          |
|
 |
Solidariteitskomitee
Mexico
opgeheven
sinds maart 1998, disuelto desde Marzo de 1998
|
|
Chronologie
van gebeurtenissen in Mexico en Chiapas
van 1 Januari 1999 tot en met 22 Januari 1999
|
Afkortingen tussen haakjes achter de plaatsnamen verwijzen naar
de namen van de volgende Mexicaanse deelstaten:
(BC)= Baja California
(Ch)= Chihuahua
(Chia)= Chiapas
(Gu)= Guerrero
(Jal)= Jalisco
(Me)= Estado de México
(Mo)= Morelos
(Nay)= Nayarit
(NL)= Nueva León
(Oa)= Oaxaca
(Pue)= Puebla
(Que)= Querétaro
(SLP)= San Luis Potosí
(Ta)= Tabasco
(Ver)= Veracruz
JANUARI
1999
1 januari
Tijdens de jaarwisseling wordt verspreid in het Zapatista-gebied het
eerste lustrum van het begin van de opstand van het EZLN gevierd.
Ondanks de verhoogde activiteiten van eenheden van het Mexicaanse
leger in de regio kwamen duizenden Zapatistas in verschillende dorpen
bij elkaar. In een communiqué stelt het EZLN het volgende:
"Ons doel is niet het veroveren van de macht, evenmin is het ons doel
om regeringsposten te bemachtigen of om ons om te vormen tot een politieke
partij. We zijn niet niet in opstand gekomen om aalmoezen in ontvangst
te kunnen nemen. We zijn er niet op uit om de controle over een bepaald
territorium uit te oefenen of om een deel van het land af te splitsen
van Mexico. We zijn geen voorstanders van de vernietiging, noch zijn
we uit op het winnen van tijd. Onze primaire eisen zijn de erkenning
van de rechten van de Indiaanse volken, democratie, vrijheid en gerechtigheid
voor alle Mexicanen en Mexicaansen". Het afgelopen jaar is volgens
ditzelfde communiqué een jaar van de uitroeiïngsoorlog
tegen de Mexicaanse Indianen geweest. Om die reden zal het EZLN voorlopig
niet de dialoog met de regering hervatten. Pas wanneer aan de vijf
basisvoorwaarden is voldaan, die het EZLN bij het afbreken van de
dialoog in september 1996 stelde, zal het EZLN weer aan de onderhandelingstafel
gaan zitten. Het EZLN roept de bevolking op om de regering op vreedzame
wijze een eerlijke en waardige vrede af te dwingen.
Vandaag worden zonder incidenten alle
nieuwe gemeentebesturen in de deelstaat Chiapas, die in oktober 1998
werden gekozen, geïnstalleerd.
Met ingang van vandaag is de prijs van
tortillas (maispannekoekjes die het basisvoedsel zijn voor
de meeste Mexicanen) vrijgegeven. De prijs is direct met 50 % omhooggeschoten
van 3 naar 4,5 peso (1 peso=ƒ0,25) per kilo, wat bij een gemiideld
maandloon van ruim 200 pesos een enorme aanslag is op het inkomen
van de doorsnee Mexicaan. Begin 1998 kostte een kilo tortillas
nog 1,9 peso.
2 januari Het Mexicaanse dagblad Diario de Yucatan komt
met een reportage waaruit blijkt dat de afgelopen paar jaar ruim duizend
Mexicaanse militairen een guerrillabestrijdings opleiding hebben genoten
bij het Guatemalteekse elitecorps kaibiles. De Guatemalteekse
kaibiles waren in de jaren zeventig en tachtig verantwoordelijk
voor enorme slachtpartijen onder de Guatemalteekse Indiaanse bevolking.
De Mexicaanse kaibiles zijn opgenomen in een nieuwe elite-eenheid
genaamd Patrullas de Operaciones Especiales (POE [Patrouilles
voor Speciale Operaties]). Deze POE hebben hun opleidingscentrum in
het plaatsje Xmotoc, dichtbij de grens met het buurland Belize. Tevens
hebben Braziliaanse experts Mexicaanse militairen opgeleid die aangeduid
worden met de naam Agujas Negras [Zwarte Naalden]. Amerikaanse
militairen hebben de zogenaamde Boinas Verdes [Groene Baretten] en
de Grupo Aerotransportado de Fuerzas Especiales (GAFE [Groep van Luchtmobiele
Speciale Eenheden]) opgeleid. Er bevinden zich tevens trainingskampen
in Laguna Seca in de deelstaat Baja California, in Chulul in de deelstaat
Campeche, en in Tapachula in de deelstaat Chiapas. Deze elite-eenheden
worden met name ingezet in de deelstaten Chiapas, Guerrero, Oaxaca,
Hidalgo en Puebla, die als "brandhaarden van subversiviteit" worden
aangemerkt door de Mexicaanse legerleiding.
4 januari In Mexico-Stad worden vijf leden van de dissidente
onderwijzersvakbond SNTE Sección 9 op beschuldiging
van opruiïng, gijzeling, diefstal. Volgens de aanklacht waren
ze betrokken bij een bezetting van het Senaatsgebouw waarbij verschillende
senaatsleden gedurende enige uren gedwongen vastgehouden zouden zijn.
De komende dagen zullen verspreid in Mexico en de hoofdstad zelf honderdduizenden
leraren de straat op gaan om de vrijlating van hun collega's te eisen.
5 januari In opdracht van een grootgrondbezitter folteren en
vermoorden drie guardias blancas [huurmoordenaars] vier bewoners
(waaronder een 4 jarig kind en een zwangere vrouw) van een boerendorpje
in de gemeente Ocosingo (Chia). De slachtoffers waren werknemers van
de grootgrondbezitter, die hen ervan beschuldigde twee wapens te hebben
gestolen uit zijn boerderij. De daders en de opdrachtgever zijn opgepakt.
De afgelopen dagen heeft de Mexicaanse
vreemdelingenpolitie acht Amerikanen `uitgenodigd' om het land te
verlaten. De Amerikanen waren op bezoek geweest in de Zapatistisch
gezinde gemeente San Andrés Larrainzar (Chia). De acht hebben
gehoor gegeven aan de `uitnodiging'. Twee andere Amerikanen, die zich
voor verhoor hadden moeten melden bij de vreemdelingenpolitie, hebben
voortijdig het land verlaten. Ze zijn achteraf voor de periode van
twee jaar tot `persona nongrata' verklaard.
7 januari Drie legerofficieren die behoren tot de dissidente
militaire groepering Patriottisch Commando ter Bewustmaking van
het Volk (CPCP [zie ook 18 dec. 1998]) pogen een brief aan president
Zedillo te overhandigen. In die brief eisen ze het aftreden van de
Minister van Defensie wegens het toelaten van ernstige mensenrechtenschendingen
binnen het leger. Korte tijd na deze mislukte poging worden de vijf
opgepakt en aangeklaagd wegens opruiïng en samenzwering. De leider
van de groep luitenant-colonel Hildegardo Bacilio Gómez is
ondergedoken omdat hij na de demonstratie van zijn groep in Mexico-Stad
op 18 decmeber j.l. wordt gezocht wegens insubordinatie.
De Amerikaanse inlichtingendienst heeft
een grote hoeveelheid satelietfoto's overgedragen aan de Mexicaanse
autoriteiten. De foto's van Mexicaans grondgebied werden gemaakt om
de verbouw van marihuana en papaver in beeld te brengen, aldus de
CIA. "Wij maken dat soort foto's van alle Latijnsamerikaanse landen
waarvan bekend is of vermoed wordt dat daar drugs verbouwd worden".
9 januari In Chiapas worden twee medeplichtigen aan het bloedbad
in Acteal (waarbij op 21 december 1997 45 EZLN-sympathisanten werden
vermoord) opgepakt die al langere tijd gezocht werden. Het betreft
de chef van de politie-eenheid die op 4 kilometer afstand van de plek
van het bloedbad was gestationeerd, die gedurende de uren durende
slachtpartij niet ingreep. Tevens heeft hij zijn manschappen in de
maanden voorafgaand aan het bloedbad opdracht gegeven PRI-gezinde
paramilitairen niet te ontwapenen. De andere arrestant is een voormalige
Officier van Justitie die het strafrechtelijk onderzoek opzettelijk
gedwarsboomd heeft.
10 januari De Mexicaanse regering heeft met instemming van
alle politieke partijen behalve de centrum-linkse PRD het budget van
het nationale verkiezingsinstituut IFE, dat verkiezingen organiseert,
coördineert en controleert, met 17 % gekort. Dat lijkt een repressaille
voor het in november 1998 door het IFE gestartte onderzoek naar financiële
malversaties door de regeringspartij PRI bij de presidentsverkiezingen
van 1994.
De met het EZLN sympathiserende boerenorganisatie
CIOAC maakt bekend dat drie van haar leden enige dagen geleden in
het dorp Huitiupán (Chia) vermoord zijn door vermoedelijk een
nieuw doodseskader, met onbekende naam, dat tevens actief is in de
gemeenten San Andrés, Simojovel en El Bosque (Chia).
13 januari Een eenheid van 500 soldaten van het Mexicaanse
leger valt het dorp Aldama, in de gemeente Chenalhó (Chia)
binnen om "een aanplant van marihuana te vernietigen". Met gebruik
van electrische schilden en traangas verdrijft de meegereisde politie
de EZLN-sympathisanten die de toegangsweg tot het dorp blokkeren.
De leidinggevende officier stelt dat de aanplant niet het werk is
van de plaatselijke, met het EZLN sympathiserende bevolking, maar
van mensen die denken gebruik te kunnen maken van de politieke situatie.
Wie hij daarmee bedoeld blijft onduidelijk. De dagen na de overval
zullen regeringswoordvoerders echter in toenemende mate spreken van
banden tussen het EZLN en drugshandelaren. Het fantoom van de `narcoguerrilla'
lijkt weer uit de kast te worden gehaald. In totaal zal het leger,
naar eigen zeggen, in 24 uur 58 aanplantingen van in totaal 30.000
m² vernietigen. In Zapatista-gemeenschappen geldt een zelfopgelegd
verbod op het verbouwen of gebruiken van marihuana, evenals een verbod
op alcoholconsumptie. Overtreding van die verboden leidt tot verbanning
uit de gemeenschap.
De Chiapaneekse interim-gouverneur Albores
Guillen kondigt aan een wetsvoorstel voor de Ontwapening van de Burgergroepen
in Chiapas in voorbereiding te hebben. Idee is om de wapens in te
laten ruilen voor landbouwwerktuigen, zaaigoed en credieten. De burgergroepen
[lees: paramilitaire doodseskaders] zouden wanneer ze tussen maart
en juni 1999 hun wapens inleveren gebruik kunnen maken van een amnestie-regeling.
Mensenrechtenorganisaties en een groot scala aan onafhankelijke boerenorganisaties
uit Chiapas hebben zeer verontwaardigd gereageerd aangezien dat zou
betekenen dat de leden van de doodseskaders ongestraft weg zouden
komen. Doodseskaders hebben de afgelopen vier jaar zo'n 500 mensen
vermoord in diverse delen van Chiapas.
Familieleden van 32 politieke gevangenen
die in de deelstaat Guerrero vastzitten, eisen de vrijlating van deze
gevangenen. Alle 32 verdwenen enige dagen na hun arrestatie, om daarna
weer op te duiken en te worden gepresenteerd als vermeende leden van
de guerrilla-organisaties EPR of ERPI. Alle werden tijdens hun `verdwijningsperiode'
gemarteld en gedwongen tot het afleggen van zelfbelastende verklaringen.
14 januari De Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Human
Rights Watch Americas brengt vandaag een vernietigend rapport
uit over de betrokkenheid van de Mexicaanse overheid bij mensenrechtenschendingen.
In het 122 pagina's tellende rapport wordt melding gemaakt van het
systematisch mishandelen en martelen van verdachten, van ongefundeerde
aanklachten die door rechtbanken gesanctioneerd worden, huiszoekingen
en arrestaties zonder de vereiste papieren, `verdwijningen' en standrechtelijke
executies, de betrokkenheid van politie-agenten bij moordpartijen
en de georganiseerde criminaliteit, vervaardiging door de politie
van vervalst bewijsmateriaal, enz. Met name de deelstaten Oaxaca,
Guerrero, Chiapas zijn het toneel van dit soort praktijken, maar ook
elders in het land vinden dit soort mensenrechtenschendingen op uitgebreide
schaal plaats. De Mexicaanse overheid treed niet of nauwelijks op
tegen dit soort praktijken.
De voorzitter van de Chiapaneekse deelstaatscommissie
voor gemeentelijke herindeling laat weten dat de komende maanden de
eerste zeven `heringedeelde gemeentes' zullen worden geïnstalleerd
in de gemeenten San Andrés Larrainzar, Ocosingo, Simojovel,
Chenalhó en Las Margaritas (Chia). Al deze gemeenten liggen
in het gebied waar het EZLN veel aanhang geniet. Volgens de voorzitter
van die commissie is de uitvoering van de herindeling een voortvloeisel
uit de door regering en EZLN ondertekende Akkoorden van San Andrés.
Het EZLN heeft zich vanaf het begin verzet tegen deze van bovenaf
opgelegde herindeling. De met het EZLN sympathiserende bevolking heeft
zich georganiseerd in de zogenaamde `autonome gemeenten in opstand'.
15 januari De parlementaire bemiddelingscommissie COCOPA laat
aan het EZLN weten niet mee te werken aan de uitvoering van de door
het EZLN georganiseerde referendum op 21 maart aanstaande. Dat referendum
gaat over het twee jaar oude wetsvoorstel dat de COCOPA distelleerde
uit het Akkoord van San Andrés, maar dat door de Mexicaanse
regering verworpen werd in januari 1997.
De regeringsonderhandelaar met het EZLN,
Emilio Rebasa, eist dat het EZLN de dialoog hervat "omdat er aanplant
van verdovende middelen in de conflictzone zijn aangetroffen". Een
week geleden heeft het EZLN nog in een open brief aan het dagblad
Reforma laten weten niet eerder te gaan onderhandelen, voordat de
Mexicaanse regering de vijf minimum eisen heeft ingewilligd die het
EZLN in september 1996 stelde bij het afbreken van de onderhandelingen.
Het EZLN komt deze week met een communiqué waarin het iedere
bemoeienis met de plantages verwerpt. De aanplant is volgens het EZLN
van PRI-gezinde boeren die samenwerken met (para)militairen.
De Amerikaanse veiligheidsdienst FBI
zal 1000 Mexicaanse politie-agenten gaan opleiden in de bestrijding
van de zware criminaliteit. Het zwaartepunt in deze opleiding zal
liggen bij de bestrijding van drugshandel, aldus de FBI. De afgelopen
jaren genoten al 2000 agenten een dergelijke opleiding in de VS. Mexico's
politie en leger komen om de haverklap in het nieuws door banden met
drugskartels.
17 januari In de Chiapaneekse hoofdstad Tuxtla Gutiérrez
zijn 17 leden van een speciale eenheid voor bestrijding van zware
criminaliteit opgepakt. Deze eenheid had zonder reden het vuur geopend
op twee mannen die ervan verdacht werden betrokken te zijn bij afpersingspraktijken.
De beide verdachten belanden zwaargewond in het ziekenhuis.
19 januari Regeringsonderhandelaar Rebasa komt met een nieuw
voorstel tot dialoog tussen de regering en het EZLN. Hij stelt voor
"directer, discreter en eenvoudiger" te onderhandelen. Wat zoveel
wil zeggen als achter gesloten deuren. Tevens zou er een nieuwe bemiddelende
Mexicaanse instantie in het leven geroepen meoten worden. De vorige
bemiddelingsorganisatie CONAI, voorgezeten door één
van Chiapas bisschoppen Samuel Ruiz, hefte zich begin juni 1998 op
als gevolg van de voortdurende lastercampagne van de regering tegen
deze instantie. Tevens laat Rebasa weten dat de regering het EZLN
niet verdenkt van betrokkenheid bij de verbouw van verdovende middelen
[zie 15-1-1999].
In Mexico-Stad wordt de zakenman Julio
César Avendaño Cancino opgepakt. Hij wordt beschuldigd
van de moord op de Chiapaneekse onafhankelijke boerenleider Rubicel
Ruiz Gamboa, die op 17 januari 1998 in Tuxtla Gutiérrez (Chia)
werd doodgeschoten. De zakenman wordt beschouwd als het brein achter
de aanslag. Drie daders zitten al lange tijd gevangen. José
Luis Rojas Pascacio, één van die drie, legt na de arrestatie
van Avendaño Cancino een verklaring af. Daarin stelt hij dat
Avendaño Cancino 60.000 pesos (ƒ15.000) had gekregen van de
Chiapaneekse mega-grootgrondbezitter en vee-, suiker en koffieboer
Carmen Gabriel Orantes voor het laten vermoorden van de boerenleider
Ruiz Gamboa.
In het dorp Coacoyulichán (Gu)
wordt de woning van de plaatselijke PRI-leider Angel Figueroa aangevallen
waarbij Figueroa dood wordt geschoten. Twee van zijn belagers vinden
eveneens de dood. Welke groep verantwoordelijk is voor deze aanval
is nog onbekend.
Het afgelopen jaar zijn 310 Mexicanen
om het leven gekomen die poogden illegaal de grens tussen Mexico en
de VS over te steken. Tienduizenden Mexicanen werden opgepakt bij
mislukte grensoverschrijdingen en terug naar Mexico uitgezet.
20 januari Het EZLN maakt bekend dat het referendum over Indianenrechten
een internationale dimensie zal krijgen. Het roept op tot het Internationale
Referendum voor de Erkenning van de Rechten van de Indiaanse Bevolking
en voor de beëindiging van de Uitroeiïngsoorlog. Een
ieder wereldwijd die toegang heeft tot internet kan op 21 maart deelnemen
aan het referendum dat het EZLN in Mexico organiseert. Tevens roept
het EZLN op tot de realisering op die zelfde dag van een Internationale
Dag voor de Uitgeslotenen der Aarde, voor hen "die leiden onder
vervolging, gevangenschap en de dood".
22 januari Raul Salinas, de broer van de Mexicaanse ex-president
Carlos Salinas, is door een rechtbank veroordeeld tot 50 jaar gevangenisstraf
wegens betrokkenheid bij de moord op José Francisco Ruiz Massieu
in september 1994. Ruiz Massieu was voorzitter van de regeringspartij
PRI en een ex-zwager van de Salinassen. Tegen Raul Salinas loopt ook
nog een onderzoek wegens wederrechtelijke verrijking en het aannemen
van smeergelden van Colombiaanse of Mexicaanse drugskartels.
27 januari In Navolato (Sin) wordt Jorge Aguirre Meza door
vier gemaskerde mannen vlak bij zijn huis doodgeschoten. Aguirre is
een bekend mensenrechtenactivist en advocaat die begin jaren negentig
met een drietal collega-advocaten mishandeling en machtsmisbruik door
politie-agenten aan de kaak stelde. Twee van de drie collega-advocaten
waarmee hij destijds die campagne voerde, werden al eerder in de afgelopen
jaren vermoord.
29 januari Een demonstratie van zo'n 10.000 leraren van de
oppositionele vakbond SNTE Sección 9 blokkeert gedurende
bijna de hele dag het verkeer in het centrum van Mexico-Stad. De demonstranten
eisen de vrijlating van hun 5 collega's die op 4 januari jongstleden
werden opgepakt. Ze zitten vast op beschuldiging van diefstal, opruiïng
en gijzeling. Op 3 februari a.s. zullen de vijf gevangen zittende
leraren op borgtocht worden vrijgelaten en alleen no zullen worden
vervolgd voor opruiïng. Rosario Robles, de wethouder van Openbare
Orde van Mexico-Stad, van de centrum-linkse oppositiepartij PRD, laat
de volgende dag weten dat, "met inachtneming van de vrijheid van meningsuiting
de overheid in het vervolg niet meer zal toestaan dat demonstraties
op een dergelijke wijze, moedwillig de verkeerscirculatie belemmeren"
[sic]. Dergelijke overtredingen zullen in het vervolg met vrijheidsstraffen
tot vijf jaar, of een boete van 500 tot 5000 pesos (¦100,- tot ¦1000,-)
zullen worden gesanctioneerd.
Samenstelling en
vertaling:
ZAPATA, Mexico Nieuwsdienst
Postbus 16578, 1001 RB, Amsterdam
email:resiste@dds.nl
http://www.noticias.nl/prensa/zapata
anti-Copyright, Januari 1999
Overname aanbevolen, onder vermelding van bron
|
|