier worden de resultaten aangevochten. De Senaat (128 zetels) zou volgens de voorlopige resultaten als volgt samengesteld zijn: 60 PRI-senatoren, 46 PAN-senatoren, 15 zetels voor de PRD, 5 voor de groenen en telkens 1 zetel voor Convergencia por la Democracia (CD) en de PT.

(La Jornada, 10-07-2000, http://www.jornada.unam.mx/)

Na de nederlaag van de PRI vechten 5 groepen/stromingen om het leiderschap

Vijf machtsgroepen binnen de ex-regeringspartij Partij van de Institutionele Revolutie (PRI) willen het roer (van het zinkende schip?) in handen nemen, zo blijkt na één week verkiezingsnederlaag. Het gaat op de eerste plaats om presidentskandidaat Labastida en zijn ploeg (los labastidistas), Roberto Madrazo en een groep gouverneurs uit enkele Zuidwestelijke staten (los madracistas) en Manuel Bartlett (ex-minister van Binnenlandse Zaken). Daarnaast zijn er naast de reeds genoemde vernieuwingsbewegingen en de Corriente Democrática ook andere stromingen ontstaan (de stromingen Corriente Democracia Nueva en Corriente Crítica) en is er een groep van losse PRI-isten en blokken (waaronder de groep Atlacomulco) die de leiding willen nemen. Madrazo (gouverneur van Tabasco), die bij de interne verkiezingen van 7 november 1999 van Labastida verloor, staat bekend als de erfgenaam van ex-president Carlos Salinas en hij probeert - ook via de media - de macht binnen de PRI (terug) te veroveren. Hij wordt gesteund door de gouverneur van Oaxaca - José Murat - en door partijbonzen uit Sinaloa, Yucatán en Campeche. Ze eisen op de eerste plaats dat Dulce María Sauri Riancho het voorzitterschap van de PRI afgeeft en ze richten zich ook tegen de groep rond Labastida. Om de madracistas dwars te zitten, heeft de entourage van Labastida (met inbegrip van de gouverneur van Guerrero, René Juárez Cisneros) voorgesteld dat deze als 'moreel leider' een speciale interne commissie zou leiden om de hervorming of herstichting van de PRI te bestuderen. Manuel Bartlett heeft grote kritiek geuit op Zedillo, die er niet in geslaagd is de PRI naar de continuering van de macht te leiden. Hij wil ook dat de PRI oppositie voert tegen de rechtse regering van Fox.

(La Jornada, 10-07-2000, http://www.jornada.unam.mx/)

Gouverneurskandidaat van de oppositie in Chiapas is voorzichtig

Chiapas zal de eerste staat zijn waar de PRI, die op 2 juli een verkiezingsnederlaag leed, kan aantonen dat ze standhoudt. Chiapas was één van de 10 Mexicaanse deelstaten waar PRI-kandidaat Labastida won. Hoe dan ook, de PRI haalde in Chiapas globaal genomen 43 %, terwijl de oppositie 57 % haalde. Op 20 augustus zijn er gouverneursverkiezingen in Chiapas en de oppositie zal er verenigd onder de Alliantie voor Chiapas opkomen. In een interview met Proceso vraagt Pablo Salazar Mendiguchía, kandidaat voor de Alianza por Chiapas (bestaande uit PAN, PRD en 6 kleinere partijen) om voorzichtigheid. De PRI kan het scenario van de voorbije verkiezingen niet op dezelfde wijze herhalen, zo zegt Salazar, maar de oppositie moet voorbereid zijn om aan de PRI de genadestoot te geven. Op 2 juli is het afkopen van stemmen door de PRI (via de armoedebestrijdingsprogramma's) op grote schaal toegepast in Chiapas en andere rurale deelstaten. Observatoren hebben honderden onregelmatigheden gemeld, maar de media-aandacht voor de overwinning van Fox heeft verhinderd dat deze vaststellingen van fraude ruim bekend gemaakt worden. De aanvoer (organiseren van transport naar de kieslokalen) door de PRI was één van de meest toegepaste frauduleuze praktijken. Salazar zegt dat de PRI-overwinning in Chiapas op 2 juli een luchtspiegeling is. Dit was geen overtuigde stem in het voordeel van de PRI, maar het is het staatsapparaat dat via intimidatie, dwang en afkopen van stemmen gewonnen heeft.

Verschillende PRI-isten hebben al aangekondigd om zich aan te sluiten bij de alliantie van de oppositie, omdat ze zich in de voorbije verkiezingen en daarvóór gebruikt voelden door een kleine groep caciques of PRI-potentaten. Salazar was tot vorig jaar zelf PRI-senator (en lid van de COCOPA, de bemiddelingsgscommissie tussen EZLN en regering), maar brak met de partij en vormde de Movimiento de la Esperanza (Beweging van de Hoop), waarmee hij een oproep lanceerde aan alle oppositiepartijen om een blok te vormen tegen de PRI. De groep caciques rond de huidige gouverneur Roberto Albores Guillén is niet alleen verantwoordelijk voor een staat van terreur (door steun aan paramilitaire groepen) en straffeloosheid, maar ook voor een staat zonder enig respect voor inheemse rechten. Voor de PRI is Sami David David gouverneurskandidaat.

(Proceso, 09-07-2000, http://www.proceso.com.mx/)

De kostprijs van de triomf, de kostprijs van de nederlaag

De Mexicaanse Academie voor de Mensenrechten (AMDH) heeft de verkiezingsuitgaven voor de TV-spots bestudeerd. Het gaat om de verkiezingsspots op 9 TV-kanalen (van Televisa, TV Azteca, IPN, CNI en Multivisión) tussen 29 mei en 22 juni. De regeringspartij PRI was het meest aanwezig op de TV, in een verhouding van 2 op 1 t.o.v. de spots van PAN-PVEM en 3 op 1 t.o.v. centrumlinks. Van de 1050 spots (geteld in de laatste campagnemaand) waren er 331 van de federale regering, 292 van de PRI, 150 van de PAN-PVEM en 91 van centrumlinks. De PRI gaf in totaal 18.795.171 pesos uit, bijna het dubbele van de PAN-PVEM (10.422.393 pesos) en het driedubbele van centrum-links (5.944.484 pesos). De TV-uitgaven van de PRI zijn hoger dan die van de federale regering, die 16.401.640 pesos uitgaf aan de verkiezingspropaganda. Het (autonome) Verkiezingsinstituut IFE gaf 3.332.487 pesos uit. Heel wat belastingsgeld stroomt dus - via partij- en propagandafinanciering - rechtstreeks naar de televisiemaatschappijen of mediabedrijven. Hoe dan ook besluit de Academie met te zeggen dat de commerciële marketingstrategie van partijen een overheersende en ongelijke rol gespeeld heeft en dat een democratische hervorming van de media de belangrijke afhankelijke van de democratisering in Mexico.

(Noticiario Político Proceso, 03-07-2000, http://www.proceso.com.mx/)

Stakende arbeiders van maquiladora-bedrijf Duro om de tuin geleid

Sinds 12 juni zijn de arbeiders van het bedrijf Duro Manufacturing (dat o.a. papierwaren en winkelzakken produceert voor Hallmark) in staking om de erkenning van een onafhankelijke vakbond af te dwingen. Op 19 juni werden de stakende arbeiders brutaal aangevallen en gearresteerd door de politie. Daarna volgden onderhandelingen met o.a. de gouverneur van Tamaulipas. De werkgever wil dat alleen de officiële (PRI- en werkgevergezinde) vakbond CTM de arbeid(st)ers vertegenwoordigt. Het vervolg van hun vakbondsstrijd lees je hieronder (Engels).

After police beatings, incarceration and sleepless and hungry nights in the town square, the fired Duro workers thought that they had finally reached an agreement with the Governor of Tamaulipas, Mexico and the company. On July 26, the Governor promised to grant registration for an independent union by June 31 and ensured that the workers would be reinstated.

As the workers were preparing to end their strike and return to work, they received telegrams from Duro management requiring them to present proof of illness in order to justify absence from work (while on strike). The maquiladora industry regularly pressures doctors not to hand out these notices. Duro also told the workers that there is a local CTM (government-controlled) union in Rio Bravo which they could affiliate with and so a new union registration would not be needed.

Government authorities then began pressuring the workers to sign a document admitting to an illegal strike (an "admission" which would justify the June 19 armed intervention by authorities) and blaming foreigners for instigating the worker's movement. They have been threatened that if they do not sign this document, they will receive no compensation.

The workers then sought a meeting with the Governor for July 5, hoping for implementation of the June 26 agreement. At the meeting, however, the Director of the Labor Board pressed the workers to sign the false admission of engaging in an illegal strike. They also were informed that Duro managers are circulating a blacklist among other managers of other maquiladoras (assembly factories producing for export).

In response to these demands and threats, the workers drafted another document stating that, because of the indifference of the (CTM) National Paper Workers Union and the company's unwillingness to improve working conditions, they had no choice but to withdraw their labor by engaging in a strike.

As of July 6, the workers' delegation was still in Ciudad Victoria waiting for the government to authorize the independent company-level union. The rest of the workers remained at their encampment in the Rio Bravo town square.

Other acts of intimidation and improper interference by Duro and the authorities: * Prior to the negotiated settlement with the Governor, CTM representatives briefly detained and threatened one of the elected leaders of the Duro workers, Eliud Almaguer Aldape, as he was on his way to a hearing in Tijuana. The men who detained him promised that the Duro union could have free election of its local leadership if it remained within the CTM. * Two of the community organizers supporting the strikers have been singled out and questioned at length by police, who demanded to know what foreigners were sending them money. * The Mexican equivalent of the FBI directed the phone company to block collect calls to the offices of the Coalition for Justice in the Maquiladoras. The workers have now received phone cards so that they can maintain contact with the organization.

(Labor alerts 09-07-2000, Coalition for Justice in the Maquiladoras http://www.summersault.com/~agj/clr/)

MEXICAANSE PRESIDENTSVERKIEZINGEN: ECONOMISCHE BELANGEN WINNEN ANDERMAAL!
De Europese Unie kijkt tevreden toe

Zondag 2 juli 2000 werd een nieuwe president verkozen voor 97 miljoen Mexicanen. De liberale (rechts-conservatieve) partij PAN en haar Alliantie voor de Verandering won overtuigend met machokandidaat Vicente Fox, de man met de botten en ex-Coca Cola manager.

Ook al zijn de Mexicanen de grootste coladrinkers, van elke drie inwoners van dit land dat tot de OESO behoort, leven er twee onder de armoedegrens. Mexico heeft nochtans een overvloed aan grondstoffen, handenarbeid in overschot, goed geschoold personeel, miljoenen fondsen ter beschikking, en een wereldrecord aan vrijhandelsakkoorden ingebed in een zeer liberale economische politiek. Het resultaat is een grotesk ongelijke verdeling: de 10% rijken verdienen 41 maal zoveel en leven gemiddeld 20 jaar langer dan de 10% armsten. Wat ontbreekt er om de rijkdom en het zweet van Mexico ten goede te laten komen aan alle inwoners? Een nieuwe partij of ... een ander politiek project?

Het in de media - én zelfs door de 'oppositie'- opgefokte discours van schone verkiezingen en de democratische keuze tussen zogezegde oppositiepartijen, werd gretig aangemoedigd door het buitenland dat met 862 vertegenwoordigers toekeek op de eerste competitieve verkiezingen in de Mexicaans geschiedenis. Maar verdoezelt dit democratisch spelletje niet de echte machtsgroepen die achter de schermen de touwtjes strak in handen houden? Ligt de reële macht niet in handen van de economische belangengroepen, multinationals en internationale financiers zoals IMF en Wereldbank? Is dit geen georkestreerde belediging van het woord 'democratie'? Of zoals Noam Chomsky i.v.m. de Mexicaanse verkiezingen onlangs zei: "Machtige belangengroepen willen schone en rechtvaardige verkiezingen om de dictatuur van de multinationals te verbergen" (La Jornada, 27-06-2000).

Nog voordat alle stemmen geteld waren, feliciteerde de huidige president Ernesto Zedillo zijn toekomstige opvolger. Ook de koepel van Mexicaanse ondernemingen schaarde zich enkele minuten later achter businessman Fox. De PRI, de partij die gedurende 71 jaar onafgebroken het presidentschap opvulde doet afstand van haar machtsmonopolie?! Vertegenwoordigt de PAN dan een ander machtsmonopolie dan de PRI? Is iemand die petroleumconcessies gaat beloven in de VS en via zijn broers heel wat buitenlandse fondsen binnenhaalt wel de zo lang gehoopte vervanger van het PRI-machtsblok? De volksvertegenwoordigers van de PAN stemden eind 1998 samen met de PRI in het parlement opdat een bankfonds met een put van 650 miljard pesos (zie 1) zou worden betaald uit.... de schatkist. Het ging om maar liefst 15,7% van het BNP, in hoofdzaak bedoeld voor 550 rijke families waarvan er 5 tot de Forbeslijst behoren. Eén voor één families die door gesjoemel met leningen en onderpanden zelf aan de bron van dit gigantische bedrag liggen. Welke oprechte beloften kan zo'n partij doen aan het Mexicaanse volk? Als Fox de passie preekt, campesino let op uw kalkoenen...

(1) Ter vergelijking: in 1999 werd slechts 7,5 miljard pesos besteed aan Progresa, het grootste armoedebestrijdingsprogramma, gesteund door de Wereldbank, waarmee Mexico graag uitpakt.

MACHTSBLOK VAN MULTINATIONALS

Sinds 1982 wordt elke Mexicaan economische groei beloofd via tijdelijke inleveringen die alsmaar groter worden en in 1994 tot een grote devaluatie leidden. De uitgaven moesten dalen zodat de steeds stijgende intresten (zie 2) konden worden afbetaald. Met die leningen kon het IMF en de Wereldbank een ontregelende privatiseringspolitiek inlepelen aan een groep wellustige happers. Nadien maakte het vrijhandelsakkoord NAFTA (tussen Mexico, VS en Canada) Mexico helemaal afhankelijk van de 'vrije markt'. De artisanale Mexicaanse boer kwam plots zonder overheidssteun te staan en mocht in zijn blootje concurreren met de geïndustrialiseerde én gesubsidieerde (!) landbouwers uit de VS. Vroeger zelfvoorzienend in maïs, voert Mexico nu de meerderheid van dit basisvoedsel in vanuit de VS. Zou het Witte Huis daags na de verkiezingen een "volledige beschikbaarheid om samen te werken" opsturen naar Fox moest hij een andere koers opvaren?

(2) Tussen 1982 en 1996 werden voor 140 duizend miljoen dollar aan intresten betaald wat ongeveer het dubbele is van de totale buitenlandse schuld eind 1981

DE ROL VAN DE EUROPESE UNIE

Het vrijhandelsakkoord met de Europese Unie dat -symbolischer kon niet- op 1 juli in voege trad, is een even mooi staaltje van 'democratie'. Na de slechte ervaringen in 1994 met NAFTA werd rond het vrijhandelsakkoord met de Europese Unie een front gevormd van talrijke sociale organisaties en vertegenwoordigers van kleine -en middelgrote ondernemers tegen het voorstel zoals het ter tafel lag. De grote verontwaardiging was dat het Mexicaanse volk en haar organisaties niet eens geconsulteerd werd, terwijl de grote ondernemingen met hoofdzetel in het buitenland wel aan de onderhandelingstafel zaten. Was Zedillo, de man die de San Andres-akkoorden tekende om ze nadien niet uit te voeren; de moorden van Aguas Blancas, Acteal en El Charco op zijn geweten heeft en de repressie tegen de UNAM-studenten organiseerde wel de legitieme vertegenwoordiger van de Mexicanen? Is een regering die foltert, repressie hoog in 't vaandel voert en het leger graag tegen eigen burgers inzet wel de ideale gesprekspartner? Er werd gretig gelobbyd bij Europarlementariërs en vele beloftes leidden tot een democratische en mensenrechtenclausule. Tot er enkele weken na het tekenen van het voorlopig akkoord op 7 juni 1998 in El Charco (Guerrero) 11 inheemsen met voorbedachte rade afgeslacht werden door het Mexicaanse leger en de mensenrechtenclausule een loze belofte bleek: het voorlopig vrijhandelsakkoord werd niet opgeschort. De echte prioriteiten van de Europese Unie en haar democratisch verkozen parlementariërs waren snel duidelijk. Diezelfde vertegenwoordigers kunnen nu in hun handen wrijven want de openlijke daders van al die mensenrechtenschendingen hebben zogezegd de macht verloren, het volk is weer een tijdje zoet.

DE STEM VAN HET VOLK

Wat willen de Mexicanen eigenlijk? Wat is de invloed van de media in de stem van het volk? En vooral, konden alle Mexicanen hun wil wel uiten tijdens de verkiezingen? Zijn ze niet verblind door mooie woorden en beloftes? Partijen met een echt alternatief zijn in ieder geval gedoemd tot de clandestiniteit en daar kan men alvast niet voor stemmen. Het EZLN (inheemse guerrillabeweging Zapatistisch Leger voor Nationale Bevrijding, in opstand sinds 1 januari '94) en de PDPR-EPR (de guerrillabeweging Revolutionair Volksleger en haar partij) hebben in een communiqué de dagen voor de verkiezingen hun visie op de verkiezingen geuit. Het EZLN herkent zich in geen enkele partij die meedoet. Het duidt de fraude die reeds vooraf gebeurde via onder andere het beschikbaar stellen van sociale programma's in ruil voor 'een stem voor de PRI'. Het wil een ander soort democratie waarbij de nadruk ligt op 'gehoorzamend besturen". De PDPR-EPR van haar kant duidde de 'schone' fraude op 2 juli met als actor het staatsapparaat dat haar wil oplegt en de wil van het volk onderdrukt. Het stelt dat verandering tijdens deze verkiezingen niet gelijkstaat aan democratie zolang er geen economische en sociale veranderingen zijn.

Ik ben ervan overtuigd dat de stemmen zondag juist geteld zijn maar de weg naar een echte democratie en de uitbouw van een geciviliseerde maatschappij waarbij elke burger evenwaardig toegang heeft tot voedsel, woning, onderwijs en gezondheid is nog lang en voorlopig niet in zicht. De verkiezingen zijn geen gemiste kans, wel een triest schouwspel. Leve de democratie!

Philip TAVERNIER medewerker van SoMBrero-G3W
Deze e-mail nieuwsbrief is een service van het opgeheven Solidariteitskomitee Mexico. Iedere maand (±) kun je een overzicht ontvangen, met het nieuws van de voorgaande maand(en). Dit overzicht werd samengesteld door de redacteuren van het Belgische tijdschrift Sombrero (p/a Rijweg 50, B-3020 Herent, België, email: sombrero@compuserve.com, internet: http://welcome.to/sombrero). De keuze van de onderwerpen en de beschrijvingen weerspiegelen niet (persé) de visie van het ondertussen opgeheven Amsterdamse Solidariteitskomitee Mexico. Stuur ons een mailtje (resiste@dds.nl) wanneer je deze e-mail nieuwsbrief niet meer wenst te ontvangen (vermeldt bij subject "unsubscribe").
Verspreiding:
(voorheen) ZAPATA, Mexico Nieuwsdienst
Postbus 16578, 1001 RB, Amsterdam
email:resiste@dds.nl
http://www.noticias.nl/prensa/zapata
anti-Copyright, 30 augustus 2000

Overname aanbevolen, onder vermelding van bron
| zapata | | archief | | nieuws | | links | | mail | | zoek | | index |