Solidariteitskomitee Mexico
opgeheven sinds maart 1998, disuelto desde Marzo de 1998


Chronologie van gebeurtenissen in Mexico en Chiapas
van 1 Mei 1998 tot en met 31 Mei 1998
  

Afkortingen tussen haakjes achter de plaatsnamen verwijzen naar de namen van de volgende Mexicaanse deelstaten:
(BC)= Baja California
(Ch)= Chihuahua
(Chia)= Chiapas
(Gu)= Guerrero
(Jal)= Jalisco
(Me)= Estado de México
(Mo)= Morelos
(NL)= Nueva León
(Oa)= Oaxaca
(Pue)= Puebla
(Que)= Querétaro
(SLP)= San Luis Potosi
(Ta)= Tabasco
(Ver)= Veracruz


MEI 1998

1 mei Zo'n 500 politieagenten doen om vier uur 's morgens een inval in de hoofdplaats van de `Autonome Gemeente in Opstand Tierra y Libertad', Amparo Agua Tinta. Het gebouw van het `autonome gemeentebestuur' wordt ontmanteld, de coöperatieve winkel wordt geplunderd en er worden 53 EZLN-sympathisanten en 8 Guatemalteekse vluchtelingen gearresteerd. Volgens de politie kwamen ze daar om "twee ten onrechte gevangen zittende Guatemalteken te bevrijden". De gouverneur van Chiapas beweert dat de organisatie ACNUR, die zich al jaren ontfermt over de Guatemalteekse vluchtelingen, gevraagd had om het ingrijpen. De voorzitter van ACNUR ontkent dat dezelfde dag nog. De bewoners van Amparo Agua Tinta delen mee dat de Guatemalteken vast zaten wegens illegale boskap, en zeggen dat er nooit een arrestatiebevel is getoond. Tegelijkertijd werd een groot deel van de administratie van het `Autonome Gemeentebestuur' in beslag genomen (zie ook 26 april'98). In het dorp zijn gewapende PRI-sympathisanten achtergebleven.
Overal in Mexico gaan arbeiders en boeren de straat op om de Dag van de Arbeid te vieren. Over het algemeen zijn de officiële (regeringsgezinde) bijeenkomsten slecht bezocht en wordt zelfs daar tegen de federale en lokale regering geageerd. Het grootste deel van de demonstraties zijn openlijk tegen de regering en haar economische beleid gericht.
2 mei Een politie-eenheid van Seguridad Pública van 450 agenten vallen het gehucht Nazareth, in de gemeente Venustiano Carranza (Chia), binnen om het te ontruimen. Zeventien vrouwen en vijf kinderen worden opgepakt, de huizen worden geplunderd.
In het Noorden van Chiapas, bij het dorp Pueblo Nuevo Solistahuacán, worden vier sympathisanten van het EZLN, vermoedelijk, door het doodseskader Paz y Justicia vermoord.
3 mei De hulpofficier van justitie van Chiapas maakt bekend dat 45 van de 53 twee dagen geleden gearresteerde Zapatista- sympathisanten worden vrijgelaten. De overige 8 gearresteerde Zapatistas worden overgebracht naar Cerro Hueco, de gevangenis in Tuxtla Gutiérrez (Chia). Acht gearresteerde Guatemalteken zullen worden overgedragen aan de vreemdelingenpolitie.
5 mei Cuauthémoc Cárdenas, PRD-voorman en sinds een half jaar burgemeester van Mexico-Stad, is op bezoek in Chicago. In verband met zijn kandidatuur voor de aanstaande presidentsverkiezingen (in 2000) stelt hij de plaatselijke zakenlieden en politici gerust. Hij is voor het vrijhandelsverdrag NAFTA en vindt uitbreiding van NAFTA met meer Latijnsamerikaanse landen noodzakelijk. In het algemeen zal zijn economisch beleid weinig of niets afwijken van het door de huidige regering gevoerde beleid. Politieke partijen..., het is toch allemaal meer van hetzelfde.
6 mei Een delegatie van 135 Italiaanse mensenrechtenwaarnemers breekt door een wegafzetting van de Chiapaneekse oproerpolitie en de migra (vreemdelingenpolitie), die proberen te beletten dat de waarnemers het dorp Taniperlas (zie 11 april '98) bezoeken. De Italianen die een waarnemersvisum hebben, hadden geen toestemming gekregen om dat dorp te bezoeken. De delegatie heeft behalve geografische beperkingen, ook slechts tien dagen de tijd gekregen om zijn missie te volbrengen.
De gouverneur van Chiapas laat vandaag weten dat "Alle autonome gemeenteraden zullen worden ontbonden, omdat hun oprichting in strijd is met de Grondwet". Hij zal niet langer toelaten "dat Chiapas in gijzeling wordt genomen door een handjevol mensen". "We zijn Chiapas aan het bevrijden [van deze plaag] en dat zal voor altijd zijn.
7 mei De Italiaanse delegatie bereikt het dorp Taniperlas en wordt door ontvangen door de Zapatista gezinde vrouwelijke bevolking (de mannen zijn sinds 12 april op de vlucht). De aldaar gestationeerde leden van het PRI-doodseskader MIRA, aangevoerd door Juan Villafuerte (de rechterhand van de Chiapaneekse gouverneur en chef van de MIRA), vallen de delegatie aan. Uiteindelijk vertrekt de delegatie.
In Tuxtla Gutiérrez, de hoofdstad van Chiapas, doet de gerechtelijke politie een inval in het huis van ondernemer Julio César Avendaño Cancino. Hij wordt beschuldigd van het vormen en leiden van een doodseskader, dat meer dan tien leden van oppositiegroeperingen heeft vermoord. Avendaño is echter al gevlogen, maar in zijn huis worden een groot aantal wapens aangetroffen en elders worden twee kompanen van hem opgepakt op grond van dezelfde beschuldiging. Het doodseskader zou in opdracht van de grootgrondbezittersclan Orantes hebben opgetreden. Het vermoorde onder andere op 28 januari dit jaar de pro-Zapatista activist en boerenleider Rubicel Ruiz Gamboa.
De voorzitter van het Mexicaanse Rode Kruis deelt mee dat het conflict in Chiapas niet het karakter van een burgeroorlog heeft. "Die paar doden die de afgelopen jaren zijn gevallen zijn een schijntje vergeleken bij het aantal doden dat in werkelijke burgeroorlogen elders zijn gevallen". Daarnaast meldt hij dat "er is geen enkele reden om de aanwezigheid van het Mexicaanse leger in de Chiapaneekse dorpen te veroordelen, de militairen zijn daar slechts om de plaatselijke bevolking te helpen". Het EZLN en sympathiserende organisaties beschuldigen het Mexicaanse Rode Kruis al langere tijd van partijdigheid in het conflict.
De onderminister van Binnenlandse Zaken met de portefeuille Bevolkings- en Migratie-aangelegenheden, Fernando Solís Cámara, maakt bekend dat de visa-regels voor buitenlandse waarnemers verder aangescherpt zullen worden. In het vervolg zullen alleen nog groepen van maximaal 10 personen toegelaten worden die ervaren, serieus en representatief voorkomen. De actie van de Italianen "is een openlijke provocatie" en "wij hebben geen behoefte aan revolutionaire toeristen in Mexico", aldus Solís. Een dag later noemt Solís de Italianen "avonturiers, delinquenten en provacateurs".
Amnesty International brengt een rapport uit over de verdwijningen in Mexico: Mexico: Disappearances" - a black hole in the protection of human rights. Het rapport stelt dat de afgelopen vier jaar het aantal politieke verdwijningen is toegenomen. Deze verdwijningen worden in een historische perspectief gezet, dat teruggaat tot de verdwijningen vanaf het begin van de jaren zeventig. "In de meeste gevallen, zijn er sterke, zo niet onweerlegbare, bewijzen van de betrokkenheid van de regering bij de totstandkoming van de 'verdwijningen', aangezien degenen die daar bij betrokken zijn onverminderd onbestraft of opgespoord blijven" aldus Amnesty.
Emilio Rabasa, regeringsonderhandelaar in de `dialoog' met het EZLN, verzoekt de parlementaire bemiddelingscommissie COCOPA de Wet voor de Dialoog, Verzoening en een Waardige Vrede in Chiapas en het Akkoord van San Miguel, die beiden in 1995 werden opgesteld en de procedures en voorwaarden voor de `dialoog' tussen regering en EZLN regelen, te wijzigen. De regering wil blijkbaar de wettelijke bepalingen die ze dagelijks schendt en met voeten treedt aanpassen aan haar gedrag. Met het minimale deelakkoord van San Andrés heeft ze haar reet afgeveegd en nu wil ze ook de akkoorden die daaraan vooraf gingen definitief naar de prullenbak verwijzen.
9 mei Een deel van de Italiaanse waarnemersdelegatie vertrekt uit Mexico-Stad. Op een persconferentie vooraf aan hun vertrek delen ze mee dat ze alles in het werk zullen stellen om te verhinderen dat a.s. 14 mei de Europese Unie een handelsverdrag met Mexico zal sluiten. De zeventig leden van de delegatie mogen de komende 10 jaar Mexico niet meer bezoeken aldus een woordvoerder van het Mexicaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken. De andere helft van de delegatie wordt morgen, na het door obstructie van de luchthavenautoriteiten verstrijken van hun visum gearresteerd, het land uitgezet en krijgen te horen dat ze hun leven lang niet meer naar Mexico mogen terugkeren.
10 mei De bewoners en het door de PRD geleidde bestuur van de gemeente Nicolás Ruiz, in Midden-Chiapas, roepen een `autonome gemeente in opstand' uit. De bewoners laten zich klaarblijkelijk niet intimideren door de recente repressiegolf van overheidszijde tegen tegen dergelijke gemeenten in opstand elders in Chiapas. Voor de zekerheid stellen de bewoners de toegangswegen tot het dorp onder bewaking. De deesltaatregering schort enige dagen later alle betalingen aan het nieuwe gemeentebestuur op.
12 mei De gouverneur van de deelstaat Morelos, de ex- generaal Jorge Carrillo Olea, treedt vandaag af na maanden aanhoudende beschuldigingen van betrokkenheid bij drugshandel, witwasserij van drugsgelden, corruptie én ontvoeringen uitgevoerd door politieagenten.
13 mei De laatste weken wordt de `conflictzone' in Chiapas getroffen door een golf van bosbranden. De plaatselijke bevolking heeft sterk de indruk dat de branden aangestoken worden. Ze breken met name uit bij dorpen die geheel of gedeeltelijk sympathiseren met de Zapatistas. Er gaat niet alleen bos verloren, maar ook koffie-, maïs-, bonen- en andere gewassenaanplant. Voor wat betreft de stukken regenwoud die `in brand vliegen' geldt dat die veelal als schuilplaatsen van de soldaten van het EZLN worden aangemerkt door de militairen. Op sommige `uit zichzelf in brand gevlogen stukken bos', zoals bij het dorp La Laguna, in de gemeente Altamirano, zijn militairen begonnen met het aanleggen van een landingsbaan voor vliegtuigen. Toevallige branden?
Cuauthémoc Cárdenas, PRD-burgemeester van Mexico-Stad, is wederom in een schandaal verzeild geraakt. Zijn subwethouder van Openbare Veiligheid, generaal b.d. Héctor Careaga Estranbasaguas, heeft als officier in het Batallón Olimpia, een belangrijke rol gespeeld in de bloedige onderdrukking van een studentendemonstratie op het Plein van de Drie Culturen, in september 1968. In december '97 kwam Cárdenas ook al in het nauw door een aantal omstreden benoemingen van ex-militairen en politieambtenaren [zie ZAPATA nr. 14, pag. 19].
Verspreid in diverse deelstaten van Mexico zijn onderwijzers en leraren, georganiseerd in de oppositionele vakbond SNTE, aan hun jaarlijkse demonstratie- en stakingscampagne begonnen om verhoging van salarissen, einde-jaars-uitkeringen, verstrekking van gratis onderwijsmiddelen en een verbetering van de gezondheidszorg te eisen.
Het Europese Parlement stemt in met het voorlopige raamakkoord met Mexico. Na ratificatie van dit verdrag zal Mexico gunstiger handelsvoorwaarden krijgen voor handel met landen van de Europese Unie. Het raamverdrag bevat ook een nietszeggende "democratiserings clausule" waarin staat dat één van beide partijen het verdrag kan opschorten als de ander de mensenrechten schendt. Dat dit dagelijks het geval is in Mexico willen ze blijkbaar niet zien in het Europees Parlement.
14 mei Een regeringsambtenaar zegt in de buurt van de met het EZLN sympathiserende gemeenschap San José del Río (Chia) te zijn overvallen door een groep van 20 met bivakmutsen gemaskerde mensen. De groep ontdeed hem van een grote hoeveelheid officiële papieren.
Minister Wijers van Economische Zaken is op bezoek bij president Zedillo om een handelsakkoord tussen Nederland en Mexico te sluiten. Op de vraag waarom hij er zeker van is dat de Mexicaanse regering aan een vreedzame oplossing werkt voor het conflict in Chiapas, zegt hij "Ik kan dat zeggen omdat ik naar Zedillo heb geluisterd en zijn boodschap was heel duidelijk: hij is tegen een gewelddadige oplossing"[sic]. Wat betreft de slechte mensenrechtensituatie in Mexico zegt Wijers dat hij "geen officier van justitie is, maar een bezoekend minister van een ander land". Verder commentaar lijkt me overbodig.
16 mei Twaalf leiders van de hoofdstedelijke busarbeidersvakbond SUTAUR-100, waaronder Ricardo Barco López, worden tot 9 jaar gevangenisstraf veroordeeld. Zij zijn aangeklaagd wegens het verduisteren van 24 miljoen pesos uit het pensioenfonds van de leden van de vakbond. SUTAUR-100 voerde in 1995 en 1996 een harde strijd tegen de privatisering van de de buslijn RUTA-100. Uiteindelijk sloten de leiders van de bond een deal met het gemeentebestuur van Mexico-Stad, waarbij een groot aantal banen verloren gingen en het bedrijf toch in diverse onderdelen geprivatiseerd werd.
500 Tojolabal Indianen uit de gemeenschappen La Ilusión, Nuevo México, El Vergelito, El Vergél, Zaragoza en Sonora (allen in Chiapas), die lid zijn van de boerenorganisatie Unión de Ejidos de Pueblos Tojolabales (UEPT), dat op zijn beurt weer deel uitmaakt van de oppositionele platformorganisatie CIOAC- independiente, besluiten uit het FZLN te stappen en de banden te verbreken met de autonome gemeente "Miguel Hidalgo y Costilla". Voor ze uit het FZLN stapten, vormden ze de Unión de Ejidos Nueva Organización om in aanmerking te komen voor financiële hulp van de nieuwe interim-gouverneur van Chiapas. Dit is wederom een duidelijk voorbeeld van de `losweek-campagne' van de deelstaat- en federale regering, gericht op het ondermijnen van de steun die het EZLN geniet bij andere onafhankelijke organisaties. De meerderheid van de leden van deze gemeenschappen blijven actief in de UEPT en kondigen de alarmfase af, omdat men rekening houdt met een inval van politie-eenheden. Woordvoerders van de `autonome gemeente' melden dat de voornoemde 500 nooit deel uitmaakten van de `autonome gemeente' maar al sinds het begin van de EZLN-opstand openlijk de zijde van de PRI hadden gekozen.
18 mei De afgelopen dagen heeft de politie in de VS, in het kader van de Operatie Casablanca, meer dan 140 arrestaties verricht onder medewerkers van met name Mexicaanse banken, die betrokken zijn bij het op grote schaal witwassen van drugsgelden. Onder de verdachte banken bevinden zich 12 van de 19 grootste Mexicaanse bankconcerns, zoals Banamex (dat samenwerkt met Nederlandse verzekeringsmaatschappij Aegon), Banorte, Bancomer, Banca Serfín en Banca Confía (een week geleden opgekocht door de Citibank uit de VS). De operatie van de VS-politie veroorzaakt een val van de peso en de beurskoersen in Mexico en een forse stijging van de rentetarieven.
19 mei Volgend op de `autonoom' verklaring van de gemeente Nicolás Ruiz (zie ook 10 mei '98) is er een groep PRI- sympathisanten uit de gemeente verbannen omdat ze zich niet aan het gewoonterecht van de gemeente hielden. Vandaag probeert deze groep, onder bescherming van politie-eenheden het dorp weer in te komen, wat de bewoners beletten. De politie installeert controlepunten op alle toegangswegen. De bewoners kondigen de alarmfase af.
20 mei Emilio Rabasa Gamboa, regeringsonderhandelaar voor de `dialoog' met het EZLN roept het EZLN op tot directe onderhandeling, zonder bemiddeling [lees COCOPA en CONAI]. Hij haalt tevens weer scherp uit naar bisschop Samuel Ruiz en zijn bemiddelingscommissie CONAI, die hij van partijdigheid beschuldigt. Comandante Salvador, van het EZLN, laat in reactie hierop weten dat het EZLN absoluut niet van plan is om de `dialoog' te hervatten. "Zolang de getekende Akkoorden van San Andrés niet worden uitgevoerd, houden wij vast aan ons standpunt en zullen wij ons blijven organiseren in de `autonome gemeenten'".
Benito Mirón Lince (PRD-kamerlid, ex-adviseur van de busarbeidersvakbond SUTAUR-100 en kopstuk van de maoïstische FAC-MLN [zie ook ZAPATA nr. 14, pag. 18; nr. 3, pag. 3; en nr. 4, pag. 4]) zegt dat het EZLN de uitlatingen van Cuba's dictator Fidel Castro (tijdens de Wereldhandelsorganisatie- conferentie in GenŠve) ter harte moet nemen. Castro zei in GenŠve dat het tijdperk van de gewapende strijd voorbij is en dat het EZLN beter de wapens kan inleveren. Mirón meent dat het EZLN dat advies serieus in overweging moet nemen, aangezien "Castro, in het moderne tijdperk dé pionier is geweest van de gewapende bewegingen". Castro onderhoudt al decennia lang nauwe banden met het PRI-regime in Mexico en doet er alles aan om die goede verstandhouding in stand te houden. Autoritaire regeringen houden elkaar altijd de hand boven het hoofd.
In het dorp La Hondura, in de gemeente San Agustín Loxicha (Oa), wordt Eleno Hernández Almárez door een politie-eenheid opgepakt, aldus een politie-woordvoerder. Hij wordt beschuldigd van deelname aan de gewapende overval van het EPR in La Crucecita (Oa) op 28 augustus 1996. In de regio Las Loxichas zijn de afgelopen twee jaar al een tachtigtal mensen opgepakt/`verdwenen' die verdacht werden van banden met of lidmaatschap van het EPR. Velen van hen werden na hun aanhouding middels marteling gedwongen tot het ondertekenen van verklaringen.
Vertegenwoordigers van 40 gemeenschappen uit de gemeenten Ocozocuautla en Tecpatán (Chia) laten weten dat er in hun gemeenten een volksraadpleging wordt gehouden om te bepalen of men, uit onvrede over het gebrek aan attentie van de deelstaatregering, overgaat tot de vorming van `vrije gemeente' met als hoofdplaats Raudales Malpaso.
21 mei Subcomandante Marcos, de woordvoerder van het EZLN, heeft via een brief aan de parlementaire bemiddelingscommissie COCOPA laten weten dat het EZLN niet terug naar de onderhandelingstafel gaat zolang de Mexicaanse regering zijn vijandige houding en gedrag niet wijzigt. Tevens laat hij weten dat het EZLN de door de regering voorgestelde uitschakeling van de bemiddelingscommissie CONAI, geleid door bisschop Samuel Ruiz, niet accepteert.
22 mei Drieduizend bases de apoyo [ondersteuningsbases] van het EZLN demonstreren inde autonome gemeente tegen de omkooppolitiek van de deelstaatregering (zie ook 16 mei '98).
De voormalige gevangenis in San Cristóbal de las Casas (Chia), die vijf jaar geleden gesloten werd, is weer geopend. Een groep van 40 gevangenen uit de overvolle gevangenis Cerro Hueco zijn overgeplaatst naar deze heropende bajes. Aan de Westkust van Chiapas zullen binnenkort een aantal nieuwe bajessen in gebruik genomen worden.
23 mei In een buitenwijk van Villahermosa (Ta) worden meer dan 500 bewoners met grof geweld van een hun land afgejaagd. Met bulldozers wordt de krottenwijk platgewalst. Een kind zou doodgewalst zijn door een bulldozer. De ontruiming door 500 agenten vindt plaats op verzoek van een projectontwikkelaar.
In Moisés Gandhí, de hoofdplaats van de autonome gemeente `Ernesto Ché Guevara', wordt het eerste autonome ziekenhuis geopend, dat gefinancierd en gebouwd is door de met het EZLN sympathiserende bewoners van de gemeente. Het ziekenhuis beschikt nog niet over artsen, maar vrijwillige gezondheidswerkers kunnen elementaire hulp verlenen in geval van aandoeningen van de ingewanden en de luchtwegen (die het meeste voorkomen in dit gebied).
24 mei Een woordvoerder van de boerenorganisatie Unión Venustiano Carranza, uit de gemeente Venustiano Carranza (Chia) maakt bekend dat politie- en legereenheden nauw samenwerken met doodseskaders van de PRI en lokale caciques in de regio. In de regio zijn drie paramilitaire groepen actief: San Bartólome de los Llanos, Los Pelones [De kalen] en Los Coras [De Bavianen]. 500 Mensen zijn van hun grond verdreven, in 20 jaar zijn er 34 boerenactivisten vermoord, 4 boeren `verdwenen' en honderden mensen opgepakt en gemarteld.
In de deelstaat Yucatan vinden verkiezingen plaats voor het deelstaatsparlement en burgemeestersposten. De hoofdtad Mérida blijft in handen van de conservatief-katholieke oppositiepartij PAN, de rest van de deelstaat blijft voor het overgrote deel in handen van de PRI. In het deelstaatsparlement behaalt de PRI een 2/3 meerderheid. De PAN beschuldigt de PRI van het op grote schaal uitdelen van `cadeautjes' om stemmen te winnen.
25 mei Tijdens een gecombineerde operatie van militairen en politie tegen een bende autodieven in de gemeente Tenejapa (Chia), waarbij een ex-PRI-istische burgmeester wordt opgepakt, stuiten beambten op een `trainingskamp' van het EZLN. Dicht bij het dorp Navil worden onderkomens aangetroffen, waar radioapparatuur, geweren, munitie en documentatie van het EZLN en een met het bisdom samenwerkende NGO in beslag worden genomen. Er wordt niemand aangetroffen in het `kamp'. In januari '98 beweerde het leger ook al elders in Chiapas een dergelijk `kamp' te hebben gevonden. Het EZLN hoeft volgens de Wet voor de Dialoog, Verzoening en een Waardige Vrede zijn wapens niet in te leveren. Dus zelfs als dit een werkelijk EZLN-kamp zou zijn, dan is daar juridisch gezien nog niets verbodens aan. Woordvoerders van het EZLN uit de regio ontkennen desondanks dat het `kamp' van het EZLN zou zijn. Emilio Rabasa Gamboa, de regeringsonderhandelaar met het EZLN, stelt dat "het bestaan van dergelijke kampen er op kan duiden dat het EZLN zich voorbereid op een oorlog" [sic]. De interim-gouverneur van Chiapas laat weten dat er ook elders in Chiapas nog tariningskampen ontmanteld zullen gaan worden.
26 mei Gerardo Demesa Padilla, een van de oprichters van het Comité de Unidad Tepozeteca dat al jaren strijdt tegen de aanleg van een luxe appartementencomplex en golfbaan in het stadje Tepoztlán (Mor) [zie ook ZAPATA 9/10 & 11/12], wordt vandaag vrijgelaten. Demesa werd twee jaar geleden tot acht jaar gevangenisstraf veroordeeld na een geprefabriceerde aanklacht wegens moord. Met de val van de gouverneur van Morelos, Jorge Carrillo Olea [zie 12 mei '98], is de weg vrijgemaakt voor zijn vrijlating. De bevolking van Tepoztlán is nog steeds in opstand, bestuurt het dorp volgens een basisdemocratisch systeem en is nog steeds het enige stadje in Mexico waar geen politie aanwezig is.
In het dorp Álvaro Obregón (Noord-Chia) openen leden van het doodseskader Paz y Justicia het vuur op een viertal PRD- sympathisanten, die allen gewond raken. De daders ontkomen.
27 mei In de strook langs de grens van Chiapas met Guatemala, zijn de afgelopen weken in de dorpen Río Blanco, San Vicente en Nuevo Pinar, paramilitairen gelieerd aan de PRI actief geworden. Deze paramilitaire groep, waarvan de naam nog onbekend is, heeft uit enkele gehuchten bewoners verdreven die met het EZLN sympathiseren. Bij deze operaties werkt de groep nauw samen met ter plaatse gelegerde militairen.
Sinds vandaag gelden er nieuwe regels voor buitenlanders die een speciaal visum aanvragen om als (mensenrechten)waarnemer Mexico te kunnen betreden. De aanvraag moet meer dan 30 dagen voor de inreis ingediend worden, de groep kan maximaal uit 10 personen betaan, mag maximaal 10 dagen blijven (met de mogelijkheid van verlenging), mag zich niet met politieke aangelegenheden bemoeien, moet de geografische beperkingen die worden opgelegd respecteren, moet een reisplan en lijst van te contacteren personen en organisaties indienen. Bovendien moet de organisatie die hen afvaardigd erkend zijn door de Verenigde Naties of minstens vijf jaar oud zijn. Amnesty International veroordeelt de nieuwe regels.
29 mei Roberto Albores Guillén, interim-interim-gouverneur van Chiapas, kondigt een plan aan dat een gemeentelijke herindeling behelst. Tien bestaande gemeenten in de zgn. `conflictzone', zullen opgedeeld worden in 33 nieuwe gemeenten. Albores stelt dat dit een maatregel is die voortvloeit uit de ondertekende Akkoorden van San Andrés. Hij vergeet hierbij te vermelden dat de lokale bevolking al drie jaar geleden zelf begonnen is met deze herindeling en dat er sinds eind 1994 een kleine 40 `autonome gemeenten in opstand' zijn opgericht. Albores heeft het bestaansrecht en de legitimiteit van deze `autonome gemeenten' altijd tegengesproken, aangezien ze zich onttrekken aan de controle van de regering en geen wettelijke basis zouden hebben. Terloops nodigt Albores het EZLN uit om zitting te gaan nemen in de gemeentelijke herindelingscommissie. Dit plan is duidelijk de zoveelste poging van de (deelstaat)regering om de met het EZLN sympathiserende `autonome gemeenten' het bestaansrecht te ontkennen.
President Zedillo bestempelt, tijdens een bezoek aan de deelstaat Chiapas, het beleid van het bisdom van San Cristóbal de las Casas als de "theologie van het geweld" en stelt dat het bisdom enkel uit is op polarisatie.
30 mei In de gemeenten La Trinitaria, Las Margaritas, Ocosingo, La Independencia, Tzimol en Comitán benadert personeel van het leger de plaatselijke bevolking met de mededeling dat de bewoners gerechtigd zijn om wapens, van een klein kaliber, te bezitten. De soldaten suggereren dat deze gebruikt mogen worden voor zelfverdediging zolang de wapens geregistreerd staan bij de militaire autoriteiten. Je kunt je afvragen of dit de zoveelste aansporing is om nieuwe (?) guardias blancas [gewapende knokploegen - tegen de met het EZLN sympathiserende bevolking] te vormen, of dat het een truc is om Zapatistas uit de tent te lokken, of allebei tegelijkertijd.
Voor de derde keer in één maand brengt President Zedillo een bezoekje aan Chiapas. In het dorp El Paraiso, waar de strijd tussen bewoners met verschillende politieke sympathiën de laatste tijd fel is opgelaaid, geeft Zedillo een mediashow weg door te `luisteren' naar getuigenissen van bewoners die allemaal de Zapatista- en PRD-aanhang de schuld geven van het geweld. Er wordt met geen woord gerept over het doodseskader Paz y Justicia dat in de zelfde streek huishoudt. De Zapatistagezinde bevolking houdt Paz y Justicia verantwoordelijk voor meer dan 40 moorden, en voor het verdrijven van zo'n 5000 personen.
Een internationale groep waarnemers die zijn uitgezet uit Mexico kondigt aan de organisatie Peace without frontiers te hebben opgericht. Deze organisatie zetelt in de VS, en heeft als doel om het sturen van buitenlandse waarnemers en humanitaire hulp naar Mexico te ondersteunen, en te voorkomen dat dergelijke waarnemers er meteen weer uit geknikkerd worden.
De bevolking van de `autonome gemeente' San Pedro de Chenalhó is nog steeds in staat van alarm. Men verwacht sinds 10 mei een actie van de deelstaat-autoriteiten, die duidelijk hebben laten weten te willen afrekenen met de `autonome gemeenten' [zie ook 6 & 29 mei '98]. In de op 1 mei '98 ontmantelde `autonome gemeente' Amparo Agua Tinta zijn sinds die datum ambtenaren van de regeringspartij PRI bezig ineens allerlij sociale en landbouw projecten op te zetten. Dat is duidelijk bedoeld om bewoners van de gemeente los te weken uit de EZLN-achterban.
31 mei Roberto Albores Guillén, interim-gouverneur van Chiapas, zegt in een interview dat "een groep radikalen, zich beroepend op de gebruiken en gewoontes, wederom de rust in [de gemeente] Nicolás Ruiz [zie ook 10, 19 & 29 mei] heeft verstoord. Maar die [gebruiken en gewoontes] kunnen niet bestaan wanneer ze in strijd zijn met de wet, de meest elementaire waarden van menselijk samenleven, en de rechten van de individu of het collectief schenden. [...] Noch in Nicolás Ruiz, noch op enige andere plek in Chiapas zullen we de illegaliteit [het uitroepen van de `autonome gemeenten'] accepteren, we zullen op zo kortst mogelijke termijn de rechtsstaat weer herstellen". De bewoners van Nicolás Ruiz zijn nog steeds in staat van alarm, wat niet onbegrijpelijk is gezien de voornoemde uitlatingen.
Samenstelling en vertaling:
ZAPATA, Mexico Nieuwsdienst
Postbus 16578, 1001 RB, Amsterdam
email:resiste@dds.nl
http://www.noticias.nl/prensa/zapata
anti-Copyright, Mei 1998

Overname aanbevolen, onder vermelding van bron
| zapata | | archief | | nieuws | | links | | mail | | zoek | | index |