Solidariteitskomitee Mexico
opgeheven sinds maart 1998, disuelto desde Marzo de 1998


Chronologie van gebeurtenissen in Mexico en Chiapas
van 1 Maart 1999 tot en met 30 Maart 1999
 


Afkortingen tussen haakjes achter de plaatsnamen verwijzen naar de namen van de volgende Mexicaanse deelstaten:
(BC)= Baja California
(Ch)= Chihuahua
(Chia)= Chiapas
(Coa)= Coahuila
(Gu)= Guerrero
(Hid)= Hidalgo
(Jal)= Jalisco
(Me)= Estado de México
(Mo)= Morelos
(Nay)= Nayarit
(NL)= Nueva León
(Oa)= Oaxaca
(Pue)= Puebla
(Que)= Querétaro
(Sin)= Sinaloa
(SLP)= San Luis Potosí
(Son)= Sonora
(Ta)= Tabasco
(Ver)= Veracruz


MAART 1999

3 maart Middels een communiqué, gedateerd op 21 februari 1999, meldt zich een nieuwe guerrillagroep in de deelstaat Guerrero. Comando Campesino Insurgente (CCI [Opstandig Boeren Commando]) luidt de naam van de nieuwe groep, die in zijn eerste communiqué de bevolking oproept om de gewapende strijd te steunen. Tevens betuigt de groep zijn steun aan de strijd van de drie andere Mexicaanse guerrilla-organisaties EZLN, EPR en ERPI. Het communiqué volgt op al maanden aanhoudende geruchten van vermomde gewapende burgers in de streek Costa Chica die de lokale bevolking opriepen tot de gewapende strijd. Specifiek wordt opgeroepen tot zelfverdediging tegen repressieve operaties van het Mexicaanse leger en politie.
     In dezelfde regio laat een andere groep van zich horen. Het Ejército Revolucionario Indígena y Campesino de Liberación Nacional (ERIC-LN [Revolutionair Indianen- en Boerenleger voor Nationale Bevrijding) verklaart in zijn communiqué dat het er van overtuigd is dat de PRD-kandidaat voor de afgelopen gouverneursverkiezingen in Guerrero, Félix Salgado Macedonio, de frauduleuze verkiezingen heeft gewonnen in plaats van de PRI-kandidaat René Juarez Cisneros. Het ERIC-LN zal de overwinning van Salgado gewapenderhand verdedigen en roept de bevolking van Guerrero op hun voorbeeld te volgen.
4 maart Bij het stadje Zirandero (Tierra Caliente, Gu) wordt Aurelio Penaloza García, campagne-medewerker van de PRD-er Félix Salgado tijdens de afgelopen gouverneursverkiezingen in Guerrero, door twee leden van een politieeenheid van de Policía Judicial del Estado (PJE) doodgeschoten. Tevens raakte een gast van Penaloza dodelijk gewond tijdens de moordaanslag. De PRD beschuldigt PRI-kopstukken van betrokkenheid bij de moord. Penaloza is van 1990 tot 1993 burgemeester geweest van Zirandero, daarna was hij deelstaatsparlementslid en onderminister van justitie van de deelstaat (onder de PRI-gouverneur Angel Aguirre Rivero!!!).
5 maart Na vijf maanden voorbereidingen gaat de mobilisatie voor het vertrek van 5.000 Zapatista-aanhangers als promotoren voor het op 21 maart a.s. plaatshebbende referendum, waartoe het EZLN heeft opgeroepen, van start. Middels een video laat Subcomandante Marcos weten dat "het EZLN niet de macht wil, geen regeringsposten wil, geen geld voor zichzelf wil, niet wil oppotten, wat wij willen is dat de rechten van de Indiaanse bevolking worden erkend, wij willen in vrede leven, we willen een deel van Mexico zijn, we willen niet een aparte staat vormen".
     Tijdens een inval van een politieeenheid in het dorp Rancho Nuevo (Gu) ontstaat een schotenwisseling, waarbij vier agenten en drie dorpelingen om het leven komen. Volgens de politie wou men een vermeende drugshandelaar aanhouden. Rancho Nuevo is een PRD-gezinde gemeente die de strijd van het EZLN ondersteunt en al een paar jaar door een `autonoom' gemeentebestuur bestuurd wordt.
10 maart Twee vermeende leden van het EPR, Erika Zamora Pardo en Efrén Cortez Chávez, die op 7 juni 1998 tijdens een lynchpartij van de Mexicaanse politie en het leger in het dorp El Charco (Gu) werden opgepakt, worden veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf. De rechtbank acht `samenzwering' en `opruiing tot opstand' bewezen. Twee andere verdachten worden tot één jaar gevangenisstraf veroordeeld voor verboden wapenbezit. Zes dagen later krijgen de eerste twee nog een aantal jaren gevangenisstraf extra opgelegd voor verboden wapenbezit.
11 maart Cuauthémoc Cárdenas, de leider van de centrum linkse oppositiepartij PRD, roept de rechtse oppositiepartij op om bij de presidentsverkiezingen, die in augustus 2000 plaatsvinden, met een gezamenlijke kandidaat te komen. Dit is het zoveelste staaltje opportunistische machtspolitiek, zoals je die van een politieke partij kan verwachten, waaruit afgeleid kan worden dat het de PRD slechts om het veroveren van de macht gaat.
12 maart Tijdens een landelijke bijeenkomst van Mexicaanse tovenaars en heksen in de havenstad Veracruz, voorspeld één van de meestertovenaars, Antonio Vázquez Alba, dat de regeringspartij PRI de komende tijd, in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van volgend jaar, wederom getroffen zal worden door een reeks bloederige interne afrekeningen.
     Vanaf vandaag vertrekken de 5.000 Zapatista gedelegeerden om hun campagnetocht voor het referendum over erkenning van de Indianenrechten en -cultuur te gaan voeren. De gedelegeerden zullen door plaatselijke organisaties in alle 32 deelstaten van Mexico opgevangen worden en in zoveel mogelijk dorpen en steden bijeenkomsten organiseren. Dit keer zullen geen veiligheidscordons rondom de Zapatista-gedelegeerden worden gevormd. Het is de bedoeling dat de dialoog met de Mexicaanse bevolking op geen enkele wijze geremd zal worden.
     Amnesty International vraagt aan de regering van de VS om opheldering over de benoeming van de ex-gouverneur van Chiapas, Julio César Ruíz Ferro, als medewerker van de Mexicaanse ambassade in dat land. Ruíz Ferro wordt door AI verdacht van betrokkenheid bij het bloedbad van Acteal, waar op 22 december 1997 45 Zapatista sympatisanten werden vermoord door een doodseskader, onder het toeziend oog van politiemensen.
14 maart President Zedillo heeft de afgelopen een plan gelanceerd om de Mexicaanse electriciteitsbedrijven te privatiseren. Een aantal electriciteitscentrales moeten verkocht worden en tevens zal het distributienet in de uitverkoop gaan. Dit voornemen heeft in het hele land groot verzet opgeroepen. Zowel van de oppositiepartijen, als van individuele leden van de regeringspartij PRI, van de vakbonden van de electriciteitsarbeiders en van een groot aantal sociale organisaties. Bij de laatste privatiseringsronde, die van het telefoonbedrijf TELMEX begin jaren negentig, werd het bedrijf voor een appel en een ei aan een zakenvriend van de toenmalige president Salinas verkocht. Sindsdien stegen de telefoontarieven met 40 à 50 %. Consumenten en andere tegenstanders vrezen dat met de electratarieven het zelfde zal gebeuren. Tevens spelen nationalistische gevoelens op, aangezien het niet onwaarschijnlijk is dat met name Amerikaanse energiebedrijven de Mexicaanse energiebedrijven zullen proberen op te kopen.
15 maart In Mexico-Stad komen 3.000 demonstranten van de PRD aan. Zij zijn naar Mexico-Stad gemarcheerd om te protesteren tegen de fraude die volgens hen is gepleegd bij de afgelopen gouverneursverkiezingen in de deelstaat Guerrero [zie 7 febr. 1999].
     Het `autonome' gemeentebestuur van San Manuel (Chia) maakt bekend dat leden van de PRI en de aan die partij gelieerde boerenorganisatie ARIC-oficial in een militair kampement in de direkte omgeving van het dorp worden getraind om als knokploeg/doodseskader te kunnen optreden tegen de Zapatista-gezinde bevolking in de streek.
16 maart Bijna 85 jaar na dato komen Zapatistas opnieuw lunchen in het eetcafé/warenhuis Sanborn's, in het centrum van Mexico-Stad. In 1914 lunchte een groep soldaten van Emiliano Zapata, de toenmalige radikale leider van opstandige boeren uit de nabijgelegen deelstaat Morelos, in deze bar en verliet hem zonder te betalen. Nu anno 1999 werden de acht neo-Zapatistas uitgenodigd te lunchen op kosten van een aantal oppositionele parlementsleden. De beroemde foto van Casasolas uit 1914 wordt nu vele malen geactualiseerd. Dit spektakel met gevoel voor historisch drama vindt plaats in het kader van de Zapatista-campagne voor het referendum van a.s. zondag.
17 maart Luitenant-colonel Hildegardo Bacilio Gomez, leider van een groep van zo'n 50 dissidente militairen die zich tooien met de onsmakelijke naam Patriottisch Commando ter Bewustmaking van het Volk, wordt opgepakt in de Centraal Mexicaanse stad Pachuca. Deze groep demonstreerde op 18 december vorig jaar in Mexico-Stad tegen de ondemocratische verhoudingen in het Mexicaanse leger en protesteerden tegen de mensenrechtenschendingen in het leger. Begin januari dit jaar werden al een aantal andere leden van deze groep gearresteerd en aangeklaagd wegens muiterij en opruiïng. Bacilio Gomez was sindsdien ondergedoken.
18 maart Als onderdeel van het tegenoffensief van de PRI-regering, tegen het referendum van de Zapatistas, richt de PRI de Consejo Nacional de Pueblos Indígenas [Nationale Raad van Indianen Volken] op. Het doel van CNPI is om de Indiaanse volkeren "democratisch te verenigen in een plurale, niemand uitsluitende organisatie".
     In Chiapas stort een militair vliegtuig neer met vijf officieren aan boord. Als ze dat een wat vaker deden. Opgeruimd staat netjes!
21 maart In Torreón (Coa) leidt een groot aantal jongeren aan bloedvergiftiging door looddeeltjes. Die loodvervuiling wordt veroorzaakt door de emissies van het metaalbedrijf Penoles. Het bedrijf beweert dat de bloedvergiftiging niets te maken heeft met de uitstoot van het metaalbedrijf.
     Verspreid in heel Mexico nemen zo'n 2½ miljoen mensen deel aan het door de Zapatistas uitgeroepen referendum. In ruim 9.000 stemlokaaltjes, waar meer dan 20.000 vrijwilligers aanwezig waren, vind de stemming plaats. In een aantal deelstaten vinden kleine incidenten plaats. In sommige gemeenten word het stemmen onmogelijk gemaakt door fanatieke regeringsaanhangers. Zapatista-afgevaardigden hebben de afgelopen week in heel Mexico duizenden bijeenkomsten bijgewoond om daar op te roepen tot deelname aan het referendum. Op de dag van het referendum zelf brengt een delegatie van Zapatistas een bezoek aan Chinameca (Mo), de versterkte boerderij waar in 1919 de legendarische boerenleider Emiliano Zapata door de Mexicaanse regering in een val werd gelokt en vermoord. De Mexicaanse minister van Binnenlandse Zaken laat weten dat het feit dat de Mexicaanse regering het referendum in alle rust heeft laten plaats vinden, "een bewijs is voor het beleid van tolerantie en vrijheid ten opzichte van het EZLN" en dat er dus geen sprake kan zijn van een uitroeiingsoorlog die tegen de Mexicaanse Indianen gevoerd zou worden, "integendeel de regering heeft getoond een vreedzame politieke oplossing na te streven" [sic]. Twee dagen later weet Emilio Rabasa, regeringsonderhandelaar met het EZLN, te melden dat het EZLN de wapens in moet leveren en zich om moet vormen tot een legale politieke organisatie, aangezien het ongestoorde verloop van het referendum heeft aangetoond dat de inwilliging van de vijf eisen van het EZLN voor hervatting van de onderhandelingen met de regering geen enkele bestaansgrond hebben. Zichzelf tegensprekend zegt Rebasa dat de regering bereid is te praten over de inwilliging van de vijf eisen. Het EZLN wil niet onderhandelen over die eisen, ze moeten ingewilligd worden, voordat het weer met de regering om de tafel gaat zitten.
     Een rechtbank verklaart dat de uitzetting door de Mexicaanse vreemdelingenpolitie van een groep van twaalf buitenlandse waarnemers, die vorig jaar op 10 april aanwezig waren bij de installatie van een autonoom gemeentebestuur in het Zapatista-gezinde dorp Taniperlas, in strijd met de grondwet is geweest.
23 maart Fidel Culebro [Addergebroed] Trejo, voorzitter van de Chiapaneekse federatie van [klein-]grondbezitters beklaagd zich er over dat nog steeds 2.700 landgoederen bezet worden gehouden door aanhangers van het EZLN. De rechtmatige eigenaren zouden slechts gedeeltelijk, en onvoldoende schadeloos gesteld zijn door de Chiapaneekse deelstaatregering.
25 maart Amerikaanse zakenlieden beklagen zich over de toegenomen grenscontroles op de grens met Mexico. Deze controles in verband met de steeds maar toenemende drugssmokkel belemmeren de vrijhandel en de groei van de Amerikaanse export, aldus de zakenlieden. Ondanks vrijhandel is het oponthoud aan de grens alleen maar toegenomen. Ook veel Mexicaanse dagjesmensen, die in de VS gaan inkopen of bij familie op bezoek gegaan, hebben te maken met intensieve controles, tot op het lichaam toe.
27 maart Kopstukken van de centrumlinkse oppositiepartij PRD vragen om de ongeldig-verklaring van interne voorverkiezingen, in de aanloop naar de campagne voor het veroveren van het PRD-kandidaatschap voor de presidentsverkiezingen van volgend jaar. Volgens de kopstukken, waaronder ex-kandidate Amalia Garcia (ex-communiste), zouden er grote onregelmatigheden zijn opgetreden tijdens de interne verkiezingen. Tsja, de appel valt niet ver van de boom [de PRD wordt geleid door veel ex-kopstukken van de regeringspartij PRI].
29 maart In een georkestreerd media-event leveren midden in de jungle van Chiapas, onder aanwezigheid van topmilitairen, de gouverneur van Chiapas en vele journalisten, veertien vermeende/vermomde Zapatista-guerrileros hun oude roestige wapens en rugzakken in, om zich vervolgens weer in de jungle terug te trekken. De `Zapatistas' gaan gekleed in spiksplinter nieuwe uniformen en merk-bivakmutsen. Tevens zou een belangrijk EZLN-kampement, bekend onder de naam Pacayal, ontmanteld zijn. De gouverneur Albores Guillen zegt dat dit voorval het eerste bewijs is van het succes van zijn kortgeleden door het deelstaatparlement aangenomen `amnestiewet' is, die er officieel op gericht is alle paramilitaire organisaties en bewapende burgers te ontwapenen. Het EZLN is van die wet uitgezonderd vanwege de Wet voor de Dialoog die de legale basis vormde voor de sinds september 1996 afgebroken onderhandelingen. Die amnestiewet is afgelopen week ingediend bij de twee kamers van het Mexicaanse parlement. Een van de vermeende Zapatistas zegt voor de televisie-camera's de wapens in te leveren om aan een "productief project" deel te kunnen gaan nemen. Ze zouden "genoeg hebben van het bedrog door de Zapatista-leiders, die slechts uit zijn op uitbreiding van hun macht". Dezelfde dag stuurt het bestuur van de autonome gemeente San Manuel (Chia) een brief waarin het stelt dat de vermeende Zapatistas in werkelijkheid leden van het aan de PRI gelieerde doodseskader MIRA [Anti-Zapatistische Revolutionaire Indianen Beweging] zijn, en afkomstig zijn uit de directe omgeving van de ejido La Trinidad (Chia). Vier dagen geleden stuurde dit autonome gemeentebestuur al een waarschuwing aan het dagblad La Jornada dat het voornoemde ontwapeningsspektakel werd voorbereid [zie ook nog 15 maart '99]. Vijf dagen geleden beschuldigden PRI-gezinde streekbewoners het EZLN van het afpersen van `oorlogsbelasting' op bedreiging van verdrijving uit de streek.
     Sinds de in werking treding in 1994 van het vrijhandelsverdrag NAFTA, tussen Mexico, de VS en Canada, is in Mexico de consumentenprijs van maïs met 279 % gestegen, de ondersteuning door de Mexicaanse overheid aan maïsboeren is met 40 % afgenomen en een aanzienlijk deel van dat geld komt bij grootschalige maïsboeren terecht. Als gevolg daarvan heeft een groot aantal boeren de maïsverbouw voor de markt verlaten, wat weer tot gevolg heeft gehad dat Mexico de laatste jaren een maïs-importerend land is geworden. Mexico, het maïsland bij uitstek, waar maïs het hoofdvoedsel is voor het grootste deel van de bevolking! Aldus de zojuist verschenen studie El maiz en Mexico van de hand van de Commissie voor Milieu-samenwerking van de NAFTA-partners.
30 maart De gouverneur van de deelstaat Quintana Roo, Mario Villanueva, komt niet opdagen bij een dagvaarding door de Mexicaanse chef van de drugsbestrijding. Sinds twee dagen is hij verdwenen. Villanueva wordt verdacht van banden met drugssmokkelbendes.


Samenstelling en vertaling:
ZAPATA, Mexico Nieuwsdienst
Postbus 16578, 1001 RB, Amsterdam
email:resiste@dds.nl
http://www.noticias.nl/prensa/zapata
anti-Copyright, April 1999

Overname aanbevolen, onder vermelding van bron


| zapata | | archief | | nieuws | | links | | mail | | zoek | | index |