|
|
El Violin
Recensie
Altijd al wilde Francisco Vargas Quevedo een film maken die de geheime realiteit van Mexico laat zien. Zijn debuut ‘El violin’ verbeeldt het verhaal van de ‘guerrilla campesina’ op bijna poëtische wijze, met een belangrijke bijrol voor traditionele Mexicaanse muziek.
Met zijn mond maakt Don Plutarco de strijkstok vast aan het stompje, daar waar zijn hand had moeten zitten. Behendig pakt hij met zijn andere hand de viool beet, haalt diep adem en begint beheerst te spelen. Geanimeerd zakt de legerkapitein onderuit. Hij glimlacht voldaan en gebiedt hem door te blijven spelen.
Dekmantel
Zijn zoon Genaro, kleinzoon Lucio en de oude Plutarco zelf wonen en werken op het platteland van een niet nader genoemd Latijns Amerkaans land en verdienen wat geld als muzikant. Dat laatste is echter alleen een dekmantel voor hun activiteiten als guerrillero, zodat ze wapens kunnen smokkelen. Ze maken deel uit van de ‘guerrilla campesina’, de boerenbevolking die gewapend weerstand biedt aan het heersende bewind. Wanneer hun dorp wordt overmeesterd door het leger en de dorpelingen de bergen in vluchten, blijft hun munitie achter in het bezette dorp.
De guerrilleros, waaronder zoon Genaro, bereiden een tegenaanval voor, maar Plutarco trekt zijn eigen plan. Hij gaat terug naar het dorp, gewapend met slechts zijn viool, en speelt dagelijks voor de gezaghebber in de hoop de munitie terug te kunnen smokkelen. Wanneer ook zijn instrument in beslag wordt genomen, wordt zijn klus er niet makkelijker op. De liefde voor muziek die hij en de kapitein delen biedt opties.
Drijfveer
De interesse in de strijdvaardigheid van het volk vormde voor Vargas Quevedo de belangrijkste drijfveer voor het maken van deze film. Buiten de talrijke conflicten in Latijns Amerika was ook het boek ‘Las aventuras de un violoncello’ van Carlos Prieto een enorme inspiratiebron. Dat vertelt het verhaal van een violist die dagelijks naar het vijandige kamp gaat om te spelen, in de hoop dat hij zijn instrument terugkrijgt. Deze twee verhalen vermengde de regisseur die zelf het scenario schreef met elkaar. Het verhaal van ‘El violin’ was geboren.
Opvallend is de keuze voor zwartwitbeelden, waardoor de film dicht tegen een documentaire stijl aanschurkt. Ook de dialogen zijn bijzonder. Het meest enigmatische personage is toch wel Plutarco, die spreekt door teksten van liederen te citeren en veel gezegdes en overgeleverde wijsheden gebruikt. Zo leert hij zijn kleinzoon een liedje, aan het kampvuur gezeten, dat typerend is voor de orale traditie van Mexico. Geheel toevallig is dat niet, want de filmmaker werkte jarenlang als radiomaker, en besteedde daarin vooral aandacht aan traditionele Mexicaanse muziek. Sinds kleins af aan is dat een van zijn grote liefdes.
Om de film realistischer te laten zijn dan traditionele fictie, besloot Vargas Quevedo om grotendeels gebruik te maken van niet-professionele acteurs. Ook Don Ángel Tavira (Plutarco) had nog nooit geacteerd. Daarvan is in de film niets te merken. Of eigenlijk juist wel: het is opvallen naturel en geloofwaardig.
Eigenlijk bestaat de film uit twee verhalen: dat van een levenswijze violist en dat van gedwongen strijders. Het eerste is beduidend charmanter, het tweede lijkt soms ietwat gedwongen geënsceneerd ertussen te zijn gedrukt. Dat springt het meest in het oog tijdens de eerste scène, waarbij de kijker wordt getrakteerd op een schokkend staaltje marteling en verkrachting. De film start daardoor met een heuse stomp in de maag, maar dergelijke beelden komen in de daaropvolgende anderhalf uur niet meer voor – noch blijken ze enig doel te dienen als het gaat om de vertelling in zijn geheel. Al met al zorgt de vermenging van beide verhalen er wel voor dat er tijdens de hele film een sterke spanning wordt opgebouwd die je blijft vasthouden.
El violin
Regie: Francisco Vargas Quevedo
Mexico, 2005
Zwart/wit, 98 min,
Spaans gesproken, Engels ondertiteld
|
|
|
|
|
|
