          |
|
 |
Solidariteitskomitee
Mexico
opgeheven
sinds maart 1998, disuelto desde Marzo de 1998
|
|
Chronologie
van gebeurtenissen in Mexico en Chiapas
van 1 December 1998 tot en met 31 December 1998
|
Afkortingen tussen haakjes achter de plaatsnamen verwijzen naar
de namen van de volgende Mexicaanse deelstaten:
(BC)= Baja California
(Ch)= Chihuahua
(Chia)= Chiapas
(Gu)= Guerrero
(Jal)= Jalisco
(Me)= Estado de México
(Mo)= Morelos
(Nay)= Nayarit
(NL)= Nueva León
(Oa)= Oaxaca
(Pue)= Puebla
(Que)= Querétaro
(SLP)= San Luis Potosí
(Ta)= Tabasco
(Ver)= Veracruz
DECEMBER
1998
1 december
De afgelopen drie dagen zijn er een zestal buitenlandse waarnemers
in Chiapas opgepakt en drie ervan zijn Mexico uitgezet. Opvallend
bij deze gevallen is de hoofdrol die paramilitairen speelden bij hun
aanhouding. De buitenlanders werden bij de plaatsjes Nicolas Ruiz,
Los Platanos en Mariscal Yewitz aangehouden door leden van diverse
doodseskaders (o.a Paz y Justicia en Los Chinculines),
om na de nodige dreigementen overgedragen te worden aan leger of politie.
De vandaag als gouverneur
van de deelstaat Oaxaca geïnstalleerde PRI-ist José Murat
Casab roept de guerrilla-organisatie EPR (die met name in die deelstaat
actief is) en andere gewapende groepen in den lande op om gezamenlijk
met de regering, politieke partijen en sociale organisaties oplossingen
te zoeken voor de problemen van het land en zijn bevolking. Hij roept
de guerrilleros op om onderhandelingen te beginnen.
3 december Tijdens een gewapende overval op het dorp Chanival,
in de gemeente Huitiupán (Chia), op EZLN-aanhangers uitgevoerd
door PRI-leden zijn er minstens drie doden gevallen - waarvan twee
EZLN-aanhangers, aldus de lokale politie. De aanval vindt plaats na
een vergadering van de boeren uit de betreffende ejido [communale
boerengemeenschap]. Een dag later haast het Openbaar Ministerie deze
versie te corrigeren en stelt dat het hier om een persoonlijk vete
ging.
De organisatiecommissie
van de ontmoeting twee weken geleden tussen EZLN en sociedad civil
roept in een communiqué de parlementaire bemiddelingscommissie
COCOPA op tot het verdedigen van het door haar twee jaar geleden opgestelde
wetsontwerp over Indianenrechten en -cultuur. Tevens wordt de COCOPA
aangespoort een nieuwe nationale of internationale bemiddelingsinstantie,
zoals de op 8 juni dit jaar opgeheven CONAI, te formeren die de vredesonderhandelingen
weer vlot zou kunnen trekken.
4 december Drie Zapoteekse Indianen uit de regio Las Loxichas
(Oa) die vastzaten op beschuldiging van EPR-lidmaatschap worden vandaag
wegens gebrek aan bewijs vrijgelaten. Twee van hen zaten ruim twee
jaar [!] in voorarrest. De derde werd op 31 oktober jongstleden opgepakt.
5 december In Xochistlahuaca (Gu) wordt Marcelino Isidro de
los Santos zonder enige aanleiding opgepakt. De los Santos is een
bekende leider van Mixteco-Indianen, en lid van de landelijke Indiaanse
platformorganisatie Consejo Nacional Indígena (CNI -
die sympathiseert met het EZLN). In december 1995 deed hij mee aan
een aantal demonstraties van Indianen in zijn woonplaats, waaruit
kort daarna de oprichting van de autonome gemeente Rancho Nuevo de
la Democracia voortvloeide waarin de lokale Indiaanse Amusga en Mixteca
gemeenschappen tot een parallelle bestuursvorm besloten die los staat
van het staatsapparaat. Veel leiders en leden van deze autonome gemeente
in de deelstaat Guerrero zijn het slachtoffer geworden van gefabriceerde
aanklachten. De los Santos wordt beschuldigd van het stelen van een
auto, terwijl hij nog niet eens kan rijden.
6 december In het dorp El Paraíso (Gu) wordt de boer
Marcelo Vicente García door een groep politie-agenten doodgeschoten.
García was lid van de radikale boerenorganisatie OCSS en van
de oppositiepartij PRD.
12 december Vijf oppositionele politieke partijen (PRD, PAN,
PVEM, PDCh en PT) vormen in de stad Ocosingo (Chia) een coalitie en
kondigen aan een autonoom gemeentebestuur op te richten. Het bestuur
zal a.s. 19 december in een gemeenschapsvergadering gekozen worden.
De vijf partijen erkennen de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen
van afgelopen 4 oktober, waarbij de PRI de grootste partij werd, niet.
13 december Het EZLN laat middels een communiqué weten
dat het referendum over Indianenrechten en -cultuur op 21 maart 1999
zal plaatsvinden en dat alle Mexicanen vanaf 12 jaar in binnen- en
buitenland kunnen deelnemen. Er zullen vier vragen gesteld worden
die met "ja", "nee" of "'k weet het niet" beantwoord kunnen worden.
De vragen luiden als volgt: "Ben je het er mee eens dat de Indiaanse
volken, in al hun kracht en rijkdom, onderdeel moeten uitmaken van
het nationale project en actief deel moeten kunnen nemen aan het opbouwen
van een nieuw Mexico? Ben je het ermee eens dat de rechten van de
Indiaanse bevolking opgenomen moeten worden in de Mexicaanse Grondwet
conform de Akkoorden van San Andrés en het daaruit door de
parlementaire Commissie voor Eendracht en Pacificatie opgestelde wetsvoorstel?
Ben je het ermee eens dat vrede gerealiseerd moet worden via de weg
van de dialoog, de demilitarisering van het land, het terugtrekken
van de soldaten in hun kazernes, zoals de Grondwet en de wetten dat
voorschrijven? Ben je het ermee eens dat de bevolking zich moet organiseren
en van de regering moet eisen dat ze `gehoorzamend regeert' in alle
facetten van het openbare leven"? Totaal onduidelijk is wat het EZLN
nu eigenlijk denkt te bereiken met het organiseren van zo'n referendum.
De enige redenen die ik op het moment kan bedenken zijn het opnieuw
de (inter)nationale aandacht vestigen op het conflict in Chiapas en
trachten de morele steun vanuit de Mexicaanse bevolking te kunnen
kwantificeren. Veel meer kan het niet zijn. Het EZLN weet zelf ook
wel de Mexicaanse regering, ongeacht de uitslag, het referendum zal
verwerpen. Eveneens kun je ook zeggen dat het als middel voor discussie
van de Mexicaanse samenleving met het EZLN absoluut niet geschikt
is. Een ja-nee-'k-weet-het-niet-spelletje is het. Werkelijke uitwisseling
vindt er niet plaats. Net zomin als dat het geval was bij het in 1995
georganiseerde referendum, en de in 1996 en 1997 georganiseerde Intercontinentale
Bijeenkomsten voor de Mensheid en tegen het Neoliberalisme. Spektakel
is het.
Onbekenden openen
het vuur op een groep PRI-istische bewoners van het dorp Los Platanos
(Chia), waarbij een kind van elf jaar vermoord wordt en zeven mensen
schotwonden oplopen. De PRI-isten beschuldigen direct na het gebeurde
lokale EZLN-aanhangers van de aanslag. Op 7 & 8 juni dit jaar vonden
er ook al schermutselingen plaats in die streek. Een PRI-ist kwam
toen om het leven en tijdens een politie-operatie werden acht EZLN-aanhangers
standrechtelijk geëxecuteerd. Het EZLN laat de volgende dag weten
dat het de aanval scherp veroordeeld en er absoluut niets mee te maken
heeft. Volgens het EZLN is de aanval het resultaat van strubbelingen
tussen verschillende paramilitaire organisaties binnen het PRI-istische
kamp in Los Platanos, die elkaar naar het leven staan in verband met
de controle over de te verkrijgen overheidssteun. Tevens zijn een
uur na de aanval op een paar kilometer van de plek van de hinderlaag
een elftal politie-agenten die op de vlucht waren en een schuilplaats
vroegen in het dorp Alvaro Obregón.
14 december De rechtbank van Chilpancingo (Gu) gelast de vrijlating
van 12 van de 14 arrestanten die na het bloedbad op 7 juni 1998 in
El Charco werden opgepakt. Tegen deze twaalf zou er geen grijntje
bewijs zijn voor de aanklacht dat ze lid zouden zijn van de guerrilla-organisatie
ERPI. De arrestanten werden alle 14 na hun arrestatie door de politie
gemarteld en tot het ondertekenen van afgedwongen getuigenissen gedwongen,
aldus de rapportages van diverse mensenrechtenorganisaties die de
zaak onderzochten. De vrijlating laat nog even op zich wachten.
15 december De gouverneur van Chiapas, Albores Guillén,
dient een wetsvoorstel in voor "Ontwapening en Amnestie van de Civiele
Groepen". Gemakshalve worden er behalve slechts een deel van de PRI-istische
doodseskaders, die dus als een fraai staaltje Newsspeak niet
paramilitairen of doodseskaders maar civiele groepen worden genoemd,
ook een aantal oppositionele radikale boerenorganisaties genoemd zoals
de OCEZ Casa del Pueblo en het Frente Popular Campesino
Francisco Villa, die weliswaar radikale akties zoals landkraken
hebben uitgevoerd, maar tot op heden zeker geen gewapende doodseskaders
hebben gevormd. Bijna één jaar na het bloedbad dat het
doodseskader Los Chinchulines aanrichtte onder 45 EZLN-sympathisanten
in het dorpje Acteal, is er tot op heden nog steeds niemand uit de
hogere echalons veroordeeld. Dat zal ook zeker niet gebeuren, aangezien
ze er enkele dagen geleden slechts met een berisping af zijn gekomen
en zes tot tien jaar geen overheidsbaantje meer mogen vervullen [en
wie controleert dat?]. En dan komt Alnores nu al met een amnestie
voorstel. Dat kun je niet anders opvatten als ruggesteun voor de actieve
doodseskaders. De komende dagen zullen de oppositiepartijen PAN en
PRD het wetsvoorstel verwerpen.
Een rechter in Mexico
oordeelt dat de collectieve uitwijzing van 21 Italiaanse mensenrechtenwaarnemers,
afgelopen juni, die de rest van hun leven niet meer in Mexico terug
zouden mogen komen, ongegrond on onwettig is. Collectieve uitzettingen
van buitenlanders zijn verboden en de Immigratiedienst heeft niet
kunnen aantonen welke misdrijven de Italianen gepleegd zouden hebben,
die de grond voor hun uitzetting zouden hebben gevormd.
16 december In een gecoördineerde actie van een nieuwe
paramilitaire groep en de lokale politie wordt het Zapatistisch gezinde
dorp Unión Progreso (Chia) binnengevallen en zestien uur lang
bezet gehouden. De 43 aldaar woonachtige families zijn de bergen ingevlucht.
Volgens de politie werd de inval gedaan om mensen op te pakken die
verdacht worden van medeplichtigheid aan de gewapende hinderlaag,
op 13 december, tegen een groep bewoners van het dorp Los Platanos.
De bevolking was echter snel genoeg gevlucht om de overvallers te
ontlopen. Sinds op 10 juni 1998 de politie vier dorpsgenoten doodschoot
tijdens een gelijksoortige actie, werden de toegangswegen tot het
dorp 24 uur per dag door de dorpsbewoners bewaakt. Met resultaat!
17 december De deelstaatregering van Chiapas heeft 4500 man
van de politie-eenheid Seguridad Pública naar de gemeentes
El Bosque (waar de afgelopen schermutselingen en een politie-inval
plaats vonden) en Chenalho (waarin het dorpje Acteal ligt) en de regio's
Los Altos (de bergen rondom San Cristóbal en het Noorden (waar
het PRI-doodseskader Paz y Justicia actief is) gestuurd. Dit
lijkt het begin van de uitvoering van een veiligheidsplan in verband
met de gebeurtenissen van de afgelopen dagen, de aanstaande herdenking
van het bloedbad in Acteal (22 dec. 97) en de installatie van de nieuw
gekozen gemeentebesturen en burgemeesters aanstaande 1 januari 1999.
Féderico Ovalle
Vaquera, een vertegenwoordiger van de boerenbond CIOAC, beklaagt zich
over de toenemende pressie vanuit het EZLN en PRI-gezinde paramilitaire
organisaties op leden van zijn organisatie. Tachtig procent van de
gewapende overvallen in de regio zouden op het conto van de paramilitaire
PRI-isten komen en twintig procent zou worden uitgevoerd door sympathisanten
van het EZLN. Het EZLN zou in de gemeente Las Margaritas een stuk
land hebben willen herverdelen wat al bezet was door leden van de
CIOAC. En EZLN-leden zouden op 27 november een loods van de boerenbond
Tierra y Libertad in het stadje Las Margaritas hebben willen
inpikken. Hoe zich dat rijmt met het eerdere bericht op 27 november
over de aanval op die loods die door leden van het PRI-doodseskader
MIRA zou zijn gepleegd, is onduidelijk. De boerenbond Tierra y
Libertad onderhoudt nauwe banden met het EZLN. Ovalle stelde ook
de overheidsrepressie tegen zijn organisatie en andere met het EZLN
sympathiserende boerenorganisaties aan de kaak.
18 december Een groep militairen die zich tooit met de naam
Patriottisch Comando ter Bewustmaking van het Volk (CPCP) paradeert
door de straten van Mexico-Stad, doet de Senaat en het Ministerie
van Binnenlandse Zaken aan, en eist een einde aan de schending van
de mensenrechten en het onwetmatig opleggen van straffen binnen het
leger. De militairen hangt vanwege deze demonstratie een veroordeling
wegens insubordinatie en indisciplinair gedrag boven het hoofd. De
voorman van de protesterende militairen zegt onder andere te zijn
geïnspireerd door Subcomandante Marcos, Sinn Fein-leider Gerry
Adams en de recent gekozen Venezolaanse president en ex-couppleger
Hugo Chavez. Twee dagen later zal de groep oproepen tot het ontslag
van de huidige Mexicaanse minister van Defensie. De minister van Defensie
zou door de generaals van het Mexicaanse leger gekozen moeten worden
en niet aangewezen worden door de Mexicaanse president.
20 december Op twee dagen na, een jaar na het bloedbad in Acteal,
komt het federale Openbaar Ministerie met een witboek over dat bloedbad.
Daarin wordt gesteld dat "het bloedbad het gevolg was van sociale,
politieke en ideologische twisten onder de lokale bevolking en de
opkomst sinds 1995 in deze gemeente van het EZLN". In het hele witboek
wordt met geen woord gerept over de rol van het doodseskader Los
Chinchulines, of andere paramilitaire organisaties die een rol
speelden bij het bloedbad. Evenmin wordt een duidelijk verband gelegd
met de organisatorische samenwerking met, en de ondersteunende en
afschermende rol van politie-agenten. De agenten die genoemd worden
in het stuk worden als privé-personen neergezet. Ook wordt
op geen enkele manier de rol van de PRI en de deelstaatregering, c.q.
toenmalige gouverneur belicht. Als aanleiding voor het bloedbad wordt
gegeven de oprichting van een parallel, met het EZLN sympathiserend
autonoom gemeentebestuur in het dorp Polhó. De Minister van
Justitie, Jorge Madrazo Cuellar, ontkent dat er enige politieke redenen
ten grondslag lagen aan het bloedbad, wat op zich al in tegenspraak
is met het witboek dat zijn eigen ministerie heeft uitgegeven. Maar
Madrazo blijft erbij dat politieke voorkeuren in feite geen enkele
rol in dit bloedbad hebben gespeeld en dat het terug te voeren is
op familieruzies en conflicten binnen en tussen verschillende dorpen.
Ondertussen verblijven nog steeds ruim 10.000 Zapatista-sympathisanten
in `ballingschap' in omliggende dorpen en zijn er slechts een aantal
politie-agenten veroordeeld voor hun rol bij het bloedbad.
Tegelijkertijd wordt
bekend dat bronnen binnen de politie-eenheid Seguridad Pública
in de maanden voorafgaande aan het bloedbad in Acteal, geregeld vrachten
automatische wapens, geweren en pistolen vanuit Guatemala naar de
gemeente Chenalhó (waarin Acteal ligt) hebben gesmokkeld en
die afleverden bij de paramilitaire aanhagers van de regeringspartij
PRI.
De Zapatista-sympathisanten
uit het dorp Unión Progreso, die een week geleden op de vlucht
sloegen voor een inval van paramilitairen en politie-agenten, keren
vanuit de bergen terug naar hun dorp, nadat het mensenrechtencentrum
Fray Bartolomé de las Casas er een vredeskampje met
waarnemers heeft geïnstalleerd.
22 december Tienduizend mensen herdenken in Acteal het bloedbad
van een jaar geleden. Middels een toneelstuk wordt het bloedbad opnieuw
opgevoerd opdat alle aanwezigen begrijpen wat er toen die dag gebeurde
en hoe 45 vrouwen, mannen en kinderen werden vermoord.
In een communiqué
maakt een nieuwe guerrillagroep zijn bestaan bekend: Ejército
Villista de Liberación Nacional (EVLN [Villista Leger voor
Nationale Bevrijding - vernoemd naar de bekende leider uit de Mexicaanse
Revolutie van 1910-1919, Francisco `Pancho' Villa]). De groepering
zegt zijn hoofdkwartier te hebben in het dorp Cañada Honda
(in de deelstaat Aguascalientes) en over 100 bewapende strijd(st)ers
te beschikken. De groep verwerpt het gezag van de overheid op alle
niveaus en stelt dat wanneer de regering niet snel een eind maakt
aan de politiek van sociale marginalisering in de deelstaten Oaxaca,
Chiapas en Guerrero het de wapens op zal nemen. Of dit communiqué
serieus is te nemen, moet sterk betwijfeld worden. Een clandestiene
groep die nog niet in actie is gekomen en vertelt waar zijn hoofdkwartier
is ruikt naar pure provocatie. Het zal niet de eerste keer zijn dat
Mexicaanse geheime diensten zelf communiqués in elkaar flansen,
als excuus om tegen legale onafhankelijke sociale organisaties op
te treden. Een legergeneraal heeft laten weten dat "het grootste deel
van de groep al in kaart is gebracht en er binnenkort tegen opgetreden
zal worden".
27 december In de aanloop naar de jaarwisseling is het aantal
militairen en politie-agenten de laatste dagen sterk verhoogd in de
regio's van Chiapas waar het EZLN en de legale oppositie veel aanhang
geniet. Komende jaarwisseling is het vijf jaar geleden dat het EZLN
zijn gewapende opstand begon. Op 1 januari zullen tevens de nieuwe
gemeentebesturen in de deelstaat Chiapas, die tijdens de verkiezingen
op 4 oktober j.l. werden gekozen, worden geïnstalleerd. Men verwacht
dat zowel aanhangers van de centrum linkse oppositiepartij PRD, als
van de regeringspartij PRI diverse gemeentehuizen zullen proberen
te bezetten omdat ze het niet eens zijn met de uitslagen van die verkiezingen.
Verspreid in Chiapas zijn al 25 gemeentehuizen bezet door ontevreden
kiezers. Eveneens hebben paramilitairen, gelieerd aan de regeringspartij
PRI, zich de laatste dagen geregeld laten zien in dorpen in de gemeente
Chenalhó (Chia) die sympathiseren met het EZLN of andere oppositionele
groeperingen. Het doel hiervan is het zaaien van angst waardoor de
bewoners niet meer in hun koffie-aanplant durven te gaan werken. Dat
is catastrofaal aangezien het nu de oogsttijd is van de koffie. Ook
is al enkele malen de oogst ontvreemd.
29 december Uit twee bajessen in Chiapas weten een aantal gevangenen
te ontsnappen. In de stad Simojovel wordt de bajes overvallen door
een gemaskerde en gewapende groep die twee gevangenen weten te bevrijden.
In de stad Ocosingo weten 10 gevangenen uit te breken uit de bajes.
31 december Op de valreep van het oude jaar heeft het Mexicaanse
parlement de begroting voor komend jaar goedgekeurd. Wederom, net
zo als op 30 september j.l. bij de behandeling van het bankschuldsaneringsprogramma
FOBAPROA, gaf ook nu de rechtse oppositiepartij PAN haar goedkeuring
aan de economische politiek van de PRI-regering. De nieuwe begroting
omvat bezuinigingen ter waarde van 5,5 miljard gulden.
Samenstelling en vertaling:
ZAPATA, Mexico Nieuwsdienst
Postbus 16578, 1001 RB, Amsterdam
email:resiste@dds.nl
http://www.noticias.nl/prensa/zapata
anti-Copyright, December 1998
Overname aanbevolen, onder vermelding van bron
|
|