          |
|
 |
Solidariteitskomitee
Mexico
opgeheven
sinds maart 1998, disuelto desde Marzo de 1998
|
|
Chronologie
van gebeurtenissen in Mexico en Chiapas
van 1 November 1998 tot en met 30 November 1998
|
Afkortingen tussen haakjes achter de plaatsnamen verwijzen naar de
namen van de volgende Mexicaanse deelstaten:
(BC)= Baja California
(Ch)= Chihuahua
(Chia)= Chiapas
(Gu)= Guerrero
(Jal)= Jalisco
(Me)= Estado de México
(Mo)= Morelos
(Nay)= Nayarit
(NL)= Nueva León
(Oa)= Oaxaca
(Pue)= Puebla
(Que)= Querétaro
(SLP)= San Luis Potosí
(Ta)= Tabasco
(Ver)= Veracruz
NOVEMBER 1998
3 november
De officier van justitie Rodolfo Sotomayor Espino wordt door de rechter
onvoorwaardelijk vrijgelaten wegens gebrek aan bewijs voor betrokkenheid
bij moord, mishandeling en machtsmisbruik. Sotomayor speelde een sleutelrol
bij de uitvoering van het bloedbad dat de deelstaatpolitie van Guerrero
aanrichtte onder 17 sympathisanten van de boerenorganisatie OCSS bij
het dorpje Aguas Blancas, op 28 juni 1995 [zie ZAPATA, Mexico Nieuwsbrief
Nr. 6/7, pag. 16-17]. Tot op heden zijn alleen enkele `gewone' politie-agenten
veroordeeld voor het bloedbad, die waarschijnlijk binnenkort weer
vrij komen. Hoger geplaatsten zoals politie-officieren en de voormalige
deelstaat gouverneur zijn al geruime tijd geleden van elke betrokkenheid
vrijgesproken.
5 november In de buurt van de met het EZLN en de centrumlinkse
oppositiepartij sympathiserende dorp Nicolás Ruíz (Chia)
wordt een PRI-lid, die bij de vorige maand gehouden burgemeestersverkiezingen
kandidaat stond, vermoord. Het `gemeentebestuur in opstand' van Nicolás
Ruíz distantieerd zich van de moord.
6 november Het EZLN laat in een communiqué weten dat
de geplande ontmoeting in La Realidad (Chia) tussen EZLN-vertegenwoordigers
en leden van deparlementaire bemiddelingscommissie COCOPA niet door
kan gaan. De reden daarvoor zijn de toegenomen miliatire activiteiten
in en rondom dat dorp. Dagelijks trekken meerdere militaire patrouilles
van ruim 400 soldaten door het dorp. Het EZLN stelt voor dat de vertegenwoordigers
van beide zijden elkaar tussen 20 en 22 november in San Cristóbal
de las Casas zullen treffen. Die dagen is het EZLN in San Cristóbal
voor een landelijke bijeenkomst van Mexicaanse basisorganisaties en
het EZLN om te discussiëren over het vastgelopen vredesproces
en de voorbereidingen voor de door het EZLN voorgestelde landelijke
referendum. De COCOPA accepteert het voorstel.
Er zijn speciale eenheden
van het Mexicaanse Leger onderweg naar Chiapas. De krant Crónica
de Hoy meldt dat er 700 soldaten van speciale elite-eenheden vanuit
de deelstaat Yucatan naar Chiapas worden overgebracht. Een deel heeft
zijn training genoten in Guatemala, bij de beruchte Kaibiles
(die in de jaren tachtig slachtingen aanrichtten onder Guetemalteekse
Indianen), een ander deel, die lid zijn van de speciale interventie
troepen (GAFE) kregen hun training van in de VS opgeleide officieren.
9 november Schiphol BV, het Nederlandse gedeeltelijke staatsbedrijf,
overweegt om een negental vliegvelden in het zuiden van Mexico op
te kopen. De Mexicaanse regering is van plan een 35-tal vliegvelden
die in vier semi-geprivatiseerde ondernemingen zijn ondergebracht
definitief te privatiseren. De groep waar Schiphol BV zijn oog op
heeft laten vallen bevat Mexico's tweede vliegveld in Cancun, dat
vorig jaar 5,9 miljoen reizigers verwerkte. Verwacht wordt dat de
transactie minstens 1 miljard dollar gaat kosten. Verspreid in Mexico
zijn bij de eerder vermelde sanering waarbij de vier hoofdgroepen
werden opgericht al zo'n kleine 7.000 werknemers hun baan kwijt geraakt.
Eind dit jaar zal nog een vliegvelden groep in de verkoop gegooid
worden, waarop volgend jaar de derde groep en de vierde (het vliegveld
van Mexico-Stad) in de verkoop zullen gaan.
De Chiapaneekse deelstaatregering
gaat rustig door met haar voorbereidingen voor de gemeentelijke herindeling.
De Zapatista- en oppositie-gezinde dorpen weigeren aan deze voorbereidingen
mee te werken. Vandaag vindt in de regio Marqués de Comillas
(in Chiapas, tegen de Guatemalteekse grens aan) een soort referendum
plaats over deze geplande herindeling. Deze herindeling is één
van de vele instrumenten die de deelstaatregering inzet om het EZLN
en de oppositie de wind uit de zeilen te nemen. Het EZLN en verschillende
sympathiserende oppositiegroeperingen hebben namelijk de afgelopen
vier jaar in verschillende delen van Chiapas `autonome gemeenten in
opstand' opgericht, die een soort parallelle bestuursstructuur zijn
gaan vormen, waarop de deelstaatregering geen enkele invloed heeft.[chia0911.98]
10 november Zo'n 60 guerriller@s van het EPR vallen een politiebureau
in San Juan de las Flores (Gu) aan. Twee EPR-leden en een agent sneuvelen,
vier agenten en drie EPR-leden raken gewond, volgens de plaatselijke
bewoners. Het vuurgevecht duurde bijna een uur.
In Melbourne (Australië)
wordt de Mexicaanse ex-bankier Carlos Cabal Peniche opgepakt. Cabal,
ex-directeur van twee Mexicaanse banken en een goede vriend van de
Mexicaanse ex-president Carlos Salinas en van de gouverneur van Tabasco,
Roberto Madrazo, was de meest gezochte witte-boorden-misdadiger van
Mexico. Cabal dook medio 1994 onder nadat er grote malversaties bij
zijn twee banken waren ontdekt. Cabal zou grote hoeveelheden geld
onrechtmatig toegeëigend hebben. Een deel van dat geld gebruikte
hij om de verkiezingskassen van de huidige Mexicaanse president Zedillo
en die van de huidige gouverneur van Tabasco te spekken.
14 november De interim-gouverneur van Guerrero, Angel Aguirre
Rivero, beweert tijdens een bezoek aan de gemeente Tepetixtla (Gu)
dat de twee guerrillagroepen die in Guerrero actief zijn, het EPR
en het ERPI, beide geleid worden door kader dat vanuit Mexico-Stad
opereert. Daar zouden volgens de gouverneur ook nieuwe leden geworven
worden onder met name studenten. Aguirre laat tevens weten dat hij
onderhandelingen met de twee guerrillagroepen verwerpt. De leden van
die twee organisaties noemt hij "ordinaire misdadigers" die geweigerd
hebben te reageren op zijn oproepen om tot een politieke oplossing
van het gewapende conflict te komen. Dat klinkt enigzins tegenstrijdig.
Hij verwerpt onderhandelingen, maar heeft ze wel opgeroepen mee te
werken aan een politieke oplossing. Hoe hij dat wil doen zonder onderhandelingen
is volstrekt onduidelijk.
In het dorp El Achotal
(Gu) wordt de boer Carlos Montes Villaseñor door het leger
opgepakt en afgevoerd naar de dichtsbij zijnde kazerne. Daar wordt
hij geslagen en gemarteld met als doel hem te laten bekennen dat hij
lid is van de guerrilla-organisatie ERPI.
16 november De interim-gouverneur van Chiapas kondigt aan op
korte termijn met een wetsvoorstel te komen om heel Chiapas te ontwapenen.
Volgens Albores Guillen zou er in Chiapas geen ruimte gegeven moeten
worden aan gewapende groepen. "De verschillende groepen zullen uitgenodigd
worden hun wapens om te ruilen voor tractoren, voor ossen, voor agrarische
hulpprojecten en voor het leven en de waardigheid van de Chiapaneken".
Wat klinken dat soort uitspraken toch altijd ongemeend en dubbelzinnig
uit de mond van deze man die zijn handen onder het bloed heeft zitten.
De onderminister van
Financiën, Martín Werner, maakt bekend dat met ingang
van 1 januari 1999 de prijs van de tortilla, het Mexicaanse
voedingsmiddel nummer één, vrijgegeven zal worden. Alleen
in gemarginaliseerde delen van het platteland of van steden zal de
tortillaprijs nog kunstmatig lager gehouden worden (door subsidiëring).
Men verwacht dat er kort in 1 januari komend jaar een grote tortilla-oorlog
zal uitbreken. De twee marktleidende bedrijven op het gebied van maïsmeelproduktie,
Grupo Industrial Maseca en Grupo Minsa, zullen beiden proberen hun
marktaandeel te vergroten en mogelijkerwijs de maïsmeel verwerkende
bedrijfjes, tortillerias proberen in te lijven in hun bedrijven.
Wat dat voor een gevolgen zal hebben voor de prijs en kwaliteit van
de tortillas en de werkgelegenheid in deze veelal kleinschalig
werkende bedrijfjes, is nog ongewis, maar het ergste valt te vrezen.
Beide maïsmeel giganten hebben innige banden met de regerende
PRI-elite.
17 november Gisteren en vandaag verscheen er in twee delen
een uitgebreid interview met subcomandante Marcos in het centrum-linkse
dagblad La Jornada. Het is voor het eerst sinds meer dan een
jaar dat Marcos weer een interview gaf.
Vandaag wordt verspreid
in het Zapatista-gebied de vijftiende verjaardag van de oprichting
van het EZLN gevierd. In diverse Aguascalientes worden historisch
getinte toneelstukjes opgevoerd waarin de geschiedenis van het EZLN
wordt uitgebeeld. Duizenden Zapatista-bewoners wonen de vieringen
bij.
De ministers van Binnenlandse
Zaken en Justitie, Labastida en Madrazo, dienen een pakket wetsvoorstellen
in dat een nieuwe impuls moet gaan geven aan de misdaadbestrijding.
Het pakket wetsontwerpen behelst een verzwaring van de straffen voor
een aantal misdaden en de oprichting van een nieuwe Preventieve Federale
Politie (PFP) die drie al bestaande diensten moet gaan vervangen.
Strafverzwaringen hebben nog nooit de criminaliteit doen afnemen,
dus dat zal ook hier niet werken. De naam van een politiecorps veranderen
zorgt nog niet dat het intrinsieke machtsmisbruik, de corruptie en
regelmatige mensenrechtenschendingen zullen stoppen. De bevoegdheden
van deze nieuwe politie zouden wel uitgebreider worden, wat automatisch
een verslechtering voor de bescherming van de burgerrechten betekent.
In het centrum van
Atoyac de Alvarez (Gu) wordt Lorenzo Téllez González
door leden van de politie-eenheid PGR aangehouden, meegenomen voor
verhoor en onder druk gezet met martelingen en bedreigingen om te
bekennen dat hij lid is van de guerrillagroep EPR. Téllez weigert
en wordt nog verder gemarteld middels het toedienen van stroomstoten
en het inspuiten van spaansepeper-water in zijn neus. Op dit moment
verblijft hij in een ziekenhuis.
Elders in Atoyac de
Alvarez (Gu) doet een speciale anti-guerrilla-eenheid een inval in
het huis van Hilario Mesino Acosta, een bekend leider van de radikale
boerenorganisatie OCSS. Diverse spullen worden uit zijn huis meegenomen.
En in Ayotzinapa (Gu)
wordt de boer Marcelino Rosendo Cabrera opgepakt en gemarteld om hem
tot een bekentenis te dwingen dat hij lid is van de guerrilla-groep
EPR.
19 november Twee politie-agenten raken gewond wanneer ze bij
het dorp Tecpan de Galeana (Gu) in een hinderlaag lopen. Onduidelijk
is wie de hinderlaag legde. Gespeculeerd wordt er over het EPR, het
ERPI of drugssmokkelaars.
20 november In San Cristóbal de las Casas (Chia) wordt
de discussie-driedaagse tussen het EZLN en 3000 Mexicanen uit een
breed spectrum aan Mexicaanse maatschappelijke organisaties (meestal
aangeduid met het vage begrip sociedad civil [burgermaatschappij])
geopend. Tegelijkertijd hebben een aantal EZLN-vertegenwoordigers
een ontmoeting met leden van de parlementaire bemiddelingscommissie
COCOPA. Deze ontmoeting duurt slechts 45 minuten, aangezien het EZLN
de COCOPA ervan beschuldigd onvoldoende de veiligheid en het onderdak
van de EZLN-vertegenwoordigers te hebben geregeld. Onder andere eist
het EZLN een cordon van ongewapende politie-agenten rondom hun hotel
[sic!, zij liever dan ik]. Pas wanneer die zaken geregeld zijn wensen
de EZLN-vertegenwoordigers weer aan tafel te gaan zitten met de COCOPA.
De COCOPA legt de kritiek naast zich neer omdat ze die onterecht vindt
en bekritiseert op haar beurt de EZLN-leiding wegens onbeschoftheid
en autoritarisme. Minister van Binnenlandse Zaken, Francisco Labastida
Ochoa, laat vanochtend weten dat hij geen vertrouwen heeft "op enige
bereidheid van de Zapatistas om tot een hervatting van de vredesbesprekingen
te komen en dat ze er slechts op uit zijn om de presidentsverkiezingen
in het jaar 2000 te beïnvloeden".
21 november Op de tweede dag van de ontmoeting tussen EZLN
en sociedad civil wordt er met name gesproken over hoe, wanneer
en op welke wijze het door het EZLN voorgestelde referendum moet worden
gerealiseerd. In dat referendum dat op 21 maart 1999 plaats moet gaan
vinden, zal de Mexicaanse bevolking gevraagd worden haar mening te
geven over het twee jaar geleden door de parlementaire bemiddelingscommissie
COCOPA opgestelde wetsvoorstel over Indianenrechten en -cultuur. De
Mexicaanse regering heeft dat wetsvoorstel in januari 1997 verworpen
en werkt sindsdien aan het opstellen van een eigen wetsvoorstel. In
een andere werkgroep over perspectieven voor de `vredesbesprekingen'
met de regering, benadrukt EZLN-comandanta Leticia nogmaals dat het
EZLN niet gaat onderhandelen zolang de Mexicaanse regering niet aan
de vijf basisvoorwaarden, die het EZLN in september 1996 stelde, heeft
voldaan.
22 november In San Cristóbal (Chia) wordt de discussiedriedaagse
van het EZLN afgesloten. Een delegatie van EZLN-vertegenwoordigers
heeft een lange ontmoeting met de COCOPA, die op zich niets concreets
oplevert aangezien het EZLN de COCOPA-voorstellen wil voorleggen aan
zijn achterban. In de ontmoeting met de sociedad civil lijken
ook weinig concrete zaken afgesproken te zijn, behalve dan een aantal
afspraken over de organisatie van het door het EZLN uitgeroepen referendum.
Desondanks zeggen EZLN-vertegenwoordigers dat de ontmoeting een succes
is geweest [wat zouden ze ook anders moeten zeggen? red.].
26 november De voorzitter van de grootgrondbezittersbond Unión
Estatal de Propietarios Rurales (UEPR), Fidel Culebro Trejo, jammert
dat bijna vijf jaar na het begin van de Zapatista opstand nog steeds
ruim 16.000 hectare landbouw- en veeteeltgrond, in het zogenaamde
conflictgebied, bezet wordt gehouden. De veestapel zou in die periode
afgenomen zijn van 3,5 miljoen tot één miljoen stuks.
De EZLN-achterban zou als een ordinaire bende veedieven opereren.
De Zapatistas zouden ¾ van het gekraakte land niet bebouwen en daarom
eisen de grootgrondbezitters het terug. "Met pijn in ons hart moeten
we die braakliggende gronden aanzien terwijl daar toch zoveel moois
op verbouwd zou kunnen worden", aldus meneer Culebro [letterlijk addergebroed,
sic].
Gevangenen in de bajes
in Chihuahua (Ch) slaan aan het muiten. Hun actie is een protest tegen
de aankondiging van de bajesdirecteur dat de aldaar gevangenzittende
vrouwen gesteriliseerd dienen te worden.
27 november Een politiewoordvoerder uit de regio Las Loxichas
maakt bekend dat de vandaag gearresteerde broers Javier en Victor
Juarez Almaraz, verdacht worden van EPR-lidmaatschap en beschuldigd
worden van de moord, vorig jaar, op een streekbewoner.
Gewapende leden van
het doodseskader MIRA [Indiaanse Revolutionaire Antizapatistische
Beweging] vallen in het stadje Las Margaritas (Chia) een opslagloods
van de onafhankelijke boerenorganisatie CIOAC binnen en bedreigen
de daar aanwezigen.
30 november Volgens een rapport van een Engelse waarnemersdelegatie
is het aantal militaire kampjes, kazernes en overige installaties
in de deelstaat Chiapas van 1994 tot op heden van 40 tot 120 gestegen.
Het EPR voert een
aanval uit op de burgemeester van het dorp San Agustín Loxicha
(Oa). De burgemeester en drie politie-agenten raken gewond, één
politie-agent wordt doodgeschoten. De burgemeester werkt nauw samen
met politie en leger bij het uitvoeren van een repressiecampagne gericht
tegen aanhangers van de oppositiepartij PRD waarbij al een groot aantal
oppositieleden werden opgepakt en onder marteling werden gedwongen
tot het afleggen van valse bekentenissen.
Samenstelling en
vertaling:
ZAPATA, Mexico Nieuwsdienst
Postbus 16578, 1001 RB, Amsterdam
email:resiste@dds.nl
http://www.noticias.nl/prensa/zapata
anti-Copyright, November 1998
Overname aanbevolen, onder vermelding van bron
|
|