Latijns-Amerika in Beweging

Andrés Manuel López Obrador
vrijdag, 29 juni 2012 17:53

Wat doet López Obrador als hij niet wint?

Mexicaanse presidentsverkiezingen (3)

Bron: Noticias

Afgelopen woensdag kwamen honderdduizenden aanhangers van Andrés Manuel López Obrador, kandidaat van de Partido Revolucionario Democrático (PRD), bijeen in het centrum van Mexico-Stad om hun kandidaat toe te juichen en ‘Presidente! Presidente!’ te scanderen. Hoewel López Obrador volgens de peilingen ruim achter Enrique Peña Nieto zal eindigen in de Mexicaanse presidentsverkiezingen van aanstaande zondag, is hij zelf overtuigd van zijn overwinning. De vraag is echter wat er in Mexico gaat gebeuren als López Obrador de verkiezingen niet wint.

Onrust van 2006
López Obrador, oud-burgemeester van Mexico-Stad, deed in 2006 ook een gooi naar het presidentschap, maar verloor toen nipt van de huidige president Felipe Calderón. De linkse López Obrador was de gedoodverfde winnaar. In alle peilingen had hij een ruime voorsprong, maar de harde verkiezingscampagne van de partij van Calderón, de conservatieve Partido de Acción Nacional (PAN), waarin López Obrador werd afgeschilderd als de nieuwe Hugo Chávez en een gevaar voor de toekomst van Mexico, zorgde ervoor dat Calderón en López Obrador in een nek-aan-nekrace verwikkeld raakten.

Uiteindelijk won Calderón met een halve procentpunt, een uitslag die López Obrador en zijn aanhangers betwistten. Ze waren van mening dat de stemmen onjuist geteld waren en bivakkeerden uit protest wekenlang in het centrum van de Mexicaanse hoofdstad. López Obrador riep zichzelf uit tot de ‘wettige president’ van Mexico en benoemde een kabinet. De verkiezingsuitslag werd door de rechter evenwel rechtsgeldig verklaard.

Verkiezingsfraude en fatsoenspact
Zijn tegenstanders hebben López Obrador er tijdens de huidige verkiezingscampagne van beticht ‘het spook van de verkiezingsfraude’ opnieuw te hebben opgeroepen. López Obrador hamert al tijden op mogelijke verkiezingsfraude en zegt dat er een ‘vuile oorlog’ tegen hem wordt gevoerd. Deze week zei hij op een partijbijeenkomst dat zijn tegenstanders mogelijk stemmen zullen proberen te kopen, maar dat dat ze niet zal helpen, ‘want de meeste mensen gaan hun stem niet verkopen en wij zullen zonder problemen winnen’.

Wel riep hij zijn aanhangers op zondag de stemlokalen nauwlettend in de gaten te houden. Ook vroeg hij de kiescommissie te verbieden om mobiele telefoons mee te mogen nemen in het stemhokje. Volgens López Obrador worden kiezers wier stemmen zijn gekocht verplicht een foto te maken van het stembiljet om aan te tonen dat ze op de juiste kandidaat hebben gestemd. De presidentskandidaat beschuldigde met name de PRI van deze praktijken, die de aantijgingen ontkende. “Alleen als hij wint zijn de verkiezingen schoon, als iemand anders wint dan zijn ze vuil”, zei de PRI in een reactie.

Van de Mexicanen vreest 71 procent dat de verkiezingen ‘weinig schoon’ zullen verlopen, schreef de krant La Jornada vrijdag. Ook ruim veertig procent van de ondervraagden heeft weinig vertrouwen in de Mexicaanse kiescommissie. Volgens peiler Jorge Buendía heeft dat onder meer te maken met de erfenis van verkiezingen onder de PRI, die tot 2000 decennialang aan de macht was, en het postelectorale conflict in 2006.

‘Moreel onmogelijk dat Peña Nieto wint’
“Ik denk dat we gaan winnen, de bevolking is beter georganiseerd dan in 2006 en mensen willen niet méér van hetzelfde, de bevolking wil geen corruptie meer”, zei López Obrador dinsdag. Hij noemde het ‘moreel onmogelijk’ dat Peña Nieto de verkiezingen wint, omdat degenen die hem steunen ‘de meest corrupte politici van Mexico’ zijn. Hij wees onder meer naar oud-president Carlos Salinas de Gortari en Arturo Montiel, beiden verwikkeld in corruptieschandalen.

Deze week zei López Obrador, toen hij daar uitdrukkelijk naar werd gevraagd, dat hij de wil van de kiezers zal respecteren. Maar hij haastte zich echter daaraan toe te voegen dat uit peilingen die zijn partij heeft gehouden, blijkt dat hij op kop ligt.

Donderdag ondertekenden de presidentskandidaten, naast López Obrador en Peña Nieto zijn dat Josefina Vázquez Mota (PAN) en Gabriel Quadri (Partido Nueva Alianza), een zogenoemd ‘pacto de civilidad’, een fatsoenspact. Met het pact lijkt de Mexicaanse kiescommissie, die het opstelde, te proberen om onrust na 1 juli te vermijden. De voorzitter van de kiescommissie sprak van een ‘duidelijke boodschap tegen geweld en vandalisme’.

De vraag is wat López Obrador doet als hij niet wint. Dat zal onder meer afhangen van een al dan niet ordentelijk verloop van de verkiezingen en het aantal Mexicanen dat zijn stem uitbrengt, want zo’n vijftien procent van de kiezers is momenteel nog zwevend. De kans dat López Obrador opnieuw de straat op zal gaan als hij verliest lijkt hoe dan ook wel degelijk aanwezig, vooral omdat hij daarin zal worden gesteund door sociale bewegingen. Nog een paar dagen en we weten het.

Bronnen: AP, El País, Europa Press

Reageer