          |
|
 |
Solidariteitskomitee
Mexico
opgeheven
sinds maart 1998, disuelto desde Marzo de 1998
|
|
Chronologie
van gebeurtenissen in Mexico en Chiapas
van 1 Februari 1999 tot en met 22 Februari 1999
|
Afkortingen tussen haakjes achter de plaatsnamen verwijzen naar
de namen van de volgende Mexicaanse deelstaten:
(BC)= Baja California
(Ch)= Chihuahua
(Chia)= Chiapas
(Gu)= Guerrero
(Hid)= Hidalgo
(Jal)= Jalisco
(Me)= Estado de México
(Mo)= Morelos
(Nay)= Nayarit
(NL)= Nueva León
(Oa)= Oaxaca
(Pue)= Puebla
(Que)= Querétaro
(Sin)= Sinaloa
(SLP)= San Luis Potosí
(Son)= Sonora
(Ta)= Tabasco
(Ver)= Veracruz
FEBRUARI
1999
1 februari
In Atlapexco (Hid) ontruimt een Mobiele Eenheid van 150 agenten het
stadhuis. Sinds 28 januari was het stadhuis bezet door Nahua- en Otomi-Indianen.
Die dag waren vertegenwoordigers van de boerenorganisaties Frente
Democrático Oriental de México Emiliano Zapata (FDOMEZ)
en de Organización Independiente de Pueblos Unidos de la
Huasteca (Oipuh) met vertegenwoordigers van de deelstaatregering
aan het onderhandelen over de verschaffing van fatsoenlijk betaalde
seizoensarbeid. Bij het uitblijven van een bevredigend resultaat besloot
de achterban van de twee boerenorganisaties het stadhuis met 300 mensen
te bezetten. Daarbij werden de regeringsvertegenwoordigers gedwongen
binnen te blijven met de bedoeling ze alsnog een akkoord af te dwingen.
Tijdens de ontruiming wordt keihard opgetreden door de ME. Een groot
aantal mensen raakt gewond, een tiental zwaar gewond, er wordt overvloedig
traangas ingezet. Ruim zeventig mensen worden opgepakt en vastgezet
op beschuldiging van gijzeling.
3 februari Het Chiapaneekse Openbaar Ministerie zegt bewijsmateriaal
te hebben verzameld voor een twintigtal moorden op leiders van onafhankelijke
boeren- en andere sociale organisaties. Het doodseskader dat deze
moorden heeft begaan werd geleid door twee invloedrijke zakenlui genaamd
Julio César Avendaño Cancino en Carmelo Gabriel Orantes
Ruíz. De eerste is eigenaar van onder andere een groot aantal
benzinepompen in Chiapas. Orantes komt uit een beruchte familie van
grootgrondbezitters in de centraal-Chiapaneekse regio Fraylesca, die
al sedert decennia tot de oligarchie van Chiapas behoort. Beide leiders
hebben nauwe contacten onderhouden met de in januari 1998, wegens
het bloedbad op 24 december 1997 in Acteal (Chia), afgetreden gouverneur
van Chiapas Julio César Ruíz Ferro. De boerenorganisaties
OCEZ en OCEZ-Casa del Pueblo maakt bekend dat Orantes
en zijn familie verantwoordelijk zijn voor de moorden door doodseskaders
van de Orantes op 40 leden en leiders van diverse organisaties, in
de periode van 1965 tot op heden. Orantes zal korte tijd vastzitten
om op 18 februari weer vrijgelaten te worden wegens `gebrek aan bewijs'.
De interim-gouverneur van Chiapas, Roberto
Albores Guillen, dient zijn wetsvoorstel voor een Amnestiewet voor
de Ontwapening van de Gewapende Burgerorganisaties in de deelstaat
Chiapas bij het deelstaatsparlement in. De kern van dit wetsvoorstel
is een algehele amnestie af te kondigen voor al diegenen die hun wapens
inleveren, in ruil voor credieten voor landbouw-ontwikkelingsprojecten.
Albores zegt dat, "de wet een effectieve vorm van ontwapening van
een groot aantal Chiapaneekse burgers is", aangezien "ons op dit moment
de juridische middelen ontbreken om op te treden tegen de vermeende
paramilitaire groepen". Onduidelijk blijft waarom hij geen effectieve
middelen zou hebben. Illegaal wapenbezit is strafbaar. Eveneens blijft
onduidelijk waarom na het invoeren van die wet er plotseling wel juridische
middelen zouden zijn die optreden tegen weigerachtigen ten aanzien
van die amnestie mogelijk maken. Pikant detail is dat een aantal paramilitaire
organisaties, waaronder het beruchte Paz y Justicia, al sinds
enige tijd credieten ontvangen van de Chiapaneekse deelstaatregering
voor landbouwprojecten.
4 februari De Mexicaanse minister van Energiezaken, Luís
Tellez, kondigt aan te zinsspelen op een wijziging van Artikel 27
van de Mexicaanse Grondwet. Die wijziging is noodzakelijk om zijn
voornemen de staats-electriciteitsbedrijven te privatiseren. Volgens
Artikel 27 is dat een taak van de nationale overheid. In 1992 werd
ondanks grote tegenstand van de boerenbevolking al een ander onderdeel
van Artikel 27 geschrapt, dat bepaalde dat communale grond niet geprivatiseerd
of verkocht mag worden. Deze aanpassingen zijn nodig om de door Mexico,
de VS en Canada, in het NAFTA-verdrag overeengekomen liberalisering
van de economie mogelijk te maken. De Mexicaanse regering vermoedt
dat geprivatiseerde energiebedrijven ook daadkrachtiger kunnen optreden
tegen de illegale aftappers van stroom die volgens sommige ramingen
rond de 20 % zou liggen. Bij vorige privatiseringen van staatsbedrijven
werd er op grote schaal gesjoemeld. Zakenlieden gelieerd aan de regeringspartij
PRI kochten voor een appel en een ei het staatstelevisiebedrijf Televisa,
het telefoniebedrijf Telmex. Met name VS-electriciteitsbedrijven hebben
al interesse getoond voor overname van de staats-electriciteitsbedrijven.
Ieder jaar opnieuw bepaalt de VS-regering
opnieuw of Mexico zich voldoende heeft ingezet voor de bestrijding
van de drugshandel. Van die keuring hangt af of de VS bepaalde financiële
en materiële hulp aan Mexico verlenen. Een maand voor de jaarlijkse
`certificering' van Mexico door de VS, kondigt de minister van Binnenlandse
Zaken Labastida aan dat de "totale technologische oorlog wordt verklaard
aan de drugshandel en -smokkel". Hierbij zullen het leger en marine
een (nog) belangrijke rol toebedeeld krijgen. In dat plan zal de komende
jaren 1 miljard gulden gestoken worden.
In het gerechtelijk onderzoek naar het
bloedbad van Acteal (22 december 1997) heeft het Openbaar Ministerie
wederom drie arrestatiebevelen uitgevaardigd. Van betrokkenheid bij
het versluieren van de het bloedbad zijn beschuldigd: de voorzitter
van de deelstaats veiligheidsadviseur Jorge Enrique Hernández,
de voormalige politie-coordinator van Chiapas Jorge Gamboa Solís,
en de voormalige staatssecretaris van Binnenlandse Zaken van Chiapas
Uriel Jarquin Galvez. Een federale rechter oordeelt dat de drie echter
voorwaardelijk vrij gelaten dienen te worden.[chia0402.99] Tijdens
een militaire operatie bij het Zapatista gezinde dorp San Miguel Chiptic
(Chia) ontmantelt het leger zes marihuana-aanplantingen. Dit is de
tweede operatie van deze aard dit jaar. Op 13 januari 1999 werd het
dorp Aldama (Chia) binnengevallen door een grote overmacht aan militairen.
De opbouw van militaire steunpunten
in Chiapas gaat gewoon door. Koffieverbouwende grootgrondbezitters
in Yajalón, in het turbulente Noorden van Chiapas, hebben een
stuk grond ter beschikking gesteld aan het leger, die daar een nieuwe
grote basis aan het bouwen is. Eveneens in het leger bezig zijn reeds
bestaande basis in het hart van het Lacandon-oerwoud, bij het PRI-gezinde
dorp San Quintín, te verbeteren. Een van de rijke koffieboeren
die grond ter beschikking stelde is Hantz Seltzer, familielid van
een voormalig gouverneur van Chiapas, en bekend om zijn nazistische
ideeën.
6 februari Twee mannelijke bewoners van het Zapatista gezinde
dorp La Mendoza (Chia) worden bij een checkpoint van militairen aangehouden.
Ze worden gedwongen het bovenlijf te ontbloten, geblinddoekt en vervolgens
gedurende enige tijd mishandelt. Vervolgens worden ze afgevoerd naar
het Huis van Bewaring in Ocosingo, alwaar ze nog verder mishandeld
en verhoord worden, om enige dagen later naar de beruchte Cerro
Hueco gevangenis in de Chiapaneekse hoofdstad Tuxtla Gutiérrez
te worden overgebracht. Ze worden beschuldigd van munitiesmokkel.
7 februari In de Mexicaanse deelstaten Guerrero en Baja California
Sur vinden verkiezingen plaats voor de gouverneurspost. In Baja California
Sur wint Leonel Cota Montano, de kandidaat van de centrum-linkse oppositiepartij
PRD, met ruim 55 % van de stemmen. Cota Montano was tot enige maanden
geleden vooraanstaand lid van de regeringspartij PRI, maar zag zijn
weg omhoog in de hiërarchie geblokkeerd door rivaliserende facties
binnen de PRI, waarop hij dan maar overstapte naar de PRD en daar
gelijk tot gouverneurskandidaat werd gebombardeerd. Op deze wijze
is het grootste deel van het leiderschap van de PRD aan zijn posities
gekomen. Het zijn bijna allemaal ex-PRI coryfeeën die hun carrièredrang
binnen de regeringspartij gedwarsboomd zagen. In de deelstaat Guerrero
vindt een nek-aan-nek-race plaats tussen de gezamenlijke kandidaat
van de coalitie van oppositiepartijen PRD, PT en PRT Félix
Salgado Macedonio en de PRI-kandidaat René Juarez Cisneros.
PRI-kandidaat Cisneros wint volgens de voorlopige uitslagen met 48
procent van PRD-kandidaat Salgado die op 46 % zou zijn blijven hangen.
Ruim 60 % van de kiezers zou zijn gaan stemmen, waar normaal 70 %
thuis blijft. De PRD bestrijdt de officiële uitslag in Guerrero
en zal hertelling van de stemming aanvragen. De PRI zou op grote schaal
cadeautjes hebben uitgedeeld aan kiezers.
Sinds juli 1997 won de PRD de gouverneursposten van Mexico-Stad, Zacatecas
en Tlaxcala (de laatste twee ook met overlopers uit de PRI). Mocht
blijken dat er weer op grote schaal gesjoemeld is met stemmen dan
zou dat de lont in het kruitvat, dat Guerrero is, kunnen worden. De
twee guerrillagroepen die actief zijn in Guerrero, het EPR en het
ERPI, hebben enige tijd geleden aangekondigd de verkiezingen niet
te dwarsbomen, maar in geval van fraude een grootschalig gewapend
offensief te zullen openen. Dat grootschalig kun je met een korreltje
zout nemen, maar dat ze de Mexicaanse regering kleine slagen kunnen
toebrengen heeft in ieder geval het EPR al bewezen in augustus 1996.
Het mensenrechtennetwerk Red Nacional de Organismos Civiles de
Derechos Humanos "Todos los derechos para todos" meldt dat er
tijdens de verkiezingen in Guerrero een groot aantal onregelmatigheden
zijn geconstateerd: Het kopen van stemmen, de aanwezigheid van grote
hoeveelheden militairen in de deelstaat wat een een intimiderende
werking heeft op de kiezers, het aanvoeren van kiezers met vrachtauto's
door militanten van de regeringspartij PRI, het uitdelen van cadeautjes
of maaltijden, bouwmaterialen en geld aan kiezers door PRI-aanhangers,
de aanwezigheid van verkiezingspropaganda van de PRI in de nabijheid
van kieslokalen, het gebruik van afwasbare inkt, aanwezigheid van
onvoldoende stembiljetten, en de intimiderende presentie van politie
in de buurt van kieslokalen. Over het algemeen verliep de verkiezingsdag
echter een stuk correcter als in de afgelopen decennia, aldus het
netwerk.
8 februari In het Noorden van Chiapas slaat het met de regeringspartij
gelieerde doodseskader Paz y Justicia weer toe. Antonio González
Méndez, een sympathisant van het EZLN, werd op 28 januari jongstleden
door Paz y Justicia in de buurt van het dorpje El Calvario
ontvoerd en kort daarop om het leven gebracht door diverse schoten
en het onthoofden van de man.
11 februari Mexico is in verregaande onderhandelingen met Guatemala,
Honduras en El Salvador voor het afsluiten van een vrijhandelsverdrag
dat waarschijnlijk sterke gelijkenissen zal vertonen met het in 1993
door Mexico de VS en Canada gesloten NAFTA-verdrag. In april a.s.
verwachten de vier landen hun handtekeningen te kunnen zetten onder
het verdrag. De vier landen zijn sinds 1993 in onderhandeling.
Mijnwerkers in het plaatsje Cananea
(Son) zijn sinds 18 november 1998 in staking tegen de pogingen van
de eigenaar van de mijn om het stadje zijn doodsvonnis te tekenen.
In 1990 werd de mijn geprivatiseerd en voor een appel en een ei verkocht
aan een zakenvriend van ex-president Salinas. Deze nieuwe eigenaar,
Jorge Larrea, heeft in de jaren daarna meerdere onderdelen van het
bedrijf gesaneerd en duizenden mijnwerkers ontslagen. Larrea is ook
eigenaar van de geprivatiseerde spoorwegonderneming in de deelstaat
Sonora, waar hij ook grof saneerde. Op dit moment dreigt ontslag voor
800 van de resterende ± 2.200 werknemers. Daartegen zijn de mijnwerkers
in staking gegaan. Cananea is een fameus mijnwerkersstadje. In 1906
brak er een grote politieke staking uit tegen het regime van de toenmalige
dictator Porfirio Díaz. Díaz stuurde het leger erop
af en liet een bloedbad aanrichten. De Cananea-staking van 1906 was
één van de eerste voorboden van de uiteindelijk in 1910
uitgebroken Mexicaanse Revolutie. In 1989 werd de mijn nogmaals door
5.000 soldaten bezet tijdens een staking tegen de toen aanstaande
privatisering.
In Acapulco (Gu) gaan 25.000 aanhangers
van de centrum-linkse oppositiepartij PRD de straat op en eisen dat
de uitslagen van de verkiezingen in Guerrero, jongstleden zondag 7
februari, worden geschoond van onregelmatigheden. De PRD-kandidaat
claimt de goeverneurs-verkiezingen te hebben gewonnen, maar door gesjoemel
tijdens de verkiezingen en bij het tellen, de overwinning te zijn
ontstolen.
14 februari Kleine eenheden van de guerrilla-organisatie ERPI
houden korte openlucht bijeenkomsten in verschillende arme wijken
van Acapulco. De bliksembezoekjes, die niet langer dan tien minuten
duren, zijn gericht op het aan de bewoners van die wijken overbrengen
van de boodschap dat het ERPI met de bevolking zal strijden tegen
de resultaten van de frauduleuze verkiezingen. In een communiqué
spreekt het ERPI zijn steun en sympathie uit voor diegenen die uit
strijden voor een democratische verandering en de verdediging van
de werkelijke stembusuitslag. Tevens ontkende het ERPI banden te onderhanden
met de centrumlinkse oppositiepartij PRD, zoals door PRI-geöriënteerde
media de laatste dagen wederom was gesteld.
15 februari De centrumlinkse en rechtsliberale oppositiepartijen
in de deelstaat Chiapas overwegen om bij de volgende gouverneursverkiezingen
(in augustus 2000) een dissident PRI-senaatslid zijn kandidatuur te
steunen. Pablo Salazar Mendiguchía, voorheen kritisch lid namens
de regeringspartij PRI van de bemiddelingscommissie COCOPA, heeft
al langere tijd ruzie met grote delen van de Chiapaneekse PRI-fractie,
vanwege de standpunten die hij de afgelopen maanden heeft verkondigd.
Daarbij heeft hij ongezouten kritiek geleverd op de nationale en deelstaats
PRI-regering. Het aangaan van strategische allianties met dissidente
PRI-leden is al sinds zijn oprichting een vast onderdeel van de electorale
politiek van de PRD.
Een Italiaanse wordt door de Mexicaanse
vreemdelingenpolitie opgedragen binnen 72 uur Mexico te verlaten.
De vrouw werd in Chiapas aangehouden en vervolgens verhoord. Waarschijnlijk
is ze direct daarop door de Mexicaanse overheid gedeporteerd.
Een aantal politieagenten, die werden
veroordeeld voor hun `nalatige' rol bij het bloedbad in Acteal (waarbij
in dec. '97 45 EZLN-sympathisanten werden afgemaakt door paramilitairen)
en verboden wapenbezit, wijzen voor de rechtbank enige hooggeplaatste
militairen en politiechefs aan als degenen die hen orders zouden hebben
gegeven die tot dat gedrag zouden hebben geleid. Een aantal van de
hogere officieren wordt sinds direct verdacht door de rechtbank vanwege
hun leidende rol bijde afscherming en versluiering van het bloedbad.
16 februari In de Chiapaneekse hoofdstad Tuxtla Gutiérrez
is een grote groep EZLN-sympathisanten aangekomen om daar voor onbepaalde
tijd te blijven en protestacties te organiseren voor de vrijlating
van 122 EZLN-sympathisanten. Velen zitten al bijna een jaar vast zonder
dat het tot een proces is gekomen en advocaten al meerdere malen hebben
aangetoond dat er absoluut geen bewijzen zijn die de detentie onderbouwen.
Anderen, die zich gewapend geweerd hebben tegen leden van het regerings
gezinde doodseskader Paz y Justicia hebben gevangenisstraffen
tot 40 jaar opgelegd gekregen. Tegelijkertijd zijn een groot aantal
gevangenen van onafhankelijke boerenorganisaties in de gevangenis
van Tuxtla Gutiérrez in hongerstaking gegaan, om hun vrijlating
af te dwingen.
De staking in de Cananea-mijn (Son)
is beëindigd [zie ook 11 feb. '99]. De rechter verbood de staking
en de leiding van de vakbond SNTMM haalde de arbeiders over weer aan
het werk te gaan. Het dreigende ontslag van 200 mijnwerkers is afgewend,
maar... 600 zullen vrijwillig met `vervroegd pensioen' gestuurd worden,
aldus het accoord dat de vakbond met de eigenaar van de mijn sloot.
Geweldig die vakbonden, ze geven je een vinger om je vervolgens een
arm af te hakken. Een week later worden alsnog 120 mijnwerkers ontslagen
"wegens het organiseren van de drie maanden durende staking en de
bezetting van de mijn op 13 en 14 februari". De lokale bevolking komt
hier tegen in opstand. De mijnbouwonderneming sluit de water- en electriciteitstoevoer
naar het dorp af. Half maart ligt de mijn weer voor een groot deel
stil.
In de deelstaat Oaxaca gaan in twee
gevangenissen groepen gevangen zittende Zapoteco-Indianen in hongerstaking
voor de duur van voorlopig drie dagen om hun vrijlating te eisen.
Bijna alle gevangenen komen uit de regio La Loxicha, waar veel oppositiegezinde
Indianen werden opgepakt op beschuldiging van lidmaatschap van of
betrokkenheid bij de guerrilla-organisatie EPR. Een groot aantal zit
al lange tijd vast, zonder tot op heden een proces te hebben gehad,
tijdens de detentie zijn velen gemarteld en gedwongen tot het afleggen
van van te voren opgestelde bekentenissen.
20 februari Het afgelopen jaar lag Mexico's inflatiepeil ruim
boven de 16 %. De peso ontwaarde ten opzichte van de dollar, van 7
tot 10 pesos per dollar. Aangezien de lonen uiteraard lang niet zo
snel stijgen als de inflatie gaan de burgers er in besteedbaar inkomen
fors op achteruit.
In het stadje Igualapa, in de Costa
Chica van Guerrero, duikt een eenheid van de guerrillagroep ERPI op
om aldaar de bevolking toe te spreken over de afgelopen verkiezingen,
propagandamateriaal uit te delen en de bevolking op te roepen zich
bij hen aan te sluiten. De dag erna valt het Mexicaanse leger het
nabij gelegen dorp Llano Grande de los Hilario (Gu) binnen opzoek
naar de eenheid van het ERPI.
21 februari In de Mexicaanse deelstaat Quintana Roo vinden
gouverneurs-verkiezingen plaats. Het lijkt erop, volgens de officiële
uitslagen, dat de regeringspartij PRI met ruim 40 % van de stemmen,
tegenover 32 % voor de PRD en 23 % voor PAN, de verkiezingen heeft
gewonnen. In de deelstaat Hidalgo vinden ook gouverneursverkiezingen
plaats.
De vijf onderwijzers van de vakbond
SNTE-Sección 9, die begin januari werden opgepakt en
enige tijd later op borgtocht werden vrijgelaten, worden vrijgesproken
van de aanklacht tot oproer te hebben aangezet. Daarmee lijkt hun
zaak nu bijna gesloten te zijn.
23 februari De regering van de VS zal dit jaar 32 miljoen dollar
financiële steun aan de Mexicaanse regering verlenen ter ondersteuning
van de strijd tegen de drugs. De afgelopen twee jaar heeft de VS al
100 miljoen dollar bijgedragen aan de drugsbestrijding. Een aanzienlijk
van die hulp is gegeven in de vorm van materieel (UH-1H helicopters,
enz.) en opleidingen voor Mexicaans politiepersoneel.
24 februari Eenheden van het Mexicaanse leger doorzoeken het
dorp El Refugio (Gu) op zoek naar strijders van de guerrillagroep
EPR. Meer dan honderd soldaten doorzoeken alle woningen van het dorp
en ondervragen de plaatselijke bevolking.
26 februari De Amerikaanse president Clinton verlengt de certificering
van Mexico wederom. Deze certificering betkent dat de Amerikaanse
regering met de Mexicaanse regering nauw samenwerkt in de bestrijding
van de drugshandel. Daarbij hoort uitgebreide militaire en economische
steun. Critici in de VS zeggen dat de drugshandel vanuit en via Mexico
de laatste jaren alleen maar toegenomen is en pleiten voor een decertificering.
Met de certificering is een bedrag van minstens 134 miljoen dollar
Amerikaanse steun gemoeid.
27 februari De laatste vijf jaar is het aantal dorpen in Chiapas
van 17.000 naar 21.000 gestegen. De groei van het aantal dorpen werd
veroorzaakt doordat grote groepen bewoners hun heil elders zochten.
EZLN sympathisanten vertrokken of werden verdreven uit dorpen waar
de meerderheid van de bevolking zich achter de regeringspartij PRI
of daarmee samenwerkende satelietpartijen (bleven) scharen. Op hun
beurt werden minderheden van PRI-aanhangers gedwongen uit met het
EZLN sympathiserende dorpen te vertekken. Aldus de cijfers van een
overheidsinstituut dat onderzoek doet naar de ontwikkeling in de volkshuisvesting.
Tijdens een manifestatie ter herdenking
van een bloedbad dat negen jaar geleden onder PRD-aanhangers in Acapulco
(Gu) werd aangericht, verklaart José Luís Morales Torres,
een buurtactivist uit Acapulco die gelieerd is aan de PRD, zich solidair
met de strijd van de twee guerrilla-organisaties die in Guerrero actief
zijn, EPR en ERPI.
Samenstelling en vertaling:
ZAPATA, Mexico Nieuwsdienst
Postbus 16578, 1001 RB, Amsterdam
email:resiste@dds.nl
http://www.noticias.nl/prensa/zapata
anti-Copyright, Februari 1999
Overname aanbevolen, onder vermelding van bron
|
|