|
 |
| Solidariteitskomitee
Mexico opgeheven sinds maart 1998, disuelto desde Marzo de 1998 |
|
Chronologie
van gebeurtenissen in Mexico en Chiapas |
|
Afkortingen tussen haakjes achter de plaatsnamen verwijzen naar de namen van de volgende Mexicaanse deelstaten: (BC)= Baja California (Ch)= Chihuahua (Chia)= Chiapas (Gu)= Guerrero (Jal)= Jalisco (Me)= Estado de México (Mo)= Morelos (Nay)= Nayarit (NL)= Nueva León (Oa)= Oaxaca (Pue)= Puebla (Que)= Querétaro (SLP)= San Luis Potosí (Ta)= Tabasco (Ver)= Veracruz OKTOBER 1998Het EZLN maakt middels een communiqué bekend dat het op geen enkele wijze het verloop van de verkiezingen in Chiapas (a.s. 4 okt.) zal belemmeren of onmogelijk maken. Maar stilzwijgend weet iedereen in Chiapas dat de Zapatista-achterban niet zal deelnemen aan de verkiezingen, aangezien ze hun eigen besturen allang op andere wijze gekozen hebben en die in de vorm zijn gegoten van de `autonome gemeentes in opstand'. 4 oktober In Chiapas vinden verkiezingen plaats. Zestig procent van de kiezers blijft thuis. In acht gemeenten langs de kust en in de Sierra Madre, waar vorige maand ernstige overstromingen plaatsvonden, zijn de verkiezingen uitgesteld. In het Zapatista-gebied (het noordoostelijk deel van Chiapas) blijft in veel gevallen 60 tot 85 % van de kiezers thuis. Waarschijnlijk als gevolg van het communiqué van het EZLN van twee dagen geleden, zijn aanhangers van de PRI op grote schaal op de verkiezingsdag zelf nog bezig stemmen te werven, wat volgens de Kieswet verboden is. Leger en politie zijn overheersend aanwezig in de buurt van de kieslokalen. Leden van paramilitaire organisaties, die aan de regeringspartij PRI gelieerd zijn, bemannen in veel gevallen de kieslokalen. Maar al met al lijkt de intimidatie niet echt te werken, want 60 % van de kiezers heeft blijkbaar van te voren al besloten thuis te blijven, door gebrek aan vertrouwen in eerlijke verkiezingen of doordat ze überhaupt geen vertrouwen hebben in de gevestigde politieke partijen en het systeem waar die in mee draaien. In de gemeente San Juan Chamula maakt de al decennia heersende PRI-clique de installatie van het grootste deel van de kieslokalen onmogelijk, uit protest tegen het gevangen zitten van een aantal van hun partijgenoten. De rechtse oppositiepartij PAN wint in de deelstaatshoofdstad Tuxtla Gutiérrez en vier andere gemeenten, de PRI in San Cristóbal de las Casas en 81 andere gemeenten en de centrumlinkse PRD veroverde 17 burgemeestersposten. De oppositiepartijen PAN en PRD veroordelen de op vrij grote schaal uitgevoerde verkiezingsfraude en het kopen van stemmen door de regeringspartij PRI. 5 oktober Onbekenden, vermoedelijk leden van de guerrilla-organisatie ERPI, beschieten bij het dorp Azoyú (Gu) een politie-patrouille. Drie agenten raken gewond, de aanvallers ontkomen. 10 oktober Het Nationale Indiaanse Congres, een platform van het EZLN ondersteunende Mexicaanse Indianen-organisaties, houdt een landelijke bijeenkomst. Men overweegt de organisatie te hervormen. Er wordt geconstateerd dat het CNI te gecentraliseerd is, te weinig binding heeft met de lokale achterban van de deelnemende organisaties, en de dagelijkse leiding te verticaal is. De organisatie zal zich eventueel na het volgende congres in april 1999 gaan decentraliseren, en het bestuur en de besluitvorming horizontaal maken. Althans wanneer men dan een meerderheid daarvoor kan vinden, die was er nu namelijk niet. Roberto Albores Guillén, interim-gouverneur van Chiapas (sinds januari 1998) verklaart dat "het EZLN geen probleem meer is voor de Chiapaneekse bevolking, maar dat die zich bezighoudt met belangrijker problemen". "Mijn regeringstermijn is een periode van successen, zoals tot uitdrukking komt in de verkiezingsresultaten voor de PRI in de hele deelstaat, inclusief het gebied waar het EZLN actief is". Dat er in heel Chiapas de afgelopen 4 oktober slechts 40 % van het electoraat naar de stembus ging, waarvan ruim de helft (dus slechts 20 % van het electoraat) op de PRI stemde, vertelt hij er uiteraard niet bij. In het gebied waar de Zapatistas veel aanhang hebben, bedroeg het abstentionisme percentage zelfs vaak meer dan 80 %. Deze opkomstcijfers geven aan dat een groot deel van de Chiapaneekse bevolking structureel geen vertrouwen (meer) heeft in het electorale proces en de politieke partijen. 12 oktober Verspreid in heel Mexico vinden demonstraties en manifestaties plaats naar aanleiding van de officiële viering van Dia de la Raza, de viering van de `ontdekking' van Amerika door Columbus. Met name veel Indianen- en boerenorganisaties gaan de straat op. 14 oktober Het Duitse en Spaanse Rode Kruis hebben hun hulpbijdragen aan het Mexicaanse Rode Kruis gestaakt, vanwege zwaarwegende verdenkingen van malversaties met de hulp door de Mexicaanse zusterorganisatie. Veel hulpgoederen blijken Chiapas, dat vorige maand getroffen werd door een watersnood, überhaupt niet te bereiken. Waar de goederen dan wel zijn is onduidelijk. 15 oktober In de gemeente Bachajón (Chia) wordt de gedeputeerde Pedro Jimenez Hernández, lid van de regeringspartij PRI, door onbekenden onder vuur genomen. Zijn auto wordt door verschillende kogels geraakt, maar hijzelf blijft ongedeerd. De daders weten weg te komen. In de gemeente Tepetixtla (Gu) zijn de afgelopen 48 uur in totaal vier PRI-leden doodgeschoten. Het openbaar Ministerie vermoed dat de aanslagen het werk zijn van eenheden van de guerrillagroep het EPR, of wel van het ERPI. Het OM beschuldigt het EPR, dan wel het ERPI, ervan dit jaar in Tepetixtla ook nog 22 andere moorden te hebben gepleegd op leden van de regeringspartij PRI. 18 oktober Peter Brown, de Amerikaan die in juli door de Mexicaanse overheid het land werd uitgegooid, krijgt te horen dat hij de rest van zijn leven een inreisverbod heeft. Brown was nauw betrokken bij de oprichting, financiering en bouw van de eerste `autonome middelbare school' in Chiapas, in het dorp Oventic. Deze school is tevens ongrondwettelijk verklaard door de Mexicaanse Onderwijs-autoriteiten. Het onderwijs zoals men dat wil gaan geven in Oventic is gericht op het onderwijzen van kinderen op een dusdanige wijze dat ze iets opsteken over hoe de Mexicaanse samenleving in elkaar zit. Dat is staatsonder-mijnend vindt de Mexicaanse regering, en dus verklaar je een school dan ongrondwettelijk. Maatschappelijk bewuste burgers die kunnen lezen en schrijven (wat ze willen) zijn een grotere bedreiging dan ongeletterde analfabeten. Het EZLN maakt middels een communiqué bekend dat het weer contact zal leggen met de parlementaire bemiddelings-commissie COCOPA. Het EZLN maakt echter direct duidelijk dat daar niet veel van verwacht hoeft te worden, aangezien de Mexicaanse regering "geen wens tot vrede heeft en slechts aanstuurt op een trefzekere militaire slag". Tevens laat het EZLN weten dat het van 20 tot 22 november, dit jaar, in de stad San Cristóbal de las Casas (Chia), een bijeenkomst zal hebben met vertegen-woordigers van een groot aantal Mexicaanse basisorganisaties. Het onderwerp van die bijeenkomst zal de organisatie van het referendum zijn, dat het EZLN wil houden over het wetsvoorstel van de parlementaire bemiddelings-commissie COCOPA over Indianen-rechten en -cultuur. [zie ook 3 en 11 sept. '98]. Dat wetsvoorstel werd in 1996 aanvaard door het EZLN, maar begin 1997 verworpen door de Mexicaanse regering, die de laatste maanden broedt op een eigen wetsontwerp over deze materie. Verder zal er gediscussieerd worden over de mogelijkheden om tot vrede tot komen. 19 oktober De interim-gouverneur van Chiapas, Roberto Albores Guillén, laat in reactie op de communiqués van het EZLN van gisteren, weten dat "de Chiapaneken niet meer zullen toestaan dat het EZLN de dialoog zal gebruiken om tijd te rekken of om opnieuw van de deelstaat het podium te maken voor politiek protagonisme". Volgens hem is de door het EZLN voorgestelde dialoog "de laatste kans op een serieuze dialoog". Onvermeld bleef dat noch de deelstaatregering nog de federale regering ooit geïnteresseerd zijn geweest in serieuze onderhandelingen. Pierre Sané, voorzitter van Amnesty International, verklaart dat in een jaar tijd de schending van de mensenrechten in Mexico van een crisis tot een catastrofe is geworden. Dat zou met name gelden voor de deelstaten Chiapas en Guerrero. 20 oktober Door de nationaal en internationaal stijgende rente-tarieven zal de Mexicaanse regering 15 miljard pesos (3 miljard gulden) extra moeten uittrekken voor de aflossing van rentelasten op de binnenlandse schuld. Ondertussen is het financieringstekort van de Mexicaanse regering opgelopen tot ruim 75 % boven het begrote bedrag. Voor het lopende jaar wordt een economische groei verwacht van 7 %. Dat de Mexicaanse bevolking daar niet van meeprofiteert blijkt uit de daling van de koopkracht over het lopende jaar met 18 % door prijsstijgingen en inflatie. 21 oktober De regeringspartij PRI en de oppositiepartijen PAN, PT en PVEM in het parlement hebben overeenstemming bereikt over een regeling met betrekking tot het noodfonds FOBAPROA [zie ook 15 juli en 30 augustus 1998]. Het fonds wordt omgevormd tot een permanente instelling, genaamd Instituto del Seguro de Depósito Bancario (ISDB [Verzekerings Instituut voor Bankdeposito's]), dat in economische crisis-situaties de beschikking zal hebben over een door de regering afgegeven bankgarantie van maximaal 200 miljard pesos (40 miljard gulden). Hoe dat fonds gefinancierd moet worden is nog niet duidelijk. Het parlement heeft pas zeggenschap wanneer de garanties dat bedrag overstijgen. 23 oktober In de gemeente Venustiano Carranza, in centraal Chiapas, wordt een lid van de boerenorganisatie OCEZ-Casa del Pueblo doodgeschoten door gemaskerde leden van een doodseskader. Vermoedelijk betreft het hier een aanslag van leden van het doodseskader Alianza Bartólome de los Llanos, die al vele leden van de OCEZ vermoordden. Volgens de OCEZ zou de groep daders worden aangevoerd door de ex-burgemeester van het nabij gelegen stadje Amatenango. In het dagblad Crónica de Hoy staat een reportage over bewoners van het plaatsje Yajalón (Chia) die ontdekken dat het Mexicaanse Rode Kruis hulpgoederen verkoopt aan lokale handelaren. Die hulpgoederen zijn gefinancierd door nationale en internationale donateurs van het Rode Kruis om de slachtoffers van de watersnood in Chiapas te helpen. Het Mexicaanse Rode Kruis beweert dat ze zoveel hulpgoederen krijgen dat ze niet alles zelf verspreiden kunnen en dus maar een deel verkopen "voordat ze kunnen bederven". Tja, in Mexico is àlles te koop. Porfirio Muñoz Ledo, leider van de rechtervleugel binnen de PRD, en voormalig PRI-kopstuk, maakt bekend dat hij zich binnen de PRD kandidaat wil gaan stellen voor de kandidatuur voor het presidentschap. In 2000 zullen er in Mexico presidentsverkiezingen plaatsvinden. Muñoz probeert blijkbaar het gras voor de voeten weg te maaien van zijn collega en rivaal Cuautémoc Cárdenas. Cárdenas is leider van de centrum-linkse factie binnen de PRD, van wie al lang bekend is dat hij in 2000 voor de derde keer (eerder al in 1988 en 1994) in zijn politiek loopbaan een gooi naar het presidentschap wil doen. 24 oktober Eenheden van het Mexicaanse leger omsingelen een aantal dorpen in de bergen van Cuyuca de Bénitez (Gu). Ze zijn op zoek naar leden van de guerrillagroep ERPI. Marcos Hernández Organista en Constantino Hernández Organista, twee jonge boeren uit het dorp La Remonta, worden door de militairen opgepakt op beschuldiging van ERPI-lidmaatschap en `verdwijnen'. 25 oktober Een guerrilla-eenheid van het EPR pleegt in de gemeente San Agustín Loxicha (Oa) een aanval op vier PRI-isten. Twee PRI-isten worden er vermoord en twee raken zwaar gewond. 26 oktober De Commissie voor de Mensenrechten (CEDH) van de deelstaat Chiapas, een regeringsgetrouwe mensenrechten-instelling, eist van de gouverneur van Chiapas dat hij de rechtsstaat herstelt in de `autonome gemeenten' die door het EZLN en sympathiserende organisaties in het leven zijn geroepen sinds december 1994. Volgens de CEDH zijn deze `autonome gemeentebesturen' illegaal en leggen ze onwettige sancties op aan mensen die de lokale `wetten' overtreden. De interim-gouverneur van Chiapas, Roberto Albores Guillén, verklaart dat "Een politiek gevangene is diegene die vervolgd wordt wegens zijn ideeën of ideologie, maar dat gebeurt hier niet. Degenen die in de gevangenis zitten zijn delinquenten". Op de vraag of er gedurende zijn regeerperiode nog een overgang gezien kan gaan worden waarbij opstandige organisaties normaal deel uit kunnen gaan maken van het dagelijkse leven, antwoord Albores: "Het overgrote deel van de organisaties, die voorheen opstandig waren, werken nu aan de vrede omdat ze gezien hebben dat de regering van Chiapas niet een regering is die wil onderdrukken, of aan opstandsbestrijding doet, of die links en rechts harde klappen uitdeelt, maar de oorzaken en legitimiteit van de sociale eisen erkent" [sic]. Kort gezegd: In Chiapas is er niets aan de hand, er zitten geen kleine honderd politieke gevangenen vast in de gevangenissen van Chiapas, en er is geen enkele reden om zich te verzetten tegen de (deelstaats)regering. 27 oktober Het EZLN maakt middels een communiqué bekend dat in de tien dagen na de publikatie van zijn vorige communiqué, waarin het EZLN aangaf de dialoog te willen hervatten, met de Mexicaanse gemeenschap en de parlementaire bemiddelingscommissie COCOPA, het aantal militaire troepenbewegingen aanzienlijk is toegenomen. Het EZLN vraagt zich af of de regering het EZLN soms wil intimideren uit onvrede over dit nieuwe initiatief tot maatschappelijke dialoog van het EZLN. Het EZLN stelt dat er geen ontmoeting kan plaatsvinden met de COCOPA wanneer de militairen dusdanig actief blijven. Het ontbreekt aan voldoende rust en veiligheidsgevoel voor de EZLN-vertegenwoordigers om rond de tafel te gaan zitten met de COCOPA. De COCOPA kondigt aan van 6 tot 8 november in La Realidad (het `hoofdkwartier' van de Zapatistas) te zullen verblijven in de hoop contact met de EZLN-vertegenwoordigers te kunnen leggen. 28 oktober In de deelstaat Tamaulipas vinden verkiezingen plaats voor de gouverneurspost, burgemeesterszetels en voor het deelstaats-parlement. De kandidaten van de regeringspartij PRI hebben ruim 50 % van de stemmen binnen weten te halen, volgens de officiële uitslagen. De oppositiepartijen PAN en PRD beschuldigen de PRI van overschrijding van het maximaal toegestane campagne-budget. Eveneens hebben kandidaten van de regeringspartij voedsel uitgedeeld tijdens verkiezingsbijeenkomsten. 29 oktober Het Mexicaanse Rode Kruis maakt bekend de distributie van hulpgoederen onder de getroffenen van de watersnood in Chiapas op te schorten. Als reden wordt aangegeven de heisa die ontstond rondom de ontdekking [zie 23 okt. 98] dat het Rode Kruis hulpgoederen verkoopt aan lokale handelaren. Het Rode Kruis ontkent nu dat het gaat om verkoop. Het zou slechts als vrachtvervoerder hebben opgetreden. De andere reden voor het stopzetten is dat het geen hulpgoederen meer ontvangt. Internationale hulporganisaties en Mexicaanse particulieren zijn onmiddelijk na de berichten over malversaties gestopt met het overdragen van hulpgoederen. Vier dagen later brand in Tuxtla Gutiérrez een opslagplaats met 50 ton hulpgoederen van het Rode Kruis uit. Men vermoedt sabotage. Van wie? Het Chiapaneekse parlement (met een meerderheid van de regeringspartij PRI) besluit dat aanstaande 6 december, in de gemeenten waar vorige maand de verkiezingen werden opgeschort, verkiezingen zullen plaatsvinden. In het rampgebied heerst nog steeds een volstrekt wanhopige situatie. Tienduizenden verloren hun huis en goederen en beschikken uiteraard ook niet meer over hun kiezers-identificatiebewijs. Desondanks meent de regeringspartij dat er rustig verkiezingen gehouden kunnen worden. 30 oktober De centrum-linkse oppositiepartij PRD maakt bekend dat in de tien jaar van haar bestaan er 595 leden van deze partij op gewelddadige om het leven zijn gekomen. Dit jaar zijn er al 18 militanten van de PRD vermoord. Met name in de deelstaten Guerrero, Oaxaca en Chiapas zijn vele PRD-leden vermoord. Benigno Guzman Mártinez, leider van de boerenorganisatie Organización Campesina de la Sierra del Sur (OCSS), wordt op beschuldiging van oproer, opruiïng en het aanrichten van schade aan goederen van derden, door `hangrechter' Adolfo van Meeter Roque tot 13 jaar en 4½ maand gevangenisstraf veroordeeld. Guzman, die al sinds medio 1996 gevangen zit, wordt er van beschuldigd leiding te hebben gegeven aan de bezetting van en de vernielingen in de gemeentehuizen van Coyuca de Benitez en Atoyac de Alvarez [beide in de deelstaat Guerrero]. Tussen augustus 1994 en juli 1995 werden die gemeentehuizen meermalen bezet door leden van de radikale boerenorganisatie OCSS, die eisten daarbij de vrijlating van gevangen genomen compañeros, de levering van toegezegde agrarische hulpgoederen, en vervolging van de schuldigen van het bloedbad van Aguas Blancas [waarbij 17 boeren, waaronder veel OCSS-leden, werden vermoord in een hinderlaag van de politie]. Guzman wordt ook al lange tijd door de autoriteiten gezien als een van de belangrijkste leiders van de guerrillagroep EPR, die met name in Guerrero actief is. Bewijzen zijn daar echter nooit voor geleverd. Guzman werd op 27 januari 1997 in Mexico-Stad opgepakt. Het Openbaar Ministerie kondigt direct aan dat het in hoger beroep zal gaan. Het had 40 jaar gevangenisstraf geëist. Zeven Zapatista-gezinde indianen, die in april en mei dit jaar werden opgepakt in de `autonome gemeenten in opstand' Taniperlas en Nicolás Ruíz (beide Chia), worden op borgtocht vrijgelaten. Zij zullen op een later moment voor de rechtbank moeten verschijnen om zich te verantwoorden voor het hun ten laste gelegde lidmaatschap van het bestuur van de twee `autonome gemeenten'. Samenstelling en vertaling: ZAPATA, Mexico Nieuwsdienst Postbus 16578, 1001 RB, Amsterdam email:resiste@dds.nl http://www.noticias.nl/prensa/zapata anti-Copyright, Oktober 1998 Overname aanbevolen, onder vermelding van bron |
| | zapata | | | archief | | | nieuws | | | links | | | mail | | | zoek | | | index | |