Solidariteitskomitee Mexico
opgeheven sinds maart 1998, disuelto desde Marzo de 1998


Chronologie van gebeurtenissen in Mexico en Chiapas
van 1 September 1998 tot en met 30 September 1998
 


Afkortingen tussen haakjes achter de plaatsnamen verwijzen naar de namen van de volgende Mexicaanse deelstaten:
(BC)= Baja California
(Ch)= Chihuahua
(Chia)= Chiapas
(Gu)= Guerrero
(Jal)= Jalisco
(Me)= Estado de México
(Mo)= Morelos
(Nay)= Nayarit
(NL)= Nueva León
(Oa)= Oaxaca
(Pue)= Puebla
(Que)= Querétaro
(SLP)= San Luis Potosí
(Ta)= Tabasco
(Ver)= Veracruz


SEPTEMBER 1998

2 september In Tuxtla Gutiérrez, de hoofdstad van Chiapas, worden vier EZLN-sympathisanten vrijgelaten uit de gevangenis Cerro Hueco. Deze vier waren op 11 april j.l. tijdens een operatie van het leger en de politie, tegen het de dag ervoor in Taniperlas (Chia) geïnstalleerde autonome gemeentebestuur (onderdeel van de paralelle bestuursstructuur die het EZLN en de met hem sympathiserende basisorganisaties heeft opgezet), opgepakt. Ze worden op borgtocht vrijgelaten na de betaling van een borgsom van 31.000 pesos (ƒ6.000,-). De aanklacht wegens vernieling van andermans eigendom en beroving blijft van kracht. Tot op heden is voor deze aanklachten geen enkel bewijs aangevoerd. Op dit moment zitten nog twee andere arrestanten vast, die ook op 11 april werden opgepakt. Getuigen a charge (PRI-isten uit het zelfde dorp) hebben verklaard dat ze door de politie onder druk zijn gezet om belastende verklaringen te ondertekenen, waarvan ze de inhoud niet kenden. De advocaat van de EZLN-sympathisanten wil de agenten vervolgen wegens meineed en fabricage/vervalsing van bewijsmateriaal.
3 september Een groot aantal sociale organisaties en `persoonlijkheden' uit Mexico doen middels een open brief een oproep aan het EZLN om met hen in dialoog te treden over een mogelijke uitweg uit de al twee jaar durende impasse in de `vredesdialoog'. Zij verklaren zich bereid mee te werken aan de realisatie van het door het EZLN uitgeroepen referendum over het wetsvoorstel over Indianenrechten en -cultuur [zie 19 juli '98]. Dat wetsvoorstel kwam van een parlementaire bemiddelingscommissie, werd geaccepteerd door het EZLN, maar verworpen door de Mexicaanse regering die nu aan een eigen wetsvoorstel werkt.
4 september Miguel Ramírez Jiménez van de Unión de Comunidades Indígenas Huicholas [Bond van Huichol-Indiaan Gemeenschappen] verklaart vandaag dat het toeristische megaproject dat gepland is op het eiland El Rey (Nay), het voortbestaan en het cultureel erfgoed van de Huicholes bedreigd. Rondom een ceremonieel cantrum van de Huicholes moet een complex van luxe-appartementen, hotels, jachthavens en golfbanen aangelegd gaan worden. Zijn organisatie verzet zich hevig tegen de realisatie van dat project.
5 september Het Mexicaanse leger heeft de bouw van een weg, die een groot deel van het Zapatista-gebied omringt, en die parallel loopt aan de grens met Guatemala, voltooid. Een woordvoerder van het leger deelt mee dat de bouw van die weg "absoluut geen militaire doelen dient, maar uitsluitend ten behoeve van de geïsoleerde gemeenschappen is aangelegd" [sic].
6 september Veertig soldaten van een speciale drugsbestrijdingseenheid van het Mexicaanse leger, die zijn gestationeerd op het vliegveld van Mexico-Stad, worden geschorst. Deze Grupos Aeromoviles de Fuerzas Especiales (GAFE [Speciale Luchtmobiele Eenheden]) worden direct en indirect opgeleid in de counterinsurgency-school in Fort Bragg in de Verenigde Staten. De VS pompt veel geld in die opleidingen. Toch blijkt telkens weer dat ook leden van deze eenheden, ondanks of dankzij? hun hoge salarissen, smeergeld aannemen van Mexicaanse drugsbaronnen. Verspreid over de rest van Mexico zijn nog 40 leden van die GAFE geschorst wegens ernstige verdenkingen.
9 september Grote delen van Mexico worden al dagenlang geteisterd door extreem slecht weer. Tropische orkanen, schier eindeloze wolkbreuken, zware windstoten, en aardverschuivingen en zware overstromingen door de overvloedige regenval. Verspreid over het land zou er al een hondertal doden zijn gevallen. Velen worden vermist. Veel dorpen zijn van de buitenwereld afgesloten zijn, zijn zonder electriciteit komen te zitten en/of beschikken niet meer over veilig drinkwater. In veel deelstaten is een aanzienlijk deel van de aanplant van boeren verloren gegaan. De deelstaat Chiapas is het zwaarst getroffen. De streken Soconusco, La Costa, La Frontera, Sierra Madre en La Frailesca zijn er het ergst aan toe.
10 september De Mexicaanse regering zou vandaag een reality tour door de deelstaat Chiapas organiseren. Uitgenodigd was het diplomatieke corps. Doel: "het tonen van de werkelijke omstandigheden in deze deelstaat". Wat die realiteit is? Een bezoek aan de `grand canyon' van Chiapas, El Cañon del Sumidero, een picknick aan de oevers van Chiapas' belangrijkste rivier (althans voor de opwekking van hydro-electriciteit) de Grijalva, en een bezoek aan diverse grote plantages en landerijen. Ook zouden ze een bezoek brengen aan het dorp Amparo Agua Tinta, waar de politie op 30 juni het plaatselijke (met het EZLN sympathiserende) autonome gemeentebestuur ontbond en een militair kampement inrichtte. Het dorp werd de afgelopen dagen in een noodtempo opgekalefaterd en van een mobiele medische post voorzien (handig, kunnen ze na afloop weer weghalen: in Rusland noemen ze dat Potemkin-dorpen). Tip van het Ministerie van Buitenlandse Zaken: Neem zonnebrandcreme en insecten verdrijvende middelen mee. Verder zouden de diplomaten enige door de PRI bestuurde gemeenten bezoeken en een galadiner aangeboden krijgen door de gouverneur van Chiapas. Nou ja, dat is inderdaad ook een realiteit van Chiapas. Toch wel cru zo'n reisje terwijl 1.200.000 mensen door de ernstige overstromingen van drinkwater en electriciteit verstoken zijn, een groot deel van hen hun huis en al hun bezittingen verloren hebben en er alleen al in Chiapas ondertussen 130 doden gevallen zijn door het noodweer [zie ook gisteren]. Dat dachten de autoriteiten niet. Ze lastten op het laatste moment het reisje af "vanwege de slechte begaanbaarheid van de wegen" [sic].
De Mexicaanse beurs keldert met 10 %. Ondanks alle geruststellende uitspraken van de minister van Financiën dat het allemaal wel in orde komt, krijgen de Mexicaanse economie, en met name de burgers die op of onder het bestaansminimum leven (50 % van de bevolking), harde klappen.
11 september Het EZLN accepteert het verzoek van een groot aantal sociale organisaties en persoonlijkheden om bij elkaar te komen en gezamenlijk te filosoferen over hoe het referendum, dat het EZLN wil organiseren, en het `vredes' proces vlot getrokken kunnen worden [zie ook 3 sept. '98].
12 september Minister van Binnenlandse Zaken Labastida zegt dat "Mexico het Latijnsamerikaanse land is dat het minst schade heeft opgelopen door de huidige financiële crisis". De afgelopen dagen is de Mexicaanse munt met 40% gedevalueerd ten opzichte van de dollar, en zijn de rentetarieven tot 30-40% opgelopen. De koopkracht van de Mexicanen is in de maand augustus met 28 % gedaald [aldus het dagblad Reforma]. Nee, "in Mexico gaat het goed, en de sociale rust is gegarandeerd", aldus Labastida [geen commentaar].
13 september In Huixtla (Chia), een stad aan de Chiapaneekse kust die ernstig is getroffen door de overstromingen van de laatste dagen, wordt een vrachtwagen met 10 ton hulpgoederen aangehouden. De vrachtwagen was gestuurd door de Chiapaneekse minister van Binnenlandse Zaken en bestemd voor de campagneleider van de regeringspartij PRI in Huixtla. De goederen zijn afkomstig van de deelstaatregering. De PRI-campagneleider in Huixtla wilde deze goederen voor zijn verkiezingscampagne gebruiken. Voor a.s. 4 oktober zijn deelstaatsverkiezingen gepland in Chiapas.
17 september Fidel García Ramírez, lid van de centrum-linkse PRD en de boerenorganisatie Unión de Organizaciones Campesinas de la Sierra del Sur (UOCSS), wordt in hoger beroep tot 11 jaar, in plaats van het aanvankelijke vonnis van zes jaar, veroordeeld. Hij wordt beschuldigd van lidmaatschap van de guerrilla-organisatie EPR. Meerdere PRD- en UOCSS-leden zijn/worden in de deelstaat Guerrero verdacht/vervolgd wegens vermeend EPR-lidmaatschap. Het beschuldigen van oppositie gezinde activisten behoort al decennia lang tot de strategie van de Mexicaanse regering van opstandsbestrijding.
18 september De oppositiepartij PRD en een enkel PRI-lid hebben voorgesteld de verkiezingen uit te stellen tot december 1998, maar de Chiapaneekse interim-gouverneur Albores, de regeringspartij PRI en de oppositiepartij PAN hebben medegedeeld dat er geen enkele reden is om de verkiezingen uit te stellen. Ondertussen zijn er zo'n 8.000 militairen ingezet bij noodhulpverlening in het rampgebied. De 63.000 militairen die in het Zapatista-gebied gelegerd zijn blijven waar ze zijn. Militairen en PRI-functionarissen gebruiken de hulpgoederen om campagne te voeren voor de regeringspartij (voedselpakketten worden voorzien van flyers met het logo van de PRI). In veel getroffen dorpen en steden is een bloeiende zwarte handel ontstaan in levensmiddelen. Zelfs primaire levensmiddelen als maïstortillas en bonen zijn enorm in prijs gestegen. Het officiële dodental is ondertussen opgelopen tot 413, en het aantal verdwenenen bedraagt nu officieel 654. Niet-regeringsbronnen zeggen dat de werkelijke aantallen minstens drie keer zo hoog liggen.
19 september Raul Salinas de Gortari, de broer van de ex-president van Mexico, wordt er door de Zwitserse Justitie van verdacht een sleutelrol te hebben gespeeld in de doorvoer van cocaïne vanuit Colombia, via Mexico naar de VS. Raul Salinas zou in de periode van zijn broers presidentsschap grote hoeveelheden smeergeld (± 500 miljoen dollar) aan hebben genomen om een ongestoorde doorstroom van de Colombiaanse cocaïne te garanderen. Raul was in die tijd chef van de regeringsinstantie die over de nationale voedseldistributie gaat. In die hoedanigheid zou hij de infrastructuur van die instantie ter beschikking hebben gesteld voor de drugssmokkel. Raul Salinas zit al ruim drie jaar in de bajes op beschuldiging van moord op zijn ex-zwager en op onwettige verrijking, cq het aannemen van smeergelden van de Mexicaanse/Colombiaanse drugskartels.
20 september Een delegatie van Amnesty International die een bajes in Acapulco (Gu) wil bezoeken, wordt zonder opgaaf van redenen de toegang geweigerd. In de bajes van Acapulco zit een groot aantal politieke gevangenen vast, wiens zaken Amnesty wilde inventariseren.
22 september Volgens een studie van het Centro de Información y Análisis de Chiapas (CIACH) is de grootschalige schade die tijdens de afgelopen weken werd aangericht door de overvloedige regenval niet alleen te wijten aan dit natuurfenomeen. De ernstige erosie door de regen van de landbouw- en veeteeltgronden is met name veroorzaakt door de ernstige ontbossing in Chiapas. Deze boskap wordt verricht door regerings-, privé- en buitenlandse bos(roof)bouwbedrijven. Anderzijds kappen uiteraard ook plaatselijke boeren bos om hun meestal minder vruchtbare landbouw-areaal uit te breiden om het hoofd financieel boven water te kunnen houden. Daarnaast kan het wegspoelen van een groot aantal wegen, bruggen en spoorlijnen gewijd worden aan de ernstige corruptie die er plaats vindt bij het aanbesteden van dit soort bouwwerken. Sommige wegen en bruggen waren pas enige maanden, andere enige jaren geleden, opgeleverd. Als er bij de bouwwerkzaamheden rekening was gehouden met de grillen van het plaatselijke klimaat dan waren die wegen en bruggen zo goed als zeker intact gebleven. De ingezette militairen gedragen zich als een bezettingsmacht en laten zich bij hun werk leiden door de politieke voorkeur van de betroffenen. Geregistreerde aanhangers van de regeringspartij PRI komen in aanmerking voor voedselhulp, etc. De overigen moeten het doen met de eventuele restanten die overblijven. de hulp wordt als drukmiddel voor de aanstaande verkiezingen gebruikt. Met betrekking tot deze praktijken zijn al honderden klachten ingediend door privé personen en organisaties uit het rampgebied.
        Een politie-eenheid loopt in de buurt van het dorp El Conchero (Gu) in een hinderlaag. Er wordt aangenomen dat de guerrillagroep ERPI deze aanval uitvoerde. Twee agenten raken zwaar gewond.
        Bernardino Ramirez Ródriguez, een activist van de Coordinadora Estatal de Trabajadores de la Educación de Guerrero (CETEG), wordt onderweg van Copanatoyac naar Ocotequila (beide in Guerrero) door een groep van 15 gemaskerde mensen uit een bus gehaald en ter plekke dood geschoten. Leden en activisten van deze onderwijsbond zijn al eerder het slachtoffer geworden van doodseskaders. In de afgelopen 2½ jaar werden in ieder geval 5 leden vermoord.
23 september In de stad Acapulco (Gu) wordt op klaarlichte dag Arturo Rios Morales door stillen opgepakt. Zijn familieleden trachten te achterhalen waarheen hij afgevoerd is maar vinden hem niet. Alle politie-instanties zeggen van niets te weten. Een dag later wordt hij in de buurt van zijn woonplaats El Quemado waargenomen. Hij wordt daar geblinddoekt en geboeid door leden van de politie-eenheid PJE onderworpen aan een schijnexecutie, waarna hij wederom met onbekende bestemming wordt afgevoerd. Familie en vrienden vrezen voor zijn leven. Rios is al een aantal jaren actief in de mensenrechtenorganisatie Comité de Familiares de Desaparecidos y Víctimas de Violaciones a los Derechos Humanos.
25 september In de stad Tlapa de Comonfort (Gu) wordt José Efraín Rodriguez García, medewerker en oprichter van de mensenrechtenorganisatie Centro de Derechos Humanos e Indígenas Sergio Mendez Arceo en actief in de boerenorganisatie Unión de Comunidades Indígenas de la Montaña (UCIM), door een doodseskader vermoord. Drie gewapende mannen openen vanuit een rijdende auto, midden overdag, het vuur op hem.
27 september Opnieuw worden een aantal gemeenten in het Zuidwesten van Chiapas getroffen door ernstige regenval. Begin deze maand werd het zelfde gebied getroffen door hevige regenval waarbij honderden doden vielen. Dit maal blijft het bij `slechts' twee doden.
        Volgens de Wall Street Journal overweegt de Mexicaanse regering de Mexicaanse munt peso te koppelen aan de koers van de Amerikaanse dollar. Door de twee munten te koppelen zou de ontwaarding van de peso een halt toegeroepen kunnen worden en zal er de facto een monetaire unie ontstaan.
        Een groep bewoners van het berggebied La Huasteca, in de deelstaat Veracruz, protesteren in Mexico-Stad tegen de constante intimidatie van gewapende knokploegen, die gelieerd zijn aan de regeringspartij PRI en bescherming genieten van de politie in de regio. Tegelijkertijd dienen boeren uit de gemeente Atlahuilco, in het berggebied Zongólica (eveneens in Veracruz), een klacht in bij de deelstaatscommissie voor mensenrechten in verband met mishandeling, marteling en illegale vrijheidsberoving door politie-agenten uit die streek.
30 september Het Mexicaanse leger voert minstens 3.200 nieuwe soldaten aan in het gebied waar de Zapatistas hun aanhang hebben. Het leger beweert dat het om normale manoeuvres gaat die als doel hebben het aflossen van een deel van de troepen. Waarom er dan alleen maar troepen aangevoerd en niet afgevoerd worden, en waarom er ook met allerlei zwaar oorlogsmateriaal (pantserwagens, enz.) aangevoerd wordt, blijft daarmee nog onverklaard. De centrumlinkse oppositiepartij PRD en de Zapatista-gemeenschappen spreken van intimidatie pogingen door het leger in de aanloop tot de gemeenteraads- en deelstaatsverkiezingen die aanstaande 4 oktober plaatsvinden in Chiapas. Een andere verklaring is dat de regering met het opschroeven van het aantal militairen, die in hun kampementen hun stem zullen uitbrengen, het aantal stemmen voor de regeringspartij PRI wil opkrikken.
In het Mexicaanse parlement is een meerderheid gevonden voor de oplossing van het reddingsfonds FOBAPROA. De Mexicaanse regering stelde dat fonds in januari 1995 in om de door de pesocrisis, die in december 1994 uitbrak, in betalings-moeilijkheden gekomen Mexicaanse banken uit de brand te helpen. De regeringspartij PRI en de oppositiepartijen PAN, PT en PVEM hebben een compromis bereikt waarbij het fonds voorlopig blijft voortbestaan, de garanties voor schuldenaren van de banken boven een bedrag van 5 miljoen pesos (1 miljoen gulden) worden opgeheven en de garantie weer bij de banken zelf komt te liggen. Deze garanties voor de schulden van grote schuldenaren worden ingeruild voor garanties voor de schuldenaren die minder dan die 5 miljoen pesos verschuldigd zijn. Het hele schuldenpakket dat door dit noodfonds gedekt wordt, kan eventueel in een directe staatsschuld omgezet worden.



Samenstelling en vertaling:
ZAPATA, Mexico Nieuwsdienst
Postbus 16578, 1001 RB, Amsterdam
email:resiste@dds.nl
http://www.noticias.nl/prensa/zapata
anti-Copyright, September 1998

Overname aanbevolen, onder vermelding van bron

| zapata | | archief | | nieuws | | links | | mail | | zoek | | index |