Solidariteitskomitee Mexico
opgeheven sinds maart 1998, disuelto desde Marzo de 1998


Chronologie van gebeurtenissen in Mexico en Chiapas
van 1 April 1999 tot en met 30 April 1999


Afkortingen tussen haakjes achter de plaatsnamen verwijzen naar de namen van de volgende Mexicaanse deelstaten:
(BC)= Baja California
(Ch)= Chihuahua
(Chia)= Chiapas
(Coa)= Coahuila
(Gu)= Guerrero
(Hid)= Hidalgo
(Jal)= Jalisco
(Me)= Estado de México
(Mo)= Morelos
(Nay)= Nayarit
(NL)= Nueva León
(Oa)= Oaxaca
(Pue)= Puebla
(Que)= Querétaro
(Sin)= Sinaloa
(SLP)= San Luis Potosí
(Son)= Sonora
(Ta)= Tabasco
(Ver)= Veracruz

APRIL 1999

2 april In Chipancingo, de hoofdstad van de deelstaat Guerrero, wordt René Juárez Cisneros als gouverneur ingezworen. Duizenden demonstranten hebben getracht de installatie te beletten. Juárez `won' kort geleden de verkiezingen. De centrumlinkse oppositiepartij PRD claimt die verkiezingen eigenlijk gewonnen te hebben.
10 april Verspreid in heel Mexico worden een groot aantal anti-regeringsdemonstraties gehouden ter gelegenheid van de tachtigste sterfdag van de boerenleider Emiliano Zapata, die in 1919 werd vermoord door de toenmalige Mexicaanse regering. Zijn sterfdag is al decennia lang een protestdag voor veel boeren en Indianen.
     De centrumlinkse oppositie partij kiest parlementslid Pablo Gómez tot interim-voorzitter. Bij interne verkiezingen in maart bleken nogal wat onregelmatigheden te zijn opgetreden. In juli zullen opnieuw voorzittersverkiezingen gehouden worden.
11 april Om half twee 's morgens valt een konvooi van militairen het dorp Jol Noxtié (in Noord-Chiapas) binnen. De bewoners zijn daar de tachtigste sterfdag van boerenleider Emiliano Zapata aan het vieren. De militairen doorzoeken het dorp, vertekken en komen de zelfde avond om tien uur weer het dorp binnenvallen. De militairen willen huizen doorzoeken en een vijftal jongeren oppakken, maar worden door de lokale bevolking het dorp uitgedreven.
12 april De Mexicaanse legerkapitein Jesus Valles krijgt politiek asiel in de VS. Valles vluchtte begin 1995, na een tijd in Mexico ondergedoken gezeten te hebben naar de VS. Januari 1994 werd zijn eenheid ingezet bij de bestrijding van de net uitgebroken opstand van de Zapatistas. De soldaten kregen van brigade-generaal Luís Humberto Portillo de order gen gevangenen te maken. Een collega van Valles, majoor Alberto Perez Nava, voerde die order nauwgezet uit en executeerde vijf vermeende Zapatistas op de markt van Ocosingo. Valles echter weigerde en werd bedreigd met bestraffing. Hij pakte zijn biezen. Tijdens zijn asielprocedure deed Valles ook een boekje open over vele andere gevallen van mensenrechten schendingen (o.a in Chihuahua). Valles krijgt asiel omdat volgens de rechter zijn leven bij terugkeer gevaar zou lopen.
13 april Bewoners van het opstandige stadje Tepoztlán (Mo) [zie ook ZAPATA Nr. 9/10 & 11/12] kraken een stuk land dat hen 17 jaar op illegale wijze afhandig werd afhandig gemaakt door een zwager van de ex-president Salinas. Enkele dagen geleden had een agrarische rechtbank besloten dat de grond terug gegeven moest worden aan de oorspronkelijke bewoners.
     In Acapulco (Gu) worden in hoger beroep 28 smerissen vrijgesproken. Zij zaten al drie jaar gevangen, op beschuldiging van deelname aan het bloedbad van Aguas Blancas, op 28 juni 1995, waarbij 17 leden van de onafhankelijke boerenorganisatie OCSS in een politiehinderlaag koelbloedig werden afgemaakt. Ze waren oorspronkelijk wegens moord en het toebrengen van lichamelijk letsel tot 18 jaar bajes veroordeeld. De smerissen worden vrijgelaten wegens "gebrek aan bewijs". Tot op heden zijn er slechts een 12 smerissen (ook in hoger beroep) veroordeeld. Enkele hogere ambtenaren krijgen een heropening van hun zaak. Een paar dagen later wordt ook een ex-hulpofficier van Justitie vrijgesproken.
     Een eenheid van het EPR bezoekt de dorpjes Pie de la Cuesta en Santo Domingo (Gu) en roept de plaatselijke bevolking op zich aan te sluiten bij de gewapende strijd.
14 april Na meer dan een jaar te hebben vastgezeten, wordt Sergio Valdez Rubalcava op borgtocht vrijgelaten. Valdez, een universitair onderzoeker die op 10 april 1998 werd opgepakt tijdens de ontmanteling van de `autonome' gemeente Ricardo Flores Magón in Taniperlas (Chia), benadrukte dat het feit dat hij in heeft gestemd met een borgtocht, niet inhoudt dat hij de beschuldigingen van vernieling en ontvreemding waarvoor hij werd vastgehouden, accepteert.
     Victor Manuel Pérez Hernández, een leider van de boerenorganisatie Central Independiente de Obreros Agricolas y Campesinos (CIOAC) deelt mee dat zijn organisatie alle banden met het EZLN heeft verbroken. De laatste tijd zou de CIOAC te veel conflicten hebben gehad met het EZLN. EZLN-leden zouden stukken grond van leden van zijn organisatie hebben gekraakt. Of het hier (een deel van?) de onafhankelijke of regeringsgezinde CIOAC betreft, is onduidelijk.
16 april Vandaag heeft er wederom een groep Zapatistas zijn wapens ingeleverd. Ditmaal zouden negen `Zapatistas', namens 137 families, afkomstig uit de dorpen Los Cedros, Toma de Zacatecas, Rizo de Oro en La Gloria (in de gemeente Las Margaritas) er de brui aan gegeven hebben. De wapenoverdracht vindt plaats in Guadelupe Tepeyac, het voormalige hoofdkwartier van het EZLN, dat in februari 1995 door het federale leger werd bezet en sindsdien compleet ontvolkt is. De `Zapatistas' hebben naar eigen zeggen in 1994, bij het begin van de Zapatista-opstand, de voormalige gouverneur Absalón Castellanos ontvoerd, die uiteindelijk werd ingeruild tegen gevangen genomen Zapatistas. De `deserteurs' zullen zich op het grondgebied van Guadelupe Tepeyac vestigen "om gevrijwaard te blijven van represailles van het EZLN". Volgens lokale dagbladen en de aanwezige televisie, zouden ze gezegd hebben dat ze "zich bedrogen voelen door het EZLN" en dat ze "nu nog net zo arm als vijf jaar geleden, bij het begin van de opstand, zijn".
17 april Militairen doen een inval in het PRI-istische dorp Los Platanos (Chia) waar een marihuana aanplant vernietigd wordt. Het leger brengt achteraf een persbericht naar buiten waarin gesteld wordt dat "de aanplant in het dorp Santa Martha in de gemeente San Andrés werd aangetroffen". Santa Martha ligt in de gemeente Chenalhó. De aanplant zou het werk zijn van EZLN-aanhangers, maar die zijn er niet in het dorp Los Platanos, waar de operatie werkelijk plaats vond. Topografieles heeft de persafdeling van het leger blijkbaar niet gehad.
     In De Erfenis, het nieuwe boek van de Mexicaanse politicoloog Jorge Castañeda, wordt onthuld dat PRD-leider Cuauthémoc Cárdenas in 1988, kort na zijn door fraude ontstolen overwinning in de presidentsverkiezingen, een ontmoeting heeft gehad met de toenmalige `winnaar', Carlos Salinas de Gortari. De ontmoeting had tot doel de regeerbaarheid van het land zeker te stellen. Verspreid in het hele land dreigden gewapende opstanden van PRD-aanhangers die de verkiezingsfraude niet wouden accepteren. Cárdenas was niet gebaat bij een volksopstand. Zijn belang lag bij een `legale' machtsovername en het laatste dat hij wenst(te) is dat de macht op straat komt te liggen.
19 april Bewoners van het dorp Vicente Guerrero (Chia) bezetten, geholpen door eenheden van het leger, een stuk grond dat toebehoort aan het Zapatistisch gezinde dorp San José del Rio. Het stuk grond zou de bewoners van Vicente Guerrero door de gouverneur van Chiapas zijn toegewezen.
20 april In heel Mexico-Stad hijsen studenten van 27 universitaire instellingen de rood-zwarte vlag en gaan voor onbepaalde tijd in staking. De actie is het voorlopige hoogtepunt van al maanden durende acties tegen de aangekondigde forse verhogingen van de collegegelden. Twee dagen later zal de staking compleet zijn en wordt er geen onderwijs meer gegeven op de universiteiten van Mexico-Stad.
     Tijdens een militaire operatie van meerdere dagen in de `volksgemeente in opstand' Rancho Nuevo Democracia, (Tlacoachistlahuaca, Gu) verdwijnen de boer Evaristo Albino Téllez en het twaalfjarig kind Antonio Mendoza Olivero. Drie weken later, op 7 mei '99, duiken hun levenloze lichamen op in het mortuarium van Acapulco. Het leger beweerd dat "de twee boeren hen aanvielen met vuurwapens en dat de soldaten hen uit zelfverdediging moesten doodschieten". Sinds 1995, toen de Mixteco-Indianen uit deze regio hun eigen autonome bestuur gingen regelen, zijn er door leger en politie al 20 bewoners gedood. Enkele vooraanstaande leden van de beweging zitten al langere tijd gevangen op geprefabriceerde aanklachten.
22 april Het EZLN nodigt bij monde van comandante David uit tot het organiseren van een Indiaanse Bijeenkomst van de Amerika's in één van de Aguascalientes in Zapatista-gebied. Een deel van de bezoekende delegaties aan de Tweede Indiaanse Bijeenkomst van de Amerika's, die zonder dat zij dat wisten, georganiseerd was door de Mexicaanse regering, bezoeken uit protest tegen deze manipulatie het Zapatista-gebied.
26 april In San Agustín Loxicha wordt Pascual Ramirez bij een militaire controlepost opgepakt. Ramirez is een actief lid van de volgende onafhankelijke organisaties Unión de Comunidades Indígenas de Oaxaca (UCIO), Organización de Indígenas Zapotecas en het Frente Amplio para la Construcción del Movimiento de Liberación Nacional (FAC-MLN). Volgens een Officier van Justitie is Ramirez, onder het alias comandante Zacarias, actief in de leiding van de guerrilla-organisatie EPR. In San Agustín werden sinds augustus 1996 al een hondertal mensen opgepakt op beschuldiging van lidmaatschap van het EPR. Velen legden na marteling een bekentenis af. Ramirez zette zich in voor de vrijlating van deze politieke gevangenen. Ramirez wordt ervan beschuldigd een EPR-actie in augustus 1996 nabij Huatulco geleid te hebben. Hij ontkent iedere betrokkenheid.
27 april In het dorp El Moreno (Gu) duikt een eenheid van het EPR op. De guerriller's roepen de plaatselijke bevolking op voor de democratie te strijden en zich aan te sluiten bij hun organisatie. Tot slot wordt er een partijtje basketbal tegen de plaatselijke bevolking gespeeld.
28 april Het Mexicaanse leger zou 10 kampementen van drie verschillende guerrilla-organisaties (EPR, ERPI en ERICLN) verspreid in de regio Costa Grande (Gu) hebben ontdekt en ontmanteld.
29 april Voor het eerst sinds 1998 hebben oppositiepartijen van de linker- en rechterzijde elkaar weer gevonden. In de deelstaat Nayarit, waar op 4 juli a.s. verkiezingen zullen worden gehouden, hebben de PAN, PRD en twee kleinere oppositiepartijen een verkiezingscoalitie genaamd Alliantie voor Verandering, met één Antonio Echevarria als kandidaat voor het gouverneurschap, gevormd.


Samenstelling en vertaling:
ZAPATA, Mexico Nieuwsdienst
Postbus 16578, 1001 RB, Amsterdam
email:resiste@dds.nl
http://www.noticias.nl/prensa/zapata
anti-Copyright, Mei 1999

Overname aanbevolen, onder vermelding van bron

| zapata | | archief | | nieuws | | links | | mail | | zoek | | index |