Solidariteitskomitee Mexico
opgeheven sinds maart 1998, disuelto desde Marzo de 1998


Chronologie van gebeurtenissen in Mexico en Chiapas
van 1 Februari 1998 tot en met 28 Februari 1998
  

Afkortingen tussen haakjes achter de plaatsnamen verwijzen naar de namen van de volgende Mexicaanse deelstaten:
(BC)= Baja California
(Ch)= Chihuahua
(Chia)= Chiapas
(Gu)= Guerrero
(Jal)= Jalisco
(Me)= Estado de México
(Mo)= Morelos
(NL)= Nueva León
(Oa)= Oaxaca
(Pue)= Puebla
(Que)= Querétaro
(SLP)= San Luis Potosí
(Ta)= Tabasco
(Ver)= Veracruz


FEBRUARI 1998

1 februari Wim Kok, Nederlands premier, ontmoet president Zedillo in Davos (Zwitserland). Ze zijn daar allebei in verband met een conferentie van het Economische Wereld Forum, een bijeenkomst van meer dan 1000 multinationale ondernemingen over versoepeling van investeringsregelgeving. Kok zegt aan Zedillo dat hij bezorgd is om de gebeurtenissen in Acteal, maar dat het een strict interne aangelegenheid is van de Mexicaanse regering.
Tijdens bovengenoemd forum kondigt de multinational Nestlé aan een chocolade- en een zuivelfabriek in Chiapas te gaan bouwen. Langs de westkust van Chiapas wordt veel cacao verbouwd, meestal op plantages die in het bezit zijn van grootgrondbezitters.
5 februari In Querétaro (Que) vallen aanhangers van de onafhankelijke platformorganisatie Frente Independiente de Organizaciones Zapatistas (FIOZ [Onafhankelijk Front van Zapatistische Organisaties]) een groot aantal politieke kopstukken aan. Een groot deel van de ministers en gouverneurs zijn in die stad voor de herdenking van de Dag van Grondwet. De aanhangers van het FIOZ grijpen de gelegenheid aan om te protesteren tegen de deelstaatsregering van de oppositionele PAN en het militaristische beleid van de federale regering. Uren lang leveren ze slag met de slecht voorbereide politie, bekogelen ze de hoogwaardigheidsbekleders met stenen en alles wat maar voor handen ligt. Uiteindelijk moeten een groot aantal ministers uit een door demonstranten geblokkeerde en met stenen en ijzeren staven aangevallen bus worden ontzet door de oproerpolitie.
In een interview in het dagblad La Jornada roept het EPR op tot een eenheidsfront van alle guerrilla-organisaties, linkse partijen en individuen in Mexico "om tot een nieuwe grondwet, een grondwetgevende vergadering en een nieuw sociaal pact te komen". Tevens kondigt het EPR aan dat de Indiaanse gemeenschappen die hen ondersteunen `gemeenten in opstand' zullen gaan opzetten, die middels eigen wetgeving, geïnspireerd in het Akkoord van San Andrés, bestuurd zullen gaan worden.
De mensenrechtenorganisatie Liga Mexicana por la Defensa de los Derechos Humanos (Limeddh) wordt er door de gouverneur van Oaxaca van beschuldigd directe banden met het EPR te onderhouden. De Limeddh verwerpt deze beschuldiging en zegt dat die slechts ingegeven is door het ondersteunende werk dat Limeddh verricht voor met name arrestanten uit Loxicha-zone (Oa), die op geprefabriceerde aanklachten vast zitten voor vermeend EPR-lidmaatschap.
Zes van de 46 in Cerro Hueco, de gevangenis van Tuxtla Gutiérrez (Chia), vastzittende aanhangers van het EZLN uit het Noorden van Chiapas worden wegens gebrek aan bewijs vrijgelaten. Zij zaten al meer dan twee jaar vast, zonder een proces te hebben gehad. Het EZLN eist al 2,5 jaar hun vrijlating. In Cerro Hueco zitten 915 mensen gevangen, terwijl de gevangenis ingericht is om 300 gevangenen te `huisvesten'.
6 februari In Chenalhó (Chia) worden vijf exmilitairen opgepakt die een belangrijke rol hebben gespeeld bij het bloedbad van Acteal waar 45 Zapatista-sympathisanten werden vermoord op 22 december 1998. Een paar dagen later worden drie van hen weer vrijgelaten "wegens gebrek aan bewijs".
De zes lokale afdelingen van het FZLN in Querétaro (Que) distantiëren zich categorisch van de rellen die gisteren in die stad plaats vonden. [Dat is nog eens solidariteit, red.]
9 februari In een groot aantal Mexicaanse steden gaan sympathisanten van het EZLN de straat om het verraad van de Mexicaanse regering in 1995 te herdenken (toen de regering vijnsde te onderhandelen en plotseling met een militaire bliksemaanval poogde de leiding van het EZLN uit te schakelen). De betogers eisen de demilitarisering van Chiapas, de uitvoering van de Akkoorden van San Andrés en de bestraffing van de daders van het bloedbad van Acteal.
Maria Bullitt Darlington, een waarneemster uit de VS, wordt door de Mexicaanse vreemdelingenpolitie migra het land uitgezet, "wegens deelname aan een politieke demonstratie".
10 februari Het Mexicaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken heeft een lijst aangelegd van 4.435 `vreemdelingen' die de afgelopen twee jaar het conflictgebied hebben bezocht. Van alle `bezoekers' worden door de migra hun persoonsgegevens opgenomen en van een foto of video-opnames voorzien. Deze databank wordt gebruikt om buitenlanders uit te kunnen wijzen die ongeoorloofde politieke activiteiten ontplooien.
12 februari In Mexico-Stad wordt de journalist Luis Mario García midden op straat vermoord. García, journalist voor de hoofdstedelijke krant Diario de la Tarde had de afgelopen weken geregeld geschreven over het verkopen van leidinggevende baantjes binnen het politiecorps Procuraduría General de la República (PGR). Er wordt algemeen aangenomen dat functionarissen uit dit corps hem het zwijgen op wilden leggen. De afgelopen 9 maanden zijn er al verspreid in Mexico 6 andere journalisten vermoord.
13 februari Dertienduizend leraren, georganiseerd in de dissidente vakbond Sectión 22 CNTE, leggen het werk neer en gaan de straat op. De staking en demonstraties zijn uit protest tegen het bezoek van president Zedillo aan de deelstaat. De leraren eisen de demilitarisering van de deelstaat en de vrijlating van alle politieke gevangenen.
De regeringspartij PRI presenteert een ontwerp voor wijziging van de Grondwet op het terrein van Indianenrechten en -cultuur. Met het indienen van dit wetsontwerp omzijlt de PRI het wetsvoorstel dat ruim een jaar geleden door de parlementaire bemiddelingscommissie werd opgesteld. De Mexicaanse regering heeft het voorstel van de COCOPA van het begin af aan verworpen. Op 8 februari had een woordvoerder van de PRI nog gemeld dat de PRI niet met een eigen alternatief wetsvoorstel zou komen.
Rondom het `hoofdkwartier' van het EZLN, La Realidad (Chia), wordt een intensivering van militaire bewegingen waargenomen. Vrachtwagens met interceptie-apparatuur voor radioverkeer, pantserwagens, amfibische voertuigen en lichte tanks doorkruisen het gebied. Rond het middaguur landt er plotseling midden in het dorp een helicopter met een team van de regeringsgezinde televisiezender TV Azteca, begeleidt door een agent van de migra [vreemdelingenpolitie, die opnamen maakt van de aanwezige buitenlandse waarnemers van het vredeskampje ter plekke. Tijdens de landing wordt het dak van het plaatselijke schooltje vernield. De gemaakte filmbeelden zullen een paar dagen later in een televisieuitzending gebruikt worden die actief de anti-buitenlanders-hetze van de regering ondersteunt.
14 februari In het dorp Vícam, in de deelstaat Sonora, wordt een plaatselijk doodseskader Los Paticy, door de gouverneur van Sonora beloond voor zijn aanhankelijkheid aan het regime: de groep krijgt 5,5 miljoen pesos [1,3 miljoen gulden] voor de realisatie van een ontwikkelingsprogramma voor de lokale gemeenschappen. Het doodseskader wordt bewapend door Gerechtelijke deelstaatspolitie (PJE).
In Mexico-Stad komen het eerste deel van de Internationale Burger Commissie voor de Mensenrechten (CCIDH) aan. De 200 leden van deze commissie komen uit een groot aantal, met name Europese, landen en zullen de mensenrechtensituatie in Chiapas gaan onderzoeken.
15 februari In El Vergel (Chia) worden in een grot de lijken van zeven leden van de boerenorganisatie Unidad Nacional Lombardista (UNaL) teruggevonden. Deze zeven mensen waren op 18 oktober 1997 ontvoerd door leden van de aan de PRI gelieerde boerenorganisatie Lucha Campesina en vervolgens vermoord.
De Mexicaanse regering zegt een bijdrage aan de `ontspanning' in Chiapas te willen leveren door een deel van haar militairen te hergroeperen (of dat een afname inhoudt, het hoe en waar wordt niet gemeld. Daarvoor in ruil zou het EZLN weer aan de onderhandelingstafel moeten gaan zitten en een aantal andere concessies moeten doen: 1. het ontbinden van de autonome gemeentebesturen die zijn achterban heeft gevormd; 2. opheffen van blokkades op de openbare weg; 3. het stoppen met het heffen van `tol'.
In diverse steden in Chiapas wordt door de vreemdelingenpolitie een strenge controle campagne uitgevoerd tegen aldaar reizende of verblijvende buitenlanders. Velen worden op straat aangehouden of in hun hotel opgezocht en ondervraagd over de redenen van hun verblijf.
16 februari In San Cristóbal (Chia) demonstreren 5.000 aanhangers van het EZLN voor de uitvoering van het Akkoord van San Andrés en de inwilliging van de vijf eisen van het EZLN om de al anderhalf jaar opgeschorte `dialoog' te hervatten. Dat akkoord werd vandaag twee jaar geleden ondertekend door het EZLN en de Mexicaanse regering.
17 februari Bewoners van dorpen in de gemeente Altamirano (Chia) maken bekend dat leden van veeboerenorganisatie Asociación Ganadera in samenwerking met de deelstaatpolitie bezig is om nieuwe doodseskaders te vormen.
18 februari Fernando Solís, onderminister van Binnenlandse Zaken, kondigt aan dat de Mexicaanse regering de komende tijd mogelijkerwijs 400 buitenlanders, die als waarnemer in Chiapas verblijven, zullen worden uitgezet. De xenofobische anti-buitenlanders campagne van de Mexicaanse regering lijkt hiermee wederom aangescherpt te worden. In 1997 werden ruim 200 buitenlanders het land uitgezet "omdat ze zich met politieke activiteiten inlieten".
Er wordt direct de daad bij het woord gevoegd: Tom Hansen, medewerker van de organisatie Pastors for Peace (uit de VS), wordt in Chiapas opgepakt en het land uitgezet.
20 februari Volgens een reportage van het dagblad La Reforma is de ex-chef van het Nationaal Instituut voor de Drugsbestrijding zijn `eigen zaak' begonnen. Hij beheert nu een eigen drugssmokkel-netwerk in de VS.
Twee politiechefs worden in San Cristóbal de las Casas (Chia) opgepakt. Zij voerden het bevel over een politie-eenheid die op 22 december vlakbij Acteal was, maar niet ingreep toen daar door een doodseskader een bloedbad werd aangericht. Bovendien hebben zij volgens de aanklacht het doodseskader van wapens en transportmiddelen voorzien.
22 februari In Tepetíxtla (Gu) worden vier aanhangers van de oppositionele PRD op een feest door een doodseskader vermoord. Sinds 1 januari 1998 werden er verspreid in Guerrero al 30 mensen vermoord, de meesten door onbekende doodseskaders.
In Noord-Chiapas wordt José Tila López García, een Zapatista-gezinde boer uit het dorp Tzaquil, die voor de Internationale Burger Commissie voor de Mensenrechten (CCIDH) een getuigenis had afgelegd over de activiteiten van het doodseskader Paz y Justicia in het Noorden van Chiapas, op weg naar huis door dat zelfde doodseskader vermoord.
In de gemeenten Comitán, Chanal en Amatenango del Valle is sinds juli 1997 een nieuw doodseskader actief dat zich tooit met de naam Los Puñales [De Dolken]. De leden ervan ontvangen als salaris 2.000 pesos per maand en worden getraind door politieagenten en ex-militairen.
Het nieuwsbulletin Mexpaz maakt melding van een hele serie nieuwe doodseskaders die de afgelopen maanden actief zijn geworden in Chiapas:
1. Los Puñales (zie 22 febr. '98)
2. Los Tzintzines (ook bekend onder de naam Los Aguilas [De adelaars]), actief in de gemeente Chilón.
3. Los Chentes actief in de gemeenschappen San Fernando en Berriozábal.
4. Lucha Campesina actief sinds juli 1997, geleid door de PRI-gedeputeerde Fernando Jiménez López en gesitueerd in het dorp El Vergel in de gemeente Las Margaritas [zie ook 15 febr. '98].
5. Naam onbekend geleid door de PRI-burgemeester van de gemeente Tenejapa, die een groep van 20 gewapende aanhangers leidt in een conflict tegen een rivaliserende PRI-factie.
6. Naam onbekend actief in de gemeente Rayón (in het Noorden) die gewapende overvallen pleegt op de weg van Pueblo Nuevo Solistahuacán naar de gemeente Ixhuatán.
7. Rubén Jaramillo actief in de gemeente Tecpatán (tegen de grens met Oaxaca).
23 februari In het dagblad El Financiero verschijnt een artikel waarin gesteld wordt dat er onenigheid zou zijn binnen de leiding van het EZLN. Volgens het artikel zouden een aantal leiders van het EZLN, waaronder comandante Tacho, gebroken hebben met subcomandante Marcos, woordvoerder en militair bevelhebber van het EZLN. Een deel van de leiding zou van mening zijn dat de gewapende strijd geen optie meer is en dat er weer zo snel als mogelijk onderhandeld zou moeten worden. Dit verhaal is door geen enkele andere krant opgepikt. Voorlopig kunnen we er van uitgaan dat het een staaltje van desinformatie is om verdeeldheid te zaaien in de Zapatista gemeenschappen.
Bewoners van de dorpen Jolnixtié Libertad en Jolnixtié Primera Sección, in het Noorden van Chiapas, gooien een eenheid van 30 politieagenten het dorp uit, als protest tegen een gisteren door het doodseskader Paz y Justicia vermoorde dorpsgenoot.
Een protestmars van 1.600 bewoners uit de bergstreek Sierra de Zongolica (Ver), wordt onderweg naar de regionale hoofdplaats Xalapa door een 500 man sterke politiemacht tegen-gehouden en ter plekke gedetineerd. Ze waren onderweg naar Xalapa om een verbetering van hun levensomstandigheden, en een einde aan de intimidatie en terreur van de politie te eisen.
26 februari De sociaal bewogen 67 jarige Franse pater Michel Chanteau, die al 32 jaar in Chiapas werkt, wordt in San Cristóbal (Chia) door de vreemdelingenpolitie (migra) opgepakt en naar Mexico-Stad afgevoerd. Daar krijgt hij te horen dat hij wegens het "ontwikkelen van politieke activiteiten" het land uitgezet wordt. Drie jaar geleden werden drie buitenlandse priesters die in Chiapas werkten, het land uitgezet.
Het VS-leger en de CIA geven sinds vorig jaar trainingen aan zo'n 1000 Mexicaanse legerofficieren per jaar om hen bij te spijkeren in de drugsbestrijding. Mensenrechtenorganisaties hebben deze cursussen al een hele poos geleden aangekaard, omdat de opgeleide militairen ook, en vooral ingezet worden in opstandsbestrijding (in een groot aantal Mexicaanse deelstaten. Mexico kreeg van de VS-regering in 1997 78 miljoen dollar steun voor de drugsbestrijding.
27 februari In Chenalhó (Chia) demonstreren 4.000 aanhangers van de regeringspartij PRI. Ze eisen de uitwijzing van de in Chiapas verblijvende buitenlanders en de vrijlating van ruim 40 partijgenoten die gearresteerd zijn op beschuldiging van deelname aan het bloedbad in Acteal, dat op 22 december 1997 plaatsvond.
28 februari De interim-gouverneur van Chiapas, Roberto Albores, presenteert een Deelstaat Akkoord voor de Vrede en Verzoening om de `dialoog' met het EZLN weer vlot te trekken. Het `akkoord' voorziet in de afkondiging van een amnestie-wet, de vorming van een brede coalitie deelstaatsregering, schone en betrouwbare verkiezingen, de verdediging van de souvereiniteit van Chiapas en de hervatting van de dialoog met het EZLN". Eveneens ondersteunt het plan "de aanwezigheid en activiteiten van het Mexicaanse leger in de deelstaat, de ontwapeningscampagne van de regering en de verzoening van verdeelde dorpsgemeenschappen".
60 soldaten van het Federale Leger vallen in San Juan del Bosque (Chia) het complex binnen van een NGO die daar een ecologisch ontwikkelingsproject uitvoert. De soldaten beschuldigen de NGO ervan het complex als trainingsfaciliteit voor guerrillas te gebruiken, doorzoeken het hele complex en mishandelen enkele aanwezigen. Alles in het kader van "het opvoeren van de spanning die een hervatting van de dialoog moet mogelijk maken", aldus Cesareo Morales, topadviseur van de regering, over de verhoogde activiteiten van leger, politie en doodseskaders in Chiapas.
Samenstelling en vertaling:
ZAPATA, Mexico Nieuwsdienst
Postbus 16578, 1001 RB, Amsterdam
email:resiste@dds.nl
http://www.noticias.nl/prensa/zapata
anti-Copyright, Februari 1998

Overname aanbevolen, onder vermelding van bron
| zapata | | archief | | nieuws | | links | | mail | | zoek | | index |